SPRiNG คว้ารางวัลแอมเนสตี้! ‘ยกเลิกเกณฑ์ทหาร’ ความเหลื่อมล้ำที่คลองเตย

ผลงานวิดีโอออนไลน์ “คลองเตยทวงถาม ‘ยกเลิกทหารเกณฑ์’” โดยสำนักข่าว SPRiNG คว้ารางวัลชมเชย ประเภทข่าวหรือสารคดีเชิงข่าว ในการประกาศรางวัลสื่อมวลชนเพื่อสิทธิมนุษยชนประจำปี 2568 (Media Awards 2025)  ของแอมเนสตี้ ประเทศไทยมาได้ เป็นการพิสูจน์ว่า การรายงานข่าวไม่ใช่เพียงการเล่าเรื่อง แต่มันคือการปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และมีส่วนช่วยให้สังคมเข้าถึงข้อเท็จจริง เพื่อนำไปสู่ความเข้าใจและความเป็นธรรม  

ดวงที่ไม่ได้เลือก! “คลองเตยทวงถาม ‘ยกเลิกทหารเกณฑ์’”

จุดตั้งต้นของการทำวิดีโอออนไลน์ชุดนี้ ต้องการสะท้อนเสียงจากคลองเตยถึงกำแพงค่าย สำรวจความเหลื่อมล้ำผ่าน ‘สมรภูมิใบดำใบแดง’ ของชายไทยในชุมชนแออัดปี 2568 ที่ซึ่งต้นทุนชีวิตบีบให้การเรียน ร.ด. เป็นเรื่องไกลเกินฝัน เพราะแม้แต่เรียนให้จบ ม.3 ก็แถบไม่มีโอกาส 

ลองจินตนาการว่า คนๆหนึ่งที่ต้องแบกภาระและชีวิตคนในครอบครัว ต้องมาวัดดวงจับสลากกลายเป็นการวางเดิมพันด้วยชีวิต ถ้าโดนก็ต้องทิ้งทุกชีวิตข้างหลังที่ดูแลตัวเองไม่ได้ จะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกแค่ไหน

โดยเนื้อหาคลิปวิดีโอ “คลองเตยทวงถาม ‘ยกเลิกทหารเกณฑ์’” ยังพูดถึงรอยร้าวในโครงสร้าง ทั้งความปลอดภัยในค่ายทหาร สวัสดิการชั้นผู้น้อย และสิทธิมนุษยชนในค่ายถูกตั้งคำถามมาตลอดหลายปี 

สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นมาอย่างสม่ำเสมอและเวียนวนมาบรรจบทุกฤดูเกณฑ์ทหารแม้ล่าสุดนี้ในกรณีของ พลทหารเพชรรัตน์ ได้สร้างประเด็นคำถามอีกข้อขึ้นมาว่า นอกจากความปลอดภัยแล้ว ความยุติธรรมสำหรับตัวผู้เสียชีวิตและครอบครัวจะเดินทางมาถึงเมื่อไหร่

ผลงานสารคดีสั้นไม่เกิน 15 นาทีชิ้นนี้จึงเป็นเพียงภาพสะท้อนผิวน้ำของปัญหาสิทธิมนุษยชนในค่ายทหาร และความเหลี่อมล้ำของคนที่ไม่มีสิทธิ์เลือกในสังคมไทย

การตรวจสอบอำนาจรัฐ 'คือหน้าที่ ไม่ใช่ความผิด'

การประกาศรางวัลสื่อมวลชนเพื่อสิทธิมนุษยชนเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 พุทธณี กางกั้น ประธานกรรมการ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย กล่าวว่า แสดงความกังวลการถูกฟ้องปิดปาก (SLAPP) เพื่อสร้างความหวาดกลัวให้กับสื่อมวลชนที่ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ  ซึ่งสุดท้ายแล้วผลกระทบไม่ได้ตกอยู่แค่ที่สื่อ แต่คือประชาชนที่ได้รับข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน

"เสรีภาพของสื่อในการลงพื้นที่ แสวงหาข้อเท็จจริง และตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ไม่ได้เป็นเพียงสิทธิของสื่อมวลชนเท่านั้น แต่คือสิทธิของประชาชนทุกคนที่จะเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้อง รอบด้าน และเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจ"

รางวัลสื่อมวลชนเพื่อสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2568 ไม่ใช่แค่การมอบโล่เกียรติยศ แต่มันคือการยืนยันว่าตราบใดที่ยังมีสื่อมวลชนที่กล้าลงพื้นที่ไปถามคำถามที่สังคมสงสัย สะท้อนความจริงจากทุกซอกมุมของสังคม ความหวังในการสร้างสังคมที่เท่าเทียมและเคารพสิทธิมนุษยชนก็จะยังคงโชติช่วงต่อไป

ผลงาน 'คลองเตยทวงถาม ยกเลิกทหารเกณฑ์' ของ SPRiNG หวังว่าจะเป็นการจุดประกายให้คนรุ่นใหม่กล้าตั้งคำถาม และสะท้อนไปยังผู้มีอำนาจต้องกลับมาทบทวนคำสัญญาที่เคยให้ไว้ทุกยุคทุกสมัย

“เพราะทุกเสียงมีความหมาย และทุกความจริงมีพลังที่จะเปลี่ยนโลก”