ETDA เปิดวิสัยทัศน์ปี 2570 ดัน AI Governance-Digital ID คุมแพลตฟอร์มเข้มขึ้น

เมื่อเทคโนโลยีเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันมากขึ้น ตั้งแต่การยืนยันตัวตน การใช้บริการออนไลน์ ไปจนถึง AI คำถามสำคัญจึงไม่ได้อยู่แค่ว่าเทคโนโลยีช่วยให้ชีวิตสะดวกขึ้นแค่ไหน แต่รวมถึง ข้อมูลของเราปลอดภัยหรือไม่ AI ถูกใช้อย่างโปร่งใสแค่ไหน และเมื่อเกิดปัญหาบนแพลตฟอร์ม ใครควรเป็นผู้รับผิดชอบ

โจทย์เหล่านี้กำลังกลายเป็นหนึ่งในหมุดหมายสำคัญของการกำกับดูแลโลกดิจิทัลไทยในปี 2570

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA เตรียมเปิดวิสัยทัศน์และทิศทางการทำงานปี 2570 โดยวาง 4 ภารกิจสำคัญ ตั้งแต่การยกระดับ Digital ID, การผลักดัน AI Governance สู่การใช้งานจริง, การช่วย SMEs เปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล และการกำกับบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลภายใต้กฎหมาย DPS ในงาน ‘16 ปี ETDA: CO-CREATING A FUTURE OF DIGITAL TRUST’ วันที่ 4 กันยายน 2569 พร้อมสรุปผลงานและความท้าทายตลอดปี 2569

ชีวิตออนไลน์มากขึ้น 'Digital Trust' ไม่ใช่เรื่องไกลตัว

ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่า เทคโนโลยีเข้าไปอยู่ในแทบทุกกิจกรรม ตั้งแต่การเรียน การทำงาน การทำธุรกิจ ไปจนถึงการใช้บริการภาครัฐ ทำให้ประเด็นเรื่องความปลอดภัยและการจัดการข้อมูลส่วนบุคคลมีความสำคัญมากขึ้น

ที่ผ่านมา ETDA จึงผลักดันแนวคิด Digital Trust ให้เป็นหนึ่งในรากฐานของเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล ผ่านบทบาท ‘Co-Creation Regulator & Facilitator’ ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการออกกฎหมาย มาตรฐาน หรือแนวปฏิบัติ แต่รวมถึงการสร้างกลไกที่ทำให้การทำธุรกรรมออนไลน์สะดวกและน่าเชื่อถือขึ้น

ตั้งแต่การเชื่อมระบบ Digital ID เข้ากับบริการภาครัฐและเอกชน การกำกับแพลตฟอร์มดิจิทัลภายใต้กฎหมาย DPS การรับเรื่องร้องเรียนออนไลน์ การพัฒนาแนวทาง AI Governance ตลอดจนการสร้างทักษะ AI และ Digital Literacy เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันความเสี่ยงบนโลกออนไลน์

วิสัยทัศน์ปี 2570 : ETDA เตรียมยกระดับการทำงานเชิงรุก 4 ภารกิจหลัก

1. Digital ID จากพิสูจน์ว่า 'คุณคือใคร' สู่พิสูจน์ว่า 'คุณทำอะไรได้'

หนึ่งในความเคลื่อนไหวสำคัญคือการขยายบทบาทของ Digital ID จากเครื่องมือยืนยันตัวตนว่า 'บุคคลนี้คือใคร' ไปสู่การตรวจสอบสิทธิ คุณสมบัติ หรืออำนาจในการทำธุรกรรม

เป้าหมายคือการเชื่อมโยงตัวตน สิทธิ และเอกสารดิจิทัล เพื่อรองรับการใช้งานของประชาชน นิติบุคคล คนต่างด้าว และกลุ่มผู้ใช้งานประเภทต่าง ๆ

หากเกิดขึ้นในวงกว้าง Digital ID จึงไม่ได้เป็นเพียงระบบล็อกอินหรือยืนยันตัวบุคคล แต่สามารถกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำหรับบริการดิจิทัล ตั้งแต่ภาครัฐ การเงิน ธุรกิจ ไปจนถึงการทำธุรกรรมที่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ใช้

ขณะเดียวกัน โจทย์สำคัญที่จะตามมาคือ ผู้ใช้งานสามารถควบคุมข้อมูลของตัวเองได้มากน้อยเพียงใด เมื่อข้อมูลตัวตน สิทธิ และเอกสารต่าง ๆ ถูกเชื่อมเข้ากับบริการดิจิทัลมากขึ้น

