การเมือง

สินบน! “โรลส์-รอยซ์” ผลประโยชน์… ล่อใจคน “ปตท.”

การออกมาเปิดโปงของกระทรวงยุติธรรม สหรัฐอเมริกา ที่ตรวจสอบพบว่า บริษัท โรลส์-รอยซ์ เอ็นเนอร์จี ซิสเต็ม อิงค์ฯ ได้ติดสินบนผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และบริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม (ปตท.สผ.) จำกัด (มหาชน) กว่า 11 ล้านดอลลาร์ หรือราว 385 ล้านบาท ช่วงปี 2546-2556 ในการจัดซื้ออุปกรณ์และเครื่องจักรรวม 6 โครงการ ถือเป็นเขย่าวงการอุตสาหกรรมพลังงานอีกครั้ง เพราะเป็นการเกิดกับบริษัทที่มีระบบตรวจสอบการดำเนินงานภายในและการบริหารงานบนหลักธรรมาภิบาลในระดับต้นๆ ของประเทศก็ว่าได้


ใช้ก๊าซพุ่งเปิดช่องสินบน

ทั้งนี้ หากมาไล่เรียงแต่ละโครงการ เกิดขึ้นมาตั้งแต่สมัยนายวิเศษ จูภิบาล เป็นผู้ว่าการการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย และกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. มีการอนุมัติโครงการก่อสร้างโรงแยกก๊าซธรรมชาติ หน่วยที่ 5 ในช่วงปี 2542-2543 เพื่อต่อยอดการผลิตก๊าซจากโรงแยกก๊าซ หน่วยที่ 1-3 ในพื้นที่ตำบลมาบตาพุด อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ป้อนความต้องการใช้ก๊าซที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะความต้องการด้านวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี โดยมีนายประเสริฐ บุญสัมพันธ์ เป็นผู้จัดการใหญ่ ปตท.ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งปัจจุบันโรงแยกก๊าซแห่งนี้ มีกำลังการผลิตก๊าซ 530 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน สามารถผลิตอีเทน 500,000 ตันต่อปี ก๊าซปิโตรเลียมเหลว 609,840 ตันต่อปี และก๊าซโซลีนธรรมชาติ 118,800 ตันต่อปี โดยมีกำหนดการเริ่มก่อสร้างในปี 2545 และเปิดดำเนินการในปี 2548 รวมเงินลงทุนโครงการทั้งสิ้นประมาณ 13,578 ล้านบาท

ต่อจากนั้น ปตท.มีการแปรรูปเกิดขึ้น นายประเสริฐ ขึ้นมานั่งเป็นกรรมการผู้จัดการใหญ่ มีนายจิตรพงษ์ กว้างสุขสถิต เป็นรองกรรมการผู้จัดหารใหญ่ กลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ ในช่วงปี 2547 มีการอนุมัติก่อสร้างโครงการขยายกำลังการผลิตอีเทน เพิ่มเติมจากโรงแยกก๊าซธรรมชาติหน่วยที่ 2 และ 3 ที่จังหวัดระยอง โดยผลิตอีเทนได้ 630,000 ตันต่อปี เพื่อป้อนวัตถุดิบให้กับโรงอีเทนแครกเกอร์ บริษัท พีทีทีฑลี เอทิลีนฯ ใช้เงินลงทุนประมาณ 6,670 ล้านบาท แล้วเสร็จใน ปี 2553


เร่งก่อสร้างโรงแยกก๊าซ 6

อีกทั้ง จากความต้องการใช้ก๊าซที่เพิ่มขึ้น ในปี 2548 ได้มีการเร่งก่อสร้างโรงแยกก๊าซหน่วยที่ 6 ที่ จ.ระยอง แต่การดำเนินงานล่าช้าออกไป เนื่องจากติดคำสั่งศาลปกครองให้ระงับการดำเนินการไว้ก่อน แต่กลับมาเปิดดำเนินการได้ในปี 2554 เพื่อเพิ่มกำลังการผลิตก๊าซอีเทนและก๊าซโพรเพน ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่สำคัญต่อการเติบโตของธุรกิจปิโตรเคมีของประเทศ ปัจจุบันมีความสามารถในการแยกก๊าซธรรมชาติสูงสุด 800 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน และสามารถผลิตก๊าซอีเทนได้สูงสุดประมาณ 630,000 ตันต่อปี ก๊าซโพรเพนและก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ประมาณ 1,030,000 ตันต่อปี รวมถึงก๊าซโซลีนธรรมชาติ (NGL) อีกประมาณ 180,000 ตันต่อปี

นอกจากนี้ จากที่คณะรัฐมนตรีได้มีการทบทวนแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3 เมื่อช่วงปี 2548 ใน 11 โครงการ ด้วยกว่า 1.57 แสนล้านบาท ทำให้เกิดโครงการก่อสร้างท่อส่งก๊าซจากระยอง-บางปะกง-วังน้อย และการติดตั้งหน่วยเพิ่มความดันกลางทาง หรือโครงการโอซีเอส 3 ที่ติดเข้าไปอยู่ในการรับสินบนด้วย

