
SHORT CUT
ผลสำรวจยูนิเซฟชี้เด็ก 20 ล้านคนเผชิญภัยคุกคามทางเพศออนไลน์ใน 1 ปี แต่มีไม่ถึง 1% ที่แจ้งความช่วยเหลือ เผยโซเชียลมีเดียเป็นพื้นที่เสี่ยงสุด คนใกล้ตัวคือตัวการ
รายงานล่าสุดจากองค์การยูนิเซฟ (UNICEF) เผยสถิติชวนใจสลายเมื่อพบว่า ในเวลาเพียงแค่ปีเดียว มีเด็กและเยาวชนที่ใช้งานอินเทอร์เน็ตมากกว่า 20 ล้านคน จาก 21 ประเทศทั่วโลก (รวมถึงประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านในเอเชีย) ต้องตกเป็นเหยื่อของการถูกแสวงประโยชน์และล่วงละเมิดทางเพศบนโลกออนไลน์ นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นภัยเงียบที่แฝงตัวอยู่ในทุกตารางนิ้วของโลกดิจิทัล
จากการวิจัยเชิงลึกในกลุ่มตัวอย่างเยาวชนอายุ 12-17 ปี พบว่า มากกว่า 1 ใน 5 เคยเผชิญกับการล่วงละเมิดทางออนไลน์อย่างน้อย 1 รูปแบบ โดยจำแนกความเสียหายได้ดังนี้:
ผลการศึกษาชี้ชัดว่า แหล่งอันตรายที่สุดไม่ใช่เว็บมืด แต่เป็นแอปพลิเคชันที่เด็ก ๆ ใช้ทุกวัน โดย เกือบ 60% ของการล่วงละเมิดเกิดขึ้นบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียยักษ์ใหญ่ เช่น Facebook, WhatsApp, Instagram, Snapchat และ TikTok ขณะที่อีก 14% เกิดขึ้นภายในพื้นที่ของเกมออนไลน์ ซึ่งเป็นจุดที่พ่อแม่หลายคนมองข้าม
ข้อมูลที่น่าตกใจที่สุดจากการสำรวจระบุว่า มากกว่า 50% ของผู้กระทำผิดไม่ใช่คนแปลกหน้า แต่เป็นคนที่เด็กคุ้นเคยและไว้วางใจ เช่น เพื่อน ญาติ หรือแม้กระทั่งคนรัก ขณะที่มีเพียง 38% เท่านั้นที่เป็นการทำความรู้จักกับคนร้ายผ่านช่องทางออนไลน์เป็นครั้งแรก จุดนี้สะท้อนว่าภัยร้ายอาจอยู่ใกล้ตัวเด็กมากกว่าที่เราคิด
นอกจากภัยคุกคามรูปแบบเดิมแล้ว เทคโนโลยีใหม่อย่าง AI Deepfake กำลังซ้ำเติมสถานการณ์ให้เลวร้ายลงอย่างน่ากลัว โดยคาดการณ์ว่ามีเด็กถึง 1.1 ล้านคน จาก 9 ประเทศ ที่ต้องเผชิญฝันร้ายจากการเห็นภาพถ่ายหรือวิดีโออนาจารของตนเองที่ถูกสร้างขึ้นปลอม ๆ ด้วย AI ซึ่งกลายเป็นเครื่องมือชิ้นใหม่ของกลุ่มผู้ไม่หวังดี
แม้เด็ก ๆ จะเผชิญความทุกข์ทรมานแสนสาหัส แต่กลับมี น้อยกว่า 1% เท่านั้นที่ได้รับการแจ้งเหตุไปยังเจ้าหน้าที่ตำรวจ นักสังคมสงเคราะห์ หรือสายด่วนช่วยเหลือ ส่วนใหญ่เลือกที่จะเงียบเพราะไม่รู้จะหันหน้าไปพึ่งใคร ความเงียบนี้ส่งผลให้เหยื่อมี แนวโน้มอยากจบชีวิตตัวเองหรือทำร้ายตัวเองสูงกว่าเด็กทั่วไปถึง 4 เท่า และมีภาวะวิตกกังวลสูงมาก
แคทเธอรีน รัสเซลล์ ผู้อำนวยการบริหารของยูนิเซฟ ได้ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกและบริษัทเทคโนโลยีผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม เร่งปรับปรุงกฎหมายเพื่อรับมือภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ๆ (รวมถึงภาพจาก AI) พร้อมทั้งเพิ่มมาตรการความปลอดภัยและระบบรายงานเหตุที่มีประสิทธิภาพ เพื่อไม่ปล่อยให้เด็ก ๆ ต้องเผชิญมรสุมชีวิตนี้อย่างโดดเดี่ยวอีกต่อไป