2. AI Governance จากเขียนหลักการ สู่การทดสอบ AI จริง

อีกหมุดหมายคือการขยับ AI Governance จากกรอบหลักการไปสู่การใช้งานจริง สอดรับกับการผลักดัน AI ในระดับประเทศ

ETDA เตรียมนำเครื่องมือประเมินผลกระทบ การทดสอบความเสี่ยง และการพัฒนาบุคลากรเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการกำกับ พร้อมยกระดับจาก AI Governance Center หรือ AIGC ไปสู่ AI Governance Practice Center (AIGPC)

ประเด็นนี้มีความสำคัญมากขึ้นในวันที่ AI ถูกนำไปใช้ตัดสินใจหรือช่วยตัดสินใจในหลายด้าน เพราะคำถามไม่ได้จบเพียงว่า 'องค์กรใช้ AI หรือไม่' แต่ต้องลงลึกไปถึงว่า AI ใช้ข้อมูลอะไร มีความเสี่ยงหรืออคติแค่ไหน ตรวจสอบได้หรือไม่ และเมื่อระบบผิดพลาด ใครเป็นผู้รับผิดชอบ

การขยับจาก Governance ไปสู่ Practice จึงเป็นบททดสอบสำคัญว่า หลักการเรื่อง Responsible AI จะสามารถเปลี่ยนจากเอกสารและแนวทาง ไปเป็นกระบวนการที่ตรวจสอบได้จริงมากน้อยเพียงใด

3. ดัน SMEs ใช้ดิจิทัลแบบไม่ใช่แค่ 'ซื้อเทคโนโลยีมาใช้'

อีกภารกิจคือ Digital Transformation for SMEs Growth โดย ETDA เตรียมพัฒนาโมเดลที่เชื่อมผู้ประกอบการ SMEs เข้ากับเทคโนโลยี ผู้เชี่ยวชาญ แหล่งเงินทุน และโอกาสที่เหมาะกับแต่ละธุรกิจ

แนวทางดังกล่าวเน้นการประเมินความพร้อมและปัญหาของธุรกิจแต่ละกลุ่ม ก่อนเลือกเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์ แทนการมอง Digital Transformation เป็นเพียงการซื้อซอฟต์แวร์หรือเครื่องมือใหม่เข้ามาใช้

ETDA ระบุว่าจะนำ Use Case ที่เกิดขึ้นจริง ทั้งด้านการลดต้นทุน เพิ่มผลิตภาพ และสร้างโอกาสการแข่งขัน มาเป็นต้นแบบ ก่อนขยายไปยังอุตสาหกรรมอื่นต่อไป

4. กำกับแพลตฟอร์มภายใต้ DPS เมื่อความปลอดภัยกลายเป็นโจทย์ของคนใช้

ด้านบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ETDA เตรียมยกระดับการกำกับภายใต้กฎหมาย Digital Platform Services (DPS) โดยมุ่งให้แพลตฟอร์มดำเนินธุรกิจอย่างโปร่งใส เป็นธรรม และมีความรับผิดชอบมากขึ้น

หนึ่งในโจทย์คือการทำให้กลไกกำกับเข้าใกล้ Pain Point ของประชาชน โดยเฉพาะปัญหาภัยออนไลน์และข้อร้องเรียนที่เกิดจากการใช้บริการแพลตฟอร์ม

ประเด็นสำคัญอยู่แค่ว่าเมื่อเกิดความเสียหาย ผู้ใช้สามารถร้องเรียนที่ไหน แพลตฟอร์มต้องตอบสนองอย่างไร และความรับผิดชอบควรอยู่ตรงไหนระหว่างผู้ใช้ แพลตฟอร์ม และหน่วยงานกำกับ

โจทย์ใหญ่ปี 2570 คือความปลอดภัยและโปร่งใส

สิ่งที่น่าจับตาหลังจากนี้ เมื่อ AI มีบทบาทต่อการตัดสินใจมากขึ้น Digital ID เชื่อมโยงตัวตนและสิทธิเข้ากับบริการต่าง ๆ ขณะที่แพลตฟอร์มออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน โจทย์ของโลกดิจิทัลจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่ความสะดวก แต่ต้องสร้าง ความปลอดภัย ความโปร่งใส และความรับผิดชอบ ควบคู่กันไป เพื่อให้คนไทยสามารถใช้เทคโนโลยีได้อย่างมั่นใจในวันที่ดิจิทัลเข้ามาใกล้ตัวมากขึ้นทุกวัน

หาคำตอบพร้อมกันในงาน 16 ปี ETDA: CO-CREATING A FUTURE OF DIGITAL TRUST วันศุกร์ที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 15.00 น. เป็นต้นไป โดยถ่ายทอดสดผ่าน Facebook และ YouTube : ETDA Thailand