ย้อนรอย 20 ปีม็อบการเมืองไทย สู่ พ.ร.บ.สันติสุข 2569 - ไทยผ่านม็อบใหญ่ๆ อะไรมาบ้าง
ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยเผชิญความขัดแย้งใดบ้าง? ทำความรู้จัก พ.ร.บ. สร้างเสริมสังคมสันติสุข - นิรโทษกรรมคดีการเมือง... ล่าสุด ใครได้-ใครเสีย พร้อมย้อนรอยแกนนำม็อบสำคัญๆ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา
SHORT CUT
- รัฐบาลเตรียมบังคับใช้ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข 2569 เพื่อพิจารณานิรโทษกรรมคดีทางการเมืองที่เกิดขึ้นในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2548-2568)
- ตลอด 2 ทศวรรษ ประเทศไทยเผชิญความขัดแย้งทางการเมืองครั้งใหญ่จาก 4 กลุ่มผู้ชุมนุมหลัก ได้แก่ กลุ่มพันธมิตรฯ, กลุ่ม นปช., กลุ่ม กปปส. และกลุ่มคณะราษฎร 2563
- การนิรโทษกรรมครั้งนี้มีข้อยกเว้นสำคัญ 3 ประการ คือ จะไม่ครอบคลุมคดีทุจริตคอร์รัปชัน, ความผิดตามมาตรา 112 และคดีที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือบาดเจ็บสาหัส
ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยเผชิญความขัดแย้งใดบ้าง? ทำความรู้จัก พ.ร.บ. สร้างเสริมสังคมสันติสุข - นิรโทษกรรมคดีการเมือง... ล่าสุด ใครได้-ใครเสีย พร้อมย้อนรอยแกนนำม็อบสำคัญๆ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา
พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 คืออะไร?
ความขัดแย้งทางการเมืองใหญ่ๆ ตลอดระยะเวลา 20 ปี ก่อนประกาศ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข มีเหตุการณ์ใดบ้าง? ก่อนจะเจาะลึกอดีต เราต้องเข้าใจกติกาล่าสุดที่เริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 24 ส.ค. 2569 เสียก่อน
ทั้งนี้ ภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ระบุว่ารัฐบาลเตรียมแต่งตั้ง “คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข” เพื่อทำหน้าที่คัดกรองและพิจารณาสิทธินิรโทษกรรมให้แก่คดีทางการเมืองตั้งแต่ปี 2548-2568 โดยหลักการคือ นิรโทษกรรมคดีชุมนุมทั้งหมด แต่มี ข้อยกเว้นสำคัญ 3 ข้อ ที่จะไม่ได้รับสิทธิ์อย่างเด็ดขาด ได้แก่ :
• คดีทุจริตคอร์รัปชัน
• ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
• คดีที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือบาดเจ็บสาหัส
4 กลุ่มความขัดแย้ง 20 ปีที่ผ่านมา และแกนนำคนสำคัญ
เมื่อประเมินจากร่างกฎหมาย จะมีผู้ได้รับผลกระทบจากคดีทางการเมืองตลอด 20 ปี ราว 10,000 คน
โดยแบ่งเป็น 4 กลุ่มหลัก เรียงตามลำดับเหตุการณ์ได้ โดยในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทย มีเหตุการณ์ทางการเมืองครั้งใหญ่ๆ
• กลุ่มพันธมิตรฯ (ปี 2548-2549): ชุมนุมจนเกิดรัฐประหาร มีผู้ถูกดำเนินคดีราว 200 คน นำโดย พล.ต.จำลอง ศรีเมือง, สนธิ ลิ้มทองกุล, พิภพ ธงไชย, สมเกียรติ พงษ์ไพบูลย์, สมศักดิ์ โกศัยสุข และ สุริยะใส กตะศิลา
• กลุ่ม นปช. (ปี 2552-2553): เหตุการณ์สลายการชุมนุม มีผู้ถูกดำเนินคดี 1,100-1,700 คน (เริ่มมีคดี ม.112) นำโดย วีระกานต์ มุสิกพงศ์, จตุพร พรหมพันธุ์, ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ, นพ.เหวง โตจิราการ และ อริสมันต์ พงษ์เรืองรอง
• กลุ่ม กปปส. (ปี 2557): ชุมนุมก่อนรัฐประหาร ยุคที่พลเรือนต้องขึ้นศาลทหารและมีกลุ่มคนอยากเลือกตั้ง มีผู้ถูกดำเนินคดีขั้นต่ำ 2,600 คน
• คณะราษฎร 2563 (ปี 2563-ปัจจุบัน): ผู้ถูกดำเนินคดีอย่างน้อย 1,977 คน นำโดย อานนท์ นำภา, พริษฐ์ ชิวารักษ์ (เพนกวิน), ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล (รุ้ง), ภาณุพงศ์ จาดนอก (ไมค์), ปติวัฒน์ สาหร่ายแย้ม, สมยศ พฤกษาเกษมสุข และ เอกชัย หงส์กังวาน
แล้วคุณคิดว่าเงื่อนไขการนิรโทษกรรมใน พ.ร.บ. ฉบับนี้ จะสามารถสร้างความปรองดองและยุติความขัดแย้งของสังคมไทยตลอด 20 ปีที่ผ่านมาได้จริงหรือไม่ ประเทศไทยจะได้เรียนรู้อะไรจากอดีตในมุมมองทางการเมืองบ้าง ?