วิจัยชี้ ไมโครพลาสติกเปลี่ยนสีของน้ำทะเล สะท้อนปัญหาขยะโลก

งานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Communications Earth & Environment เปิดเผยข้อเท็จจริงที่น่ากังวลว่า มลพิษจากขยะพลาสติกอาจกำลังเปลี่ยนสีของมหาสมุทรโลก โดยจากการวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมย้อนหลัง 20 ปี (ปี 2002–2022) ทีมนักวิจัยพบว่า พื้นที่บริเวณแพขยะขนาดยักษ์ในมหาสมุทรแปซิฟิก (Great Pacific Garbage Patch: GPGP) มีค่าความสว่างของแสงสะท้อนในโทน ‘สีน้ำเงินและสีเขียว’ เพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติเมื่อเทียบกับน่านน้ำโดยรอบ

การทดสอบด้วยแบบจำลองคอมพิวเตอร์ชี้ว่า ปรากฏการณ์น้ำทะเลสว่างขึ้นนี้ สอดคล้องกับการสะสมของ ‘ไมโครพลาสติกขนาดจิ๋ว’ ที่แขวนลอยอยู่ในชั้นผิวน้ำ เนื่องจากอนุภาคพลาสติกเล็กๆ เหล่านี้มีคุณสมบัติกระเจิงแสงสะท้อนกลับสูง แต่มีอัตราดูดกลืนแสงราบเรียบ ซึ่งแตกต่างจากอนุภาคอินทรีย์หรือแพลงก์ตอนพืชตามธรรมชาติอย่างสิ้นเชิง

การเฝ้าระวังมลพิษข้ามแดน

การค้นพบครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญ เพราะตามปกติการตรวจจับและจัดเก็บตัวอย่างไมโครพลาสติกขนาดเล็กกว่า 300 ไมโครเมตรในสถานที่จริงทำได้ยุ่งยากและแทบเป็นไปไม่ได้เลย หากเทคนิคการตรวจวัดคุณสมบัติทางแสงของสีมหาสมุทรได้รับการยืนยันความแม่นยำ ดาวเทียมสังเกตการณ์โลกจะสามารถกลายเป็น ‘เครื่องมือตรวจจับมลพิษพลาสติกทางอ้อมจากอวกาศ’ ได้ทันที ช่วยให้มนุษย์ติดตามการแพร่กระจายของไมโครพลาสติกในวงกว้างได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทว่าผู้เชี่ยวชาญด้านนิเวศวิทยาทางทะเลอีกส่วนหนึ่งยังคงเตือนให้ระมัดระวัง โดยชี้ว่าระดับความเข้มข้นของไมโครพลาสติกในน้ำทะเลเปิดอาจยังไม่สูงพอที่เซ็นเซอร์ดาวเทียมจะแยกแยะได้อย่างชัดเจน และสัญญาณสีฟ้าอมเขียวที่สว่างขึ้นนั้น อาจเกิดจากปัจจัยทางนิเวศวิทยาอื่นๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงของชนิดแพลงก์ตอนพืช หรือตะกอนชายฝั่ง จึงยังจำเป็นต้องส่งเรือสำรวจทางสมุทรศาสตร์ลงไปจัดเก็บตัวอย่างในพื้นที่จริงควบคู่กัน เพื่อยืนยันผลการสะท้อนแสงและไขปริศนามลพิษทางทะเลนี้อย่างแม่นยำที่สุด