เจาะลึก 'RoboMIND' ระบบ Open Source ยุทธศาสตร์หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ของจีน

เมื่อปัญญาประดิษฐ์ (AI) ผสานเข้ากับร่างกายของหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ (Humanoid) ผลลัพธ์ที่ได้ไม่ใช่แค่เครื่องจักรที่ขยับได้ตามคำสั่ง แต่คือหุ่นยนต์ที่สามารถ ‘คิด’ และ ‘ทำ’ งานแทนมนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ นี่คือภาพสะท้อนของอนาคตที่กำลังเกิดขึ้นจริง ณ กรุงปักกิ่ง

บริษัท ซีพีออลล์ จํากัด (มหาชน) ได้พาคณะสื่อมวลชนไทยได้เข้าเยี่ยมชม ศูนย์นวัตกรรมหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์แห่งกรุงปักกิ่ง ซึ่งเป็นสถานที่สำคัญที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมชมเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา ที่นี่ไม่ใช่แค่แล็บวิจัยทั่วไป แต่มันคือ 'หัวใจของโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ' ของจีน

‘RoboMIND’ คืออะไร? ไม่ใช่แค่หุ่นยนต์ แต่คือ ‘แพลตฟอร์มโอเพนซอร์ส’ 

ลืมภาพการที่บริษัทหนึ่งกอดเทคโนโลยีไว้คนเดียวไปได้เลย เพราะจีนเลือกเดินเกม Open Source ผ่านแพลตฟอร์มที่ชื่อว่า ‘RoboMIND’ เป็นสมอง (Software/Data) ที่บรรจุทักษะและความคิด ซึ่งเปรียบเสมือนระบบปฏิบัติการอัจฉริยะ (Open Source OS) ของหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์

ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ก้าวเข้าสู่เวอร์ชัน RoboMIND 2.0 ซึ่งทำหน้าที่เป็นระบบปฏิบัติการและคลังข้อมูลอัจฉริยะ (Dataset) รวบรวมวิถีการเคลื่อนไหวและการตัดสินใจของหุ่นยนต์ไว้กว่า 310,000 รูปแบบ ครอบคลุมภารกิจที่ซับซ้อนกว่า 700 งาน ตั้งแต่การทำงานในโรงงานไปจนถึงงานบ้านที่ละเอียดอ่อน ข้อมูลเหล่านี้ถูกเปิดเผยให้สตาร์ทอัพและมหาวิทยาลัยนำไปใช้ได้ฟรี 

จากซอฟต์แวร์สู่การผลิตจริง ‘เทียนกง’ และ ‘หุยซือไคอู่’

ถ้า RoboMIND คือสมอง ‘หุ่นยนต์เทียนกง’ (Tiangong) ก็คือฮิวแมนนอยด์ขนาดเท่าตัวจริง มีความแข็งแรงและยืดหยุ่น สามารถวิ่งบนพื้นผิวขรุขระได้อย่างคล่องแคล่วโดยไม่ล้ม ทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ ‘หุยซือไคอู่’ (Huisi Kaiwu) 

โดยรัฐบาลจีนตั้งเป้าหมายการผลิต (Mass Production) สูงถึง 5,000 ตัวต่อปี เพื่อมุ่งเป้าให้บริษัทในประเทศกว่า 1,000 แห่งสามารถแข่งขันได้ในระดับสากล

ไม่ใช่แค่บริษัทเทคโนโลยี แต่คือ ‘โครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ’

สำหรับโครงการนี้ไม่ใช่แค่เพียงบริษัทผลิตหุ่นยนต์ทั่วไปที่พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อผลิตสินค้าออกขาย แต่ความจริงล้ำไปไกลกว่านั้น ศูนย์แห่งนี้ถูกออกแบบให้เป็น ‘โครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ’ มีรัฐเป็นคนคุมบังเหียน 

การเปิดเป็นโอเพนซอร์สหมายความว่า จีนไม่ได้ต้องการให้บริษัทเดียวเก่งที่สุด แต่รัฐบาลกำลังสร้างเครื่องมือกลาง ‘ทางลัด’ ให้สตาร์ทอัพและมหาวิทยาลัยนับพันแห่งไม่ต้องไปเสียเวลาเริ่มนับหนึ่งใหม่ ใครอยากสร้างหุ่นยนต์ฉลาดๆ ก็แค่มาโหลด ‘สมอง’ จากที่นี่ไปใส่ตัวหุ่นได้เลย เป็นการเร่งสปีดอุตสาหกรรมทั้งระบบแบบก้าวกระโดด

4 โมเดลยุทธศาสตร์สมรภูมิหุ่นยนต์โลก

หากเราเปรียบเทียบการแข่งขันพัฒนาหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์เหมือนการ ‘สร้างบ้าน’ เราจะเห็นโมเดลที่แตกต่างกันชัดเจนในระดับโลก

1. จีน (โมเดลรัฐนำทาง)

เปรียบเสมือนการสร้างโรงงานผลิตเครื่องมือและวัสดุก่อสร้างมาตรฐาน แล้วแจกจ่ายให้ผู้รับเหมานับพันรายมาช่วยกันสร้างบ้านพร้อมกัน เป้าหมายคือความรวดเร็วและจำนวนมหาศาลเพื่อครองตลาดโลก

2. สหรัฐอเมริกา (โมเดลเอกชนนำ)

นำโดยยักษ์ใหญ่และสตาร์ทอัพอย่าง Tesla หรือ Boston Dynamics ที่เปรียบเสมือนสถาปนิกระดับโลก เน้นการออกแบบบ้านอัจฉริยะต้นแบบที่ล้ำสมัยที่สุดและฉลาดที่สุด

3. ญี่ปุ่น (โมเดลเจ้าแห่งคุณภาพ)

ยังคงจุดแข็งเรื่องการควบคุมการเคลื่อนไหว (Motion Control) และชิ้นส่วนความแม่นยำสูง เปรียบเสมือนผู้ผลิตวัสดุและเฟอร์นิเจอร์เกรดพรีเมียมที่โลกขาดไม่ได้

4. ยุโรป (โมเดลมาตรฐานและความปลอดภัย) 

โดดเด่นเรื่องการวางกฎระเบียบและการทำงานร่วมกับมนุษย์ เปรียบเป็นผู้ตรวจสอบมาตรฐานการอยู่อาศัยที่ปลอดภัยที่สุด

อนาคตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ในอีก 3-5 ปี

สิ่งที่จีนกำลังทำ ไม่ใช่แค่การโชว์หุ่นยนต์เดินได้ แต่การเปิด Open Source สมองกลแบบนี้ คือการวางรากฐานให้อุตสาหกรรมฮิวแมนนอยด์ แปลว่าเขากำลังพยายามสร้าง ‘มาตรฐานโลก’ ในแบบของตัวเอง ถ้าบริษัททั่วโลกเริ่มใช้ RoboMIND เป็นพื้นฐาน จีนก็แทบจะกุมความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ในทศวรรษหน้าไปแล้วครึ่งตัว

ต้องยอมรับว่าในอีก 3-5 ปีข้างหน้า เกมการแข่งขันหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จะเป็นหนึ่งในสมรภูมิเทคโนโลยีที่สำคัญที่สุดของโลก เราอาจจะได้เห็นหุ่นยนต์ราคาเข้าถึงง่ายที่ทำงานได้จริงโผล่มาทุกที่

และตอนนั้นเราอาจจะต้องมานั่งเถียงกันจริงๆ จังๆ แล้วว่า ‘เราจะอยู่ร่วมกับพวกมันยังไง’ มากกว่าแค่ ‘มันทำอะไรได้บ้าง’