เปลี่ยนผ้าไทยให้ใส่สนุก คุยกับ 'ซาบีดา' ปั้นผ้าไทยสู่ UNESCO

ภาพจำของชุดไทยที่ต้องรอใส่เฉพาะงานแต่งหรืองานพิธีการกำลังจะเปลี่ยนไป เมื่อกระทรวงวัฒนธรรมเตรียมผลักดัน 'ชุดไทยพระราชนิยม' เข้าสู่กระบวนการพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ (Intangible Cultural Heritage) โดย UNESCO ในช่วงปลายปี 2569 นี้

การขับเคลื่อนแคมเปญ 'ชุดไทย (CHUD THAI)' ดำเนินการภายใต้พระดำริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เพื่อสืบสานและเผยแพร่มรดกชาติ โดยมีคุณซาบีดา ไทยเศรษฐ์ ผนึกกำลังกับดีไซเนอร์และห้องเสื้อไทย เดินสาย Road Show นำร่องใน 3 ประเทศ ได้แก่ เนเธอร์แลนด์ ญี่ปุ่น และฝรั่งเศส รวมถึงเตรียมขยายผลสู่ภูมิภาคอาเซียน เพื่อสร้าง Digital Footprint และประกาศศักยภาพ Soft Power แฟชั่นไทยให้ประจักษ์ต่อสายตาโลก
 

'ผ้าไทย' มรดกแห่งอัจฉริยภาพ
ชุดไทยพระราชนิยมคือมรดกทางอัจฉริยภาพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงประยุกต์การแต่งกายให้สวมใส่ได้จริงในทุกโอกาส แบ่งเป็นชุดสตรี 8 แบบ ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยดุสิต ชุดไทยจักรี ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ และชุดบุรุษ 3 แบบ ได้แก่ เสื้อพระราชทานแขนสั้น แขนยาว และแบบมีผ้าคาดเอว โดยชุดไทยทั้ง 11 แบบเข้าสู่กระบวนการพิจารณาเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมแห่งมนุษยชาติของยูเนสโก (UNESCO) เพื่อประกาศเกียรติคุณความเป็นไทยสู่สากล
 

ลบภาพจำผ้าไทยราคาแพง สู่แฟชั่นที่จับต้องได้
ซาบีดา กล่าวว่า หลายคนอาจจะติดภาพจำว่าผ้าไทยต้องมีราคาและเข้าถึงยาก