กลุ่มประมงพื้นบ้านร้อง! ศูนย์ดำรงธรรมช่วย หลัง "เรือบรรทุกน้ำมัน" แอบถ่ายน้ำมันเถื่อน

แม้ว่าผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศชายฝั่งจากเรือขนถ่ายน้ำมันดีเซล ทำน้ำมันรั่วลงทะเลจำนวนมาก บริเวณชายหาดทุ่งประดู่ ต่อเนื่องถึงหลายหมู่บ้านเป็นแนวยาวกว่า 4 กิโลเมตร ในพื้นที่ ต.ทับสะแก อ.ทับสะแก จ.ประจวบคีรีขันธ์ จะได้รับการเยียวยาในเบื้องต้น ด้วยการตรวจสอบคุณภาพน้ำทะเล เพื่อสร้างความมั่นใจให้ชาวประมงพื้นบ้านทำกินเพื่อหารายได้ตามปกติ รวมทั้งการตรวจสอบกระบวนการลักลอบค้าน้ำมันเถื่อนในสวนมะพร้าวร้าง ใกล้โรงงานตัดเหล็ก ริมหาดในพื้นที่หมู่ 8 ต.ทับสะแก จะมีความคืบหน้าจากการเก็บหลักฐานสำคัญ และสอบพยานบุคคลเพื่อดำเนินการตามกฎหมาย

ขณะที่กระบวนการและขั้นตอนการทำหน้าที่ของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องในระดับพื้นที่จะมีความล่าช้าผิดปกติ เนื่องจากที่ผ่านมาไม่มีหน่วยงานใดในพื้นที่ทราบข้อเท็จจริงมาก่อน กระทั่งมีการนำเสนอข้อมูลผ่านการรายงานของสื่อมวลชน

นายจรัญ ศรีชะเอม อายุ 56 ปี ประธานกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านบ้านทุ่งประดู่ ยอมรับว่า ก่อนที่หน่วยงานรัฐจะให้ความสนใจเข้าไปแก้ปัญหา ชาวบ้านต้องทนเหม็นกลิ่นน้ำมันดีเซลที่ตกค้างในทะเล สัตว์น้ำทั้ง ปลา ปูและหมึกที่จับได้ ไม่สามารถนำไปบริโภคหรือจำหน่ายได้ตามปกติ เนื่องจากมีกลิ่นน้ำมันดีเซล มีการแจ้งข้อมูลถึงหลายหน่วยงานในระดับพื้นที่เร่งตรวจสอบ แต่ไม่ได้รับความสนใจ โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลที่ลักลอบขนถ่ายจากเรือเหล็กที่จอดเทียบใกล้ชายฝั่ง เพื่อต่อท่อน้ำมันใส่รถบรรทุกพ่วงขนาดใหญ่ ภายในส่วนมะพร้าวบริเวณชายหาดทุ่งประดู่ เป็นขบวนการค้าของผิดกฎหมายที่ท้าทายอำนาจรัฐ

“ ผมกลัวผลกระทบจากการประกอบาชีพมากกว่ากลัวผู้มีอิทธิพล เพราะชาวบ้านออกเรือจับสัตว์น้ำไม่ได้เป็นเวลานานหลายเดือน ไปร้องเรียนหน่วยงานไหนก็เงียบหมด แถมเตือนให้ระวังตัว อย่าไปร้องเรียนให้เสียเวลา ทำให้เข้าใจว่าปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย สวนทางกับการประกาศนโยบายปราบทุจริตของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ความตั้งใจจริง ผมขอเรียกร้องให้ท้องทะเลหน้าบ้าน ที่หากินมาตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษคืนสภาพกลับมาเหมือนเดิม ” นายจรัญ กล่าว

จากการสอบถามชาวประมงพื้นบ้านทุ่งประดูระบุตรงกันว่า ไม่มีหน่วยงานใดในพื้นที่เข้าไปตรวจสอบ อ้างว่าเป็นธุรกิจของแก๊งคนมีสีผู้มีอิทธิพลกว้างขวางเชื่อมโยงกับผู้นำท้องที่ นักการเมืองท้องถิ่นบางราย และพบว่ามีชาวบ้านบางรายในพื้นที่ให้ความร่วมมือเพื่อแลกกับผลประโยชน์