ขณะเดียวกัน ปตท.ในฐานะผู้ซื้อก๊าซจากบริษัท ปตท.สผ.ในช่วงปี 2549 ได้มีการทบทวนและประเมินแผนการพัฒนาและการผลิตของโครงการอาทิตย์ เพื่อนำก๊าซที่มีอยู่อย่างจำกัดมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทางปตท.จึงได้มีการลงทุนติดตั้งหน่วยเพิ่มความดันในท่อก๊าซในทะเลหรือโครงการพีซีเอส ขณะที่ทางปตท.สผ.ได้มีโครงการติดตั้งหน่วยเพิ่มความดันที่แท่นเจาะของโครงการอาทิตย์ควบคู่ด้วย

 



 


ผลประโยชน์จัดซื้อจัดจ้าง

จากการดำเนินงานทั้ง 6 โครงการดังกล่าวนายเทวินทร์ วงศ์วานิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ยอมรับว่า ทั้ง 6 โครงการ น่าจะเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อเจเนอเรเตอร์หรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ที่ใช้ในโรงแยกก๊าซ และคอมเพรสเซอร์หรือเครื่องเพิ่มความดันก๊าซ ในระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ มีบริษัท โรลส์-รอยซ์ฯ เป็นยักษ์ใหญ่อยู่ในตลาด ที่มีเม็ดเงินพอจะเอื้อประโยชน์ในการได้งาน ซึ่งจะต้องไปตรวจสอบระบบการจัดซื้อจัดจ้าง ที่ขณะนี้ยังไม่สามารถระบุได้ว่ามีการเจรจาจัดซื้อตรงหรือผ่านตัวแทนจำหน่าย แต่ก็พอทราบถึงเส้นทางเชื่อมโยงบ้างแล้ว

ขณะที่ข้อมูลของผู้ที่อยู่ในวงการอุตสาหกรรมพลังงาน ชี้ให้เห็นว่า โรงแยกก๊าซ จะต้องมีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหรือเจเนอเรเตอร์เป็นแหล่งพลังงานใช้ในการแยกก๊าซ ซึ่งก็พบว่าโรงแยกก๊าซหน่วยที่ 2,3,5,6 และโรงแยกก๊าซอีเทน และหน่วยเพิ่มความดันก๊าซท่อเส้นที่ 3 คิดเป็นในรูปของความต้องการใช้พลังงานความร้อนจะอยู่ที่ประมาณ 733 เมกะวัตต์ ซึ่งสัญญาส่วนหนึ่งในการจัดซื้ออุปกรณ์หรือเจเนอเรเตอร์ช่วงปี 2553-2555 ที่ทำไว้กับบริษัท โรลส์-รอยซ์ฯ ก็มีถึง 7 สัญญา คิดเป็นมูลค่าประมาณ 254.5 ล้านบาท

ดังนั้น ด้วยปริมาณความต้องการพลังงานที่สูงขนาดนี้ ประกอบกับการขายเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและความต้องการคอมเพรสเซอร์ในตลาดมีจำกัด แต่การแข่งขันสูง เนื่องจากยังมีผู้เล่น อย่างบริษัท ซีเมนต์ บริษัท จีอี บริษัท ฮิตาชิฯ บริษัท คาวาซากิฯ เป็นต้น ต้องการงาน เช่นกัน ทำให้ผู้ที่ต้องการอยากได้งานติดสินบนเจ้าหน้าที่ได้


มูลค่างานสูงล่อใจทำผิด

โดยรูปแบบการซื้อขายอาจจะเป็นการเจรจาตรงกับบริษัทแม่ หรือผ่านตัวแทนจำหน่าย ซึ่งจะมีการล็อกสเปกจากเจ้าของโครงการ ให้เป็นไปตามที่บริษัทผลิตอุปกรณ์หรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้านั้นๆ ผลิตอยู่ หรือกรณีที่เจ้าของโครงการเจรจาตรง แต่การจัดซื้อถูกกำหนดให้อยู่ในการจัดซื้อของผู้รับเหมา หรืออีกรูปแบบวิธีจะเป็นการซื้อจากตัวแทนภายในประเทศ แต่ในส่วนของการบำรุงรักษาเครื่องจักร อาจจะมีการตกลงกับบริษัทแม่ให้มาเป็นผู้ดำเนินการเองตลอดอายุ 25 ปี ซึ่งในส่วนค่าบำรุงรักษานี้ อาจจะแพงกว่าการจัดซื้อเครื่องจักรก็ได้ ซึ่งกรณีของ ปตท.นี้ รูปแบบการจัดซื้อ น่าจะเกิดได้ทั้งหมด

สำหรับเจเนอเรเตอร์ในตลาดจะมีขนาดกำลังผลิตตั้งแต่ 9,12 ,16 , และ 25 เมกะวัตต์ หากเป็นขนาด 25 เมกะวัตต์ ราคาจะตกประมาณ 14-18 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หากยกตัวอย่าง การติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าของโรงแยกก๊าซ หน่วยที่ 6 จะมีอยู่ 3 ชุด ขนาดชุดละ 25 เมกะวัตต์ มูลค่างานที่โรลส์-รอยซ์ ได้ไป ก็ตกราว 42-54 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯแล้ว
ดังนั้น มองว่าการจะหาตัวผู้รับสินบนครั้งนี้ คงไม่ใช่เรื่องยาก เพราะสามารถไปหาผู้กระทำผิดในช่วงเวลาดังกล่าวได้

เพิ่มเราเป็นเพื่อน ข่าว ข่าวด่วน ทันเหตุการณ์ทุกวัน @springnews
เพิ่มเพื่อน

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,231 วันที่ 29 มกราคม – 1 กุมภาพันธ์ 2560