จับตาสองสัปดาห์ ทรัมป์-อิหร่าน ประกาศหยุดยิงแล้วยังไงต่อ?

แม้สถานการณ์ต่างๆ ดูเหมือนจะกำลังเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศผ่านทางโซเชียลมีเดียว่า เขาตกลงที่จะหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่าอิหร่านต้องตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ทันที และอิหร่านก็แถลงการณ์ตอบรับข้อตกลงดังกล่าว ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันเริ่มปรับตัวลดลง 

แต่ผู้เชี่ยวชาญหลายคนต่างมองว่า สิ่งที่จะเกิดขึ้นในอีก 2 สัปดาห์หลังจากนี้ยังคงเป็นเรื่องที่ไม่แน่นอน โดยเฉพาะการเจรจาระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ เพื่อหาข้อตกลงในการบรรลุสันติภาพที่กำลังจะจัดขึ้นในปากีสถาน ซึ่งยังไม่อาจคาดเดาผลลัพท์ได้ ทั้งยังต้องจับตาสถานการณ์ของช่องแคบฮอร์มุซที่ถูกปิดมานานหลายสัปดาห์ รวมถึงกำลังทหารของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลางที่ยังไม่มีคำสั่งให้ถอนตัวด้วย

สถานการณ์ช่องแคบฮอร์มุซ

อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวยืนยันในแถลงการณ์ในนามของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านว่า "ในช่วงระยะเวลาสองสัปดาห์นี้ การสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัยจะเป็นไปได้ โดยผ่านการประสานงานกับกองทัพอิหร่าน และต้องคำนึงถึงข้อจำกัดทางเทคนิคอย่างเหมาะสม"

โดยอิหร่านจะอนุญาตให้เรือขนส่งสินค้าข้ามช่องแคบฮอร์มุซ สามารถกลับมาดำเนินการได้อีกครั้งในช่วงสองสัปดาห์นี้ ซึ่งคาดว่าจะช่วยบรรเทาผลกระทบที่ทำให้ราคาน้ำมันและก๊าซทั่วโลกพุ่งสูงขึ้นไม่มากก็น้อย

ขณะที่ประธานาธิบดีทรัมป์ กล่าวเมื่อวันพุธว่า สหรัฐฯ จะให้ความช่วยเหลือต่อปัญหาเรือติดค้างที่มีจำนวนมาก เพื่อเพิ่มปริมาณการขนส่งทางเรือในช่องแคบฮอร์มุซให้ผ่านไปได้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม สำนักข่าวเอพีมีรายงานอ้างคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ระดับภูมิภาคที่ไม่เปิดเผยชื่อว่า  แผนหยุดยิงครั้งนี้ยังอนุญาตให้อิหร่านและโอมานเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่แล่นผ่านเส้นทางน้ำดังกล่าวได้ และค่าธรรมเนียมที่อิหร่านเรียกเก็บจะถูกนำไปใช้ในการฟื้นฟูประเทศ

จับตาการเจรจาสันติภาพ

การประกาศหยุดยิงเป็นเพียงจุดเรื่องต้น และเรายังต้องติดตามการเจรจาของตัวแทนอิหร่านและสหรัฐฯ ที่คาดว่าจะเริ่มต้นในกรุงอิสลามาบัดของปากีสถานในวันศุกร์นี้ ซึ่งจะเป็นบททดสอบที่แลดงให้เห็นว่า การหยุดยิงครั้งนี้จะสามารถพัฒนาไปสู่ข้อตกลงสันติภาพที่ยั่งยืนได้หรือไม่

ผู้เชี่ยวชาญบางคนมองว่า การเจรจาที่เกิดขึ้นมีโอกาสที่จะไม่ประสบความสำเร็จ เพราะการใช้กำลังที่ล้มเหลวของทรัมป์ได้บั่นทอนความน่าเชื่อถือของการข่มขู่ทางทหารของอเมริกา และนำมาซึ่งพลวัตใหม่ในการเจรจาทางการทูตระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน โดยที่สหรัฐฯ จะไม่ได้อยู่ในสถานะที่จะกำหนดเงื่อนไขได้อีกต่อไป ทำให้การเจรจาครั้งนี้จะต้องอยู่บนพื้นฐานของการประนีประนอมอย่างแท้จริง

ขณะที่ทางอิหร่านเผยชัดว่า หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ พวกเขาจะยังคงต่อสู้ในสนามรบต่อไป จนกว่าข้อเรียกร้องทั้งหมดของประชาชนชาวอิหร่านจะบรรลุผล