ที่สำคัญก่อนหน้านี้มีเรือเข้ามาลักลอบขนถ่ายน้ำมัน ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2560 โดยมีชายฉกรรจ์แต่งกายลักษณะคล้ายเจ้าหน้าที่ตำรวจพร้อมรถกระบะ คุมพื้นที่ถนนในหมู่บ้าน และคุมงานขนถ่ายน้ำมัน เพื่อป้องปรามข่มขู่ชาวบ้านไม่ให้เข้าไปสังเกตการณ์ในจุดที่มีการขนถ่ายน้ำมันเถื่อน ตั้งแต่ 19. 00 น.ต่อเนื่องถึง 05.00 น. จากนั้นจะมีการใช้เส้นทางขนส่งผ่านถนนในหมู่บ้าน ระยะทางเพียง 2 กิโลเมตร ถึงจุดกลับรถตรงข้ามร้านอาหารคุณต้นทับสะแก ถนนเพชรเกษมฝั่งขาล่องใต้ เพื่อนำสินค้าไปส่งตามใบสั่งที่จุดหมายปลายทางที่กำหนด

ต้องยอมรับว่าในอดีตตลอดแนวชายหาดบ้านทุ่งประดู่ ถือเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญในการลักลอบนำสินค้าหนีภาษี จากเรือในอ่าวไทยเพื่อลักลอบขึ้นชายฝั่ง เนื่องจากมีชัยภูมิที่เหมาะสม ทั้งเส้นทางที่เชื่อมโยงกับถนนเพชรเกษมเส้นทางสายหลักขึ้นล่อง 14 จังหวัดภาคใต้ และ ปัจจัยเกื้อหนุนด้านอื่น ทำให้ขบวนการลักลอบค้าน้ำมันเถื่อนใช้เป็นทำเลที่มีความสะดวกในการขนถ่าย เนื่องจากเรือขนาดใหญ่สามารถจอดเทียบท่าใกล้ชายฝั่งได้ ขณะที่ชายหาดในจุดอื่นบริเวณใกล้เคียงเป็นแหล่งท่องเที่ยวและมีชุมชนหนาแน่น ไม่เอื้ออำนวยในการค้าของผิดกฎหมาย ส่วนการขนน้ำมันเถื่อนในอำเภอใกล้เคียงก็มีปัญหาจากชุมชนชาวประมงพื้นบ้านมีเครือข่ายที่เข้มแข็ง

นายธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ รองอธิการบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมทางทะเลชื่อดัง กล่าวว่า ปัญหาจากน้ำมันดีเซลรั่วทะเลถือว่าโชคดีกว่าการรั่วไหลของน้ำมันดิบ เนื่องจากน้ำมันดีเซลระเหยได้เร็ว สำหรับแนวทางการแก้ไขเยียวยาต้องสำรวจปริมาณน้ำมันที่รั่วบริเวณหาดทราย และผลกระทบของระบบนิเวศชายฝั่ง นอกจากนั้นคราบน้ำมันที่พบและชาวบ้านเก็บไว้เป็นหลักฐานสามารถนำไปตรวจสอบหาที่มาได้อย่างชัดเจน และเรือที่ใช้ใช้หลายหน่วยงานรัฐตรวจหาพิกัดเข้าออกได้

ที่น่าสนใจหลังจากขบวนการค้าน้ำมันเถื่อนทับสะแกถูกเปิดโปง นายพัลลภ สิงหเสนี ผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้ทำหนังสือด่วนเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมนานกว่า 2 ชั่วโมงที่ห้องประชุมศาลากลางจังหวัด แต่ไม่มีหน่วยงานใดให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการแก้ปัญหาทั้งผลกระทบสิ่งแวดล้อมและเบาะแสสำคัญเพื่อกระชากหน้ากากล้างบางกลุ่มผู้มีอิทธิพล ที่สร้างความเสียหายจากการทำธุรกิจเถื่อน“และผลกระทบสิ่งแวดล้อม

นายพัลลภ กล่าวยอมรับว่า ไม่เคยมีหน่วยงานใดทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาครายงานเบาะแสแก๊งค้าน้ำมันเถื่อนให้ทราบ ทั้งที่มีการตั้งข้อสังเกตการใช้เรือเหล็กขนาด 30 ตันกรอสที่มีอุปกรณ์จับพิกัด รวมทั้งการขนส่งโดยรถพ่วงขนาดใหญ่ และหลังจากชาวบ้านไปร้องเรียนศูนย์ดำรงธรรม อ.ทับสะแก เมื่อวันที่ 23 มีนาคม ที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทำงานล่าช้าถือว่ามีความบกพร่อง ไม่ลงไปตรวจสอบพื้นที่ที่เกิดเหตุเพื่อตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม เนื่องจากจุดดังกล่าวห่างจากที่ว่าการอำเภอไม่เกิน 5 กิโลเมตรใช้เวลาเดินทางเพียง 10 นาที

