Breaking ข่าว

เส้นทางประวัติศาสตร์ “ป้อมมหากาฬ” …จุดเริ่มต้นสมัย “จอมพลสฤษดิ์”

วันที่ 24 ธ.ค. 59 – นายจักกพันธุ์ ผิวงาม รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) กล่าวว่า โครงการปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณป้อมมหากาฬและกำแพงเมือง สืบเนื่องมาจากปี 2502 รัฐบาลสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่มีนโยบายจะปรับปรุงบ้านเมืองให้มีความสะอาดเป็นระเบียบเรียบร้อย จึงสั่งการให้เทศบาลพระนครจัดการซ่อมแซมป้อมที่เหลืออยู่ 2 แห่ง ที่ป้อมพระสุเมรุและป้อมมหากาฬ ซึ่งในครั้งนั้นเทศบาลได้ทำการซ่อมแซมหลังคา เชิงชาย เสา ปรับพื้น และทาสีป้อมมหากาฬใหม่ รวมถึงติดตั้งรั้วทางเข้า เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนขึ้นไป และทหารเรือได้นำปืนมาตั้งประจำช่องเสมา

ต่อมาในปี 2503 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ และพระบรมราชินีนาถฯ ได้เสด็จประพาสเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับนานาประเทศ 13 ประเทศ เป็นเวลาถึง 6 เดือน ได้ทอดพระเนตรเห็นกำแพงเมืองและป้อมปราการของปราสาทต่าง ๆ ในนานาประเทศเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกัน จึงทรงมีพระราชดำริที่จะอนุรักษ์ป้อมและกำแพงเมืองพระนครที่ยังคงเหลืออยู่ภายในกรุงเทพฯ ให้เหมือนกับที่นานาประเทศทำอยู่ ได้ทรงมีพระราชปรารภกับจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ สรุปได้ว่า

 

“ป้อมปราการต่าง ๆ ของไทย น่าจะเป็นที่สนใจและพอที่จะเป็นสถานที่จะอวดแขกเมืองได้บ้าง จึงน่าที่จะได้มีการอนุรักษ์ไว้”

 

นายจักกพันธุ์ กล่าวต่อว่า จากพระราชดำริข้างต้น รัฐบาลในสมัยนั้นได้พิจารณาเห็นว่า ป้อมมหากาฬนี้มีจุดน่าสนใจปลายประการ สภาพภูมิประเทศก็เป็นจุดเด่นที่พบเห็นโดยทั่วไปของแขกเมืองและผู้คนที่สัญจรไปมา มีคลองโอ่งอ่างซึ่งรัชกาลที่ 1 ได้โปรดเกล้าให้ขุดขึ้นมาส่งเสริม รวมทั้งสะพานผ่านฟ้าฯ และถนนราชดำเนิน เป็นเส้นทางสายสำคัญที่เสด็จพระราชดำเนินต้อนรับแขกเมืองและราชอาคันตุกะเสมอ ๆ จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ป้อมมหากาฬเป็นจุดเด่น ชวนให้สนใจยิ่งและพอที่จะอวดชาวต่างประเทศได้อย่างภาคภูมิ จึงมีโครงการที่จะปรับปรุงที่ดินบริเวณป้อมมหากาฬให้สะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อย โดยจัดทำเป็นสวนสาธารณะสำหรับเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน และเพื่อเป็นการอนุรักษ์โบราณสถานและสถาปัตยกรรมของไทยให้เป็นเกียรติประวัติของชาติ

จากนั้นตั้งแต่ปี 2521 ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการโครงการกรุงรัตนโกสินทร์ หรือคณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่าในปัจจุบัน ได้พิจารณาเห็นชอบให้ กทม.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับแผนแม่บทเพื่อการพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ไปดำเนินการ ซึ่งรวมถึงการปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณป้อมมหากาฬและกำแพงเมืองด้วย

“ปัจจุบันโครงการปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณป้อมมหากาฬและกำแพงเมือง อยู่ระหว่างการรื้อถอนอาคารและสิ่งปลูกสร้างภายในบริเวณดังกล่าว ซึ่งที่ผ่านมาได้รื้อถอนแล้ว 19 หลัง ส่วนที่เหลืออีก 37 หลัง จะเข้าดำเนินการประมาณต้นเดือน ก.พ. 2560 เพื่อปรับปรุงพื้นที่ต่อไป” รองผู้ว่าฯ กทม. กล่าว