แอมเนสตี้ร่วมกับศิลปิน เปิดนิทรรศการผู้ลี้ภัย "ฉันไม่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในโลกความจริงของคุณ"

6,500 คือตัวเลขของผู้ลี้ภัยในเมืองที่อาศัยบริเวณกรุงเทพฯ และปริมณฑล ขณะที่เราใช้ชีวิตร่วมกับพวกเขา แต่ไม่เคยเห็นพวกเขามีตัวตน ไม่ต่างจากการใช้ชีวิตในโลกคู่ขนาน ทั้งที่เราอาจเคยเดินสวนกันบนทางเท้าโดยไม่รู้ตัว

จิรวัฒน์ เอื้อสังคมเศรษฐ์ ศิลปินวิดีโอและภาพยนตร์ ตั้งคำถามกับภาวะ ‘มองไม่เห็น’ ที่เกิดขึ้นกับผู้ลี้ภัยจนนำมาสู่การแสดงนิทรรศการ “ฉันไม่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในโลกความจริงของคุณ”ที่จะพาผู้เข้าชมงานไปพบอีกโลกหนึ่งที่ไม่ถูกมองเห็น ผ่านการใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน (VR) และวัตถุเสมือน (AR)

จิรวัฒน์เริ่มต้นจากความสนใจในประเด็น ‘นักโทษทางความคิด’ เมื่อความคิดเป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงและลื่นไหลได้ แต่กลับมีความพยายามควบคุมจนทำให้คนเหล่านี้ต้องเดินทางออกจากประเทศตัวเอง เขาได้เจอกับผู้ที่ตกค้างอยู่ระหว่างทาง คือ ‘ผู้ลี้ภัยในเมือง’ ที่ส่วนใหญ่ตั้งใจเดินทางไปประเทศที่สาม แต่สุดท้ายกลับตกค้างอยู่ในสังคมไทย ซ้ำยังถูกจับขังด้วยข้อหาที่น่าเศร้า ทั้งที่หลายคนมีบัตรประจำตัวผู้ลี้ภัยจาก UNHCR

จิรวัฒน์สนใจเรื่องความเป็นมนุษย์ของผู้ลี้ภัย เมื่อคนไทยเกิดมายาคติต่อคำว่า ‘ผู้ลี้ภัย’ จนไม่สามารถเข้าใจความเป็นมนุษย์ของผู้ที่ถูกกดดันจากรัฐจนต้องหลบหนีได้ แล้วยังมีสาเหตุที่หลากหลายกว่าความเข้าใจทั่วไป ทั้งเรื่องความขัดแย้งจากอำนาจรัฐ การเมืองท้องถิ่น ศาสนา การต่อสู้ทางชนเผ่า

เขาเริ่มศึกษางานวิจัยเรื่องสิทธิและสถานภาพของผู้ลี้ภัยในเมือง แล้วลงพื้นที่พูดคุยกับผู้ลี้ภัยจากชาติต่างๆ ซึ่งเขาพบว่าความหวังของผู้ลี้ภัยคือ ‘การมีชีวิตแบบมนุษย์คนหนึ่ง’

“ผู้ลี้ภัยไม่ได้ต่างจากเราเลยในแง่ความรู้สึกของการเป็นมนุษย์หนึ่งคน ทั้งความสุขและความเศร้าต่างๆ ตอนแรกผมอาจตั้งความหวังไว้อีกแบบ แต่พอเจอกันแล้วสิ่งที่ผลักดันให้ผมทำงานต่อคือความเป็นปกติของเขา ไม่ใช่ความเป็นอื่นที่เรามักจะมองคนที่แตกต่างจากเราและคิดว่าเขาจะต้องมีชีวิตที่ไม่เหมือนเรา เขาเป็นคนเหมือนเรา”

นิทรรศการ “ฉันไม่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในโลกความจริงของคุณ” จัดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่าง แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย, WTF Gallery and Café, คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยศิลปากร และหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร จัดแสดงระหว่างวันที่ 18 กุมภาพันธ์ - 1 มีนาคม 2563 ณ โถงกิจกรรมชั้น 1 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เวลา 10.00 น. - 21.00 น. ปิดทุกวันจันทร์