กกต. กางไทม์ไลน์หลังปิดหีบเลือกตั้ง อบต. รู้ผลไม่เป็นทางการภายในคืนวันเลือกตั้ง

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ชี้แจงกระบวนการนับคะแนนและการประกาศผลการเลือกตั้ง อบต. โดยทันทีที่ปิดหีบลงคะแนนเลือกตั้ง (เวลา 17.00 น. ของวันที่ 11 ม.ค. 69) คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) จะดำเนินการจัดเก็บอุปกรณ์ ตรวจสอบความถูกต้องของผู้มาใช้สิทธิ และจำนวนบัตรเลือกตั้ง และเตรียมสถานที่ เพื่อนับคะแนน ณ หน่วยเลือกตั้ง และเมื่อนับคะแนนเสร็จสิ้นแล้ว จะปิดประกาศผลคะแนนไว้หน้าหน่วยเลือกตั้งเพื่อให้ประชาชนตรวจสอบ จากนั้นจะส่งผลคะแนนเข้าสู่ระบบรายงานผล ซึ่งคาดว่าจะสามารถรวบรวมคะแนนและรายงานผลอย่างไม่เป็นทางการ ได้ครบถ้วนภายในคืนวันเลือกตั้ง (11 ม.ค. 69)

การประกาศรับรองผลการเลือกตั้ง

เมื่อ กกต. ได้รับรายงานผลการนับคะแนนแล้ว จะพิจารณาประกาศผลการเลือกตั้ง โดยมีเงื่อนไขดังนี้

• กรณีตรวจสอบแล้วเห็นว่าการเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม จะประกาศผลภายใน 30 วัน นับแต่วันเลือกตั้ง
• กรณีมีเหตุอันควรสงสัยว่าการเลือกตั้งไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม กกต. จะต้องสืบสวนไต่สวนเพื่อพิจารณาว่าจะประกาศผลหรือสั่งเลือกตั้งใหม่ ภายใน 60 วัน นับแต่วันเลือกตั้ง
• เมื่อประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว กกต. ยังมีอำนาจในการสืบสวนไต่สวนการทุจริตการเลือกตั้งได้

เรามีส่วนร่วมในการนับคะแนนได้อย่างไร?

การเลือกตั้งที่สุจริตต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกคน โดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือผู้สมัคร
สามารถยื่นคำคัดค้านได้ หากเห็นว่า การนับคะแนนหรือรวมคะแนนในหน่วยหรือเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งหรือที่ตนสมัครรับเลือกตั้งนั้นไม่ได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย

โดยต้องดำเนินการตามขั้นตอนและระยะเวลาในการยื่นคำร้องแต่ละประเภท เพื่อให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

• กรณีการคัดค้านเรื่องการนับคะแนน จะต้องดำเนินการคัดค้านในระหว่างเวลาที่ยังนับคะแนนไม่แล้วเสร็จ
• กรณีคัดค้านการรวมคะแนน จะต้องดำเนินการคัดค้านก่อนที่จะมีการประกาศผล
  การนับคะแนนที่หน่วยเลือกตั้ง

ซึ่งการคัดค้านทั้ง 2 กรณี ต้องใช้แบบทักท้วงการปฏิบัติหน้าที่ของ กปน. หรือแบบคัดค้านการนับคะแนนหรือการรวมคะแนน ตามแบบ ส.ถ./ผ.ถ. 5/5

ซึ่งสามารถขอรับแบบฟอร์มดังกล่าวได้จาก กปน. ณ ที่เลือกตั้งได้ทันที และเมื่อทักท้วงหรือคัดค้านแล้ว กปน. มีหน้าที่ต้องตรวจสอบและวินิจฉัยชี้ขาด พร้อมทั้งบันทึกคำทักท้วงหรือคำคัดค้านและคำวินิจฉัยลงในรายงานเหตุการณ์ประจำที่เลือกตั้ง (แบบ ส.ถ./ผ.ถ. 5/3) และมอบแบบทักท้วงฉบับจริงไว้ให้ผู้ทักท้วง/ผู้คัดค้าน เก็บไว้เป็นหลักฐาน

พบเห็นการทุจริตเลือกตั้ง ควรทำอย่างไร?

พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดบทลงโทษสำหรับผู้กระทำผิดการทุจริตเลือกตั้ง ดังนี้

• ซื้อสิทธิขายเสียง / ผู้สมัครรู้เห็นเป็นใจการกระทำผิด: มีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000 - 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
• กรรมการประจำหน่วย (กปน.) จงใจนับคะแนนผิด: มีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000 - 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
• ผู้บริหารท้องถิ่น อนุมัติโครงการจูงใจ (90 วันก่อนครบวาระ): มีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000 - 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
• ย้ายคนเข้าทะเบียนบ้านเพื่อประโยชน์ในการเลือกตั้งโดยมิชอบ (เกณฑ์คน): มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 5 ปี

ซึ่งบทลงโทษดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อปกป้องเสียงของประชาชนทุกคะแนน และสร้างความเชื่อมั่นในกระบวนการเลือกตั้งท้องถิ่น

หากผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือผู้สมัครพบเหตุทุจริตที่ทำให้การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง หรือสมัครรับเลือกตั้ง มิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย สามารถยื่นคัดค้านได้ โดยยื่นต่อ กกต. ด้วยตนเอง ณ สำนักงาน กกต. ประจำจังหวัด ได้ตั้งแต่วันที่ประกาศให้มีการเลือกตั้งไปจนถึง 30 วันนับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง

แต่ถ้าเป็นกรณีการคัดค้านเพราะเหตุเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้ง หรือการยื่นบัญชีรายรับและรายจ่ายของผู้สมัครที่เป็นเท็จหรือไม่ถูกต้อง สามารถยื่นคำร้องคัดค้านได้ตั้งแต่วันเลือกตั้งจนถึง 180 วันนับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง

ทั้งนี้ เมื่อ กกต. ได้รับคำคัดค้านตามช่องทางและเงื่อนไขที่กำหนดข้างต้นแล้ว จะดำเนินการสืบสวนหรือไต่สวนเพื่อหาข้อเท็จจริงโดยพลัน เพื่อให้ความเป็นธรรมและรักษามาตรฐานการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริต เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมายต่อไป

สำนักงาน กกต. ขอเชิญชวนประชาชนร่วมเป็นหูเป็นตาในการเฝ้าระวังการทุจริต #สร้างสรรค์ประเทศไทยพร้อมใจไปเลือกตั้ง อบต. วันอาทิตย์ที่ 11 มกราคม 2569 เวลา 08.00-17.00 น.

ทั้งนี้ สามารถศึกษาข้อมูลและรายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 และที่แก้ไขเพิ่มเติม หรือทางเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง www.ect.go.th

• แจ้งเบาะแสการทุจริตผ่านสายด่วน 1444 หรือแอป ตาสับปะรด
• ตรวจสอบข้อมูลผู้สมัครและข้อมูลการเลือกตั้งได้จากแอป Smart Vote
• ติดตามความรู้การเลือกตั้งผ่านเพจสำนักงาน กกต.