ไต้หวัน ภายใต้วิกฤตเสียพันธมิตรจากแรงกดดันของจีน

นับตั้งแต่ประธานาธิบดีไช่ อิงเหวิน ของไต้หวันปฏิเสธข้อเรียกร้องของจีนที่ให้เกาะไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน ทำให้รัฐบาลจีนใช้มาตรการแข็งกร้าวกดดันไต้หวันจนสูญเสียสถานะประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ

มาตรการของจีนมุ่งไปที่ธุรกิจข้ามชาติทั้งสายการบินและโรงแรม ที่ระบุชื่อประเทศไต้หวันบนเซ็บไซต์ของตน นอกจากนี้จีนยังใช้อิทธิพลกับเวทีระดับโลกหลายเวทีให้ตัดไต้หวันออกจากการมีส่วนร่วม รวมไปถึงการซ้อมรบบริเวณช่องแคบไต้หวันด้วย

ประธานาธิบดีซานเชซ เซเรน ของเอล ซัลวาดอร์ คือรายล่าสุดที่ออกมาประกาศว่าจะตัดสัมพันธ์กับไต้หวัน ในขณะที่ไต้หวันกล่าวหาจีนใช้เรื่องของเงินมากล่อลวงผู้สนับสนุนไต้หวันให้ตีตัวออกห่าง

ทั้งนี้ กลุ่มชาตินิยมจีนได้ล่าถอย หนีไปยังเกาะไต้หวันหลังแพ้สงครามให้กับกองกำลังคอมมิวนิสต์ในปี 1949 โดยมีการประกาศให้เกาะไต้หวันนั้นเป็นสาธารณรัฐจีนและถือเป็นรัฐบาลจีนอย่างเป็นทางการมาหลายทศวรรษ จนกระทั่งในปี 1971 สหประชาชาติได้ให้การรับรองรัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่ จึงทำให้นานาชาติก็เปลี่ยนนโยบายทางการทูตตามจีนแผ่นดินใหญ่แทน

ในยุคปัจจุบัน ไต้หวัน มีความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการเพียง 17 ประเทศเท่านั้น และส่วนใหญ่เป็นประเทศเล็กๆในมหาสมุทรแปซิฟิก ทะเลแคริบเบียน และอเมริกากลาง

แต่นับตั้งแต่นาง ไช่ อิงเหวิน ซึ่งมีนโยบายที่แข็งกร้าวต่อจีนเข้ารับตำแหน่งในปี 2016 มี 5 ประเทศแล้วที่ประกาศตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวัน โดยลำพังปีนี้ปีเดียวมีถึง 3 ประเทศที่สละเรือ

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่า การสูญเสียประเทศที่มีสัมพันธ์ทางการทูตนั้นมีนัยยะสำคัญต่อไต้หวัน เพราะไต้หวันนั้นต้องการรับรองอย่างเป็นทางการในสถานะของตนอยู่ที่เป็นประเทศที่มีอธิปไตย มีระบบการเมืองแบบประชาธิปไตย มีกฎหมายและสกุลเงินของตนเอง

ด้านจีนนั้นมองว่า ไต้หวันคือมณฑลหนึ่งที่ต้องนำกลับมารวมกับจีน ไม่ว่าจะต้อใช้กำลังก็ตาม ซึ่งประธานาธิบดีสี จิ้นผิงได้ย้ำตลอดถึงความสำคัญของการรวมแผ่นดินให้เป็นหนึ่งอันเดียวกันเพื่อความรุ่งเรือง

โจนาธาน ซัลลิแวน นักวิเคราะห์ด้านจีนจากมหาวิทยาลัยนอตติ้งแฮม ระบุว่า หากไต้หวันไม่ได้รับการรับรองจากทุกประเทศในท้ายที่สุด ก็จะเป็นเรื่องง่ายสำหรับจีนในการทำให้รัฐบาลไต้หวันนั้นไม่มีความชอบธรรมในการปกครองประเทศ

ทั้งนี้ สหรัฐฯคือพันธมิตรอย่างไม่เป็นทางการที่สำคัญที่สุดของไต้หวัน และยังเป็นผู้จัดหาอาวุธรายใหญ่ให้ด้วย แม้ว่าสหรัฐฯจะสถาปนาความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับจีนนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1979 แล้วก็ตาม

นักวิเคราะห์มองว่า การที่เอล ซัลวาดอร์ ประกาศตัดความสัมพันธ์กับไต้หวัน ก็เป็นการส่งสัญญาณเตือนถึงสหรัฐฯ เพราะเมื่อสัปดาห์ที่แล้วรัฐบาลจีนได้ประท้วงสหรัฐฯที่ปล่อยให้นางไช่กล่าวปราศรัยต่อสาธารณชนในนครลอส แองเจลิส ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในรอบ 15 ปีที่ผู้นำไต้หวันได้ทำเช่นนี้ การที่จีนสามารถโน้มน้าวให้เอล ซัลวาดอร์ ตัดสัมพันธ์กับไต้หวันได้จึงถือเป็นการตบหน้าสหรัฐฯด้วย เพราะเอล ซัลวาดอร์นั้นเปรียบเสมือนหลังบ้านของสหรัฐฯนั่นเอง