"หมอโอภาส" เผย "ปอดอักเสบรุนแรง" ส่วนหนึ่งเกิดจากภูมิคุ้มกันทำงานหนัก

โควิด 19 เฟซบุ๊ก Opass Putcharoen ของ ผศ.นพ.โอภาส พุทธเจริญ หัวหน้าศูนย์โรคอุบัติใหม่ด้านคลินิก โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ได้โพสต์ถึงอาการปอดอักเสบรุนแรง ที่เกิดจากเชื้อโควิด 19 ว่า

การเกิดปอดอักเสบรุนแรงที่เกิดจาก COVID-19 (เวลาอ่าน 3 นาที —บทความเป็นความเห็นส่วนตัว ในมุมของหมอโรคติดเชื้อคนหนึ่ง) ปอดอักเสบที่ไม่ได้เสียหายจากไวรัสเพียงอย่างเดียว

การศึกษาหลายๆการศึกษาในระยะหลังชี้ให้เห็นว่าบทบาทของการทำให้คนไข้โรคปอดอักเสบโควิด มีอาการรุนแรงจนเกิดภาวะหายใจล้มเหลว ส่วนหนึ่งเกิดจากการที่ภูมิคุ้มกันทำงานมากเกินไป จนเกิดภาวะสร้างสารต่อต้านการอักเสบเป็นจำนวนมาก (cytokine storm) มาทำลายเซลล์ปอด เกิดการอักเสบของหลอดเลือดเล็กๆในปอด การกระตุ้นการอักเสบที่มากก็เกิดจากเชื้อไวรัส และอีกส่วนหนึงที่อาจจะมากกว่าเกิดจากการอักเสบของร่างกายที่ทำงานมากเกินไป

การใช้แต่ยาต้านไวรัสเพียงอย่างเดียวก็อาจจะไม่พอ ในบางรายที่เกิด cytokine storm อาจมีการให้ยาที่ลดหรือต้าน cytokine ที่ร่างกายสร้างมามากขึ้น ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เรามีประสบการณ์ร่วมกับหมอโรคปอดในการใช้ยา tocilizumab ที่เป็น IL-6 recptor blocker เพื่อลดกระบวนการที่ทำลายปอดจากการสร้างสาร interlukin 6 ที่มากเกินไป ในผู้ป่วย 6 ราย โดยการตอบสนองเกิดขึ้นหลังจากให้ยา 3-4 วัน ติดตามอาการ การแลกเปลี่ยนออกซิเจนดีขึ้น จนไม่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจและถอดท่อช่วยหายใจได้

การรักษาอื่นๆที่ช่วยในการลดปริมาณ cytokine ที่มากไปได้แก่การทำการกรองแบบ hemoperfusion ที่พิจารณาทำในผู้ป่วยบางราย

ในรูปเป็นเอกซเรย์ปอดคนไข้ในไอซียูศูนย์โรคอุบัติใหม่จุฬา มาด้วยปอดอักเสบและมี progression ของการอักเสบมากขึ้นจนต้องใส่ท่อช่วยหายใจ รูปสุดท้ายเป็นรูปหลังจากที่ได้ tocilizumab ร่วมกับยาต้านไวรัส (ก่อนให้ยา tocilizumab ตรวจพบว่าระดับของ IL-6, ferritin ที่ชี้ว่ามีอาการอักเสบอยู่ในระดับสูง) ขนาดที่ใช้คือ 400-800 มิลลิกรัม เลือกใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงและมีระดับของ IL-6 สูงขึ้นยังคงต้องติดตามข้อมูลกันต่อเรื่องการอักเสบในโรคโควิด น่าจะมีมากขึ้นเรื่อยๆครับ

**ขอบคุณเทพๆทั้งหลายได้แก่ ทีม chest ทีม critical care ทีม kidney ที่ช่วยกันดูแลคนไข้หนักของเราทุกรายครับ"