“ ขณะนี้ได้ลงนามแต่งตั้งกรรมการสอบข้อเท็จจริงทางลับ ให้รายงานผลอย่างต่อเนื่อง มีเวลาทำงาน 30 วัน โดยมีเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง ร่วมกับเจ้าหน้าที่หน่วยงานอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบกระบวนการลักลอบค้าน้ำมันเถื่อนไปหาข้อมูลเบื้องต้น พบว่ามีหลักฐานพอสมควร เพื่อนำไปแจ้งความร้องทุกข์กล่าวโทษกับพนักงานสอบสวน และยอมรับว่าแก๊งค้าน้ำมันเถื่อนกลุ่มนี้มีอิทธิพลมากพอสมควร ดังนั้นจะต้องขอเวลาให้เจ้าหน้าที่ทำงานอีกระยะ ส่วนเรือเหล็กที่เข้าขนถ่ายน้ำมัน ล่าสุดยังไม่พบเบาะแส แต่เชื่อว่าเจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบพิกัดได้จากระบบตรวจสอบของทางราชการ”

ด้านแหล่งข่าวจากคณะกรรมการตรวจสอบข้อมูลระดับจังหวัด ระบุว่า แนวทางในการแจ้งความดำเนินคดีกับผู้ลักลอบขนถ่ายน้ำมัน มีความคืบหน้าโยงถึงบริษัทเอกชนบางแห่งที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเบาะแสจากการให้ข้อมูลของประชาชนบางส่วนในพื้นที่ และเมื่อการตรวจสอบเข้าสู่กระบวนการตามกฎหมาย จะต้องสอบลึกถึงผู้นำท้องที่บางตำบลและนักการเมืองท้องถิ่นบางรายโดยมีการตรวจสอบเส้นทางการเงินในทางลับ และตรวจสอบย้อนหลังจากการใช้โทรศัพท์ส่วนตัวในระบบเครือข่าย

อีกไม่นานจะทราบผลการตรวจสอบทางลับว่าสรุปผลเป็นประการใด หลังจากข้อมูลทั้งหมดมีความชัดเจน จากการลักลอบขนส่งน้ำมันหลีกเลี่ยงภาษีโดยนำขึ้นฝั่งไปจำหน่าย โดยวิธีการปลอมแปลงเอกสารการแจ้งปริมาณนำเข้าต่ำกว่าที่นำเข้าจริง ไม่มีการแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือใช้วิธีการอื่นลักลอบนำเข้าโดยเรือขนส่งน้ำมันชายฝั่ง ซึ่งใช้ขนส่งระหว่างโรงกลั่น หรือคลังน้ำมันในประเทศ ไปรับน้ำมันจากเรือขนส่งน้ำมันในทะเลนอกเขตน่านน้ำ

หลังจากนี้ถึงเวลาของหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องควรออกมาแสดงความรับผิดชอบด้วยการใช้อำนาจรัฐตามกฎหมาย แต่ละหน่วยงานควรประสานความร่วมมือเพื่อให้การปราบปราม และป้องกันการลักลอบค้าน้ำมันเถื่อนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อปกป้องผลประโยชน์ของชาติ จากการค้าสิ่งผิดกฎมายที่สร้างความเสียหายให้ระบบเศรษฐกิจโดยภาพรวมของประเทศ จากการสูญเสียรายได้จากภาษีสรรพสามิตและอากรขาเข้าปีละหลายพันล้านบาท และ ควรแสดงศักยภาพให้ประชาชนมีความมั่นใจว่ากลุ่มผู้อิทธิพลคนมีสี แก๊งค้าน้ำมันเถื่อนที่ชายหาดทับสะแก จะต้องแพ้พลังความถูกต้องและความโปร่งใส เพื่อช่วยให้ชาวประมงพื้นบ้านทุ่งประดูมีพื้นที่ทำกินอย่างสุจริตต่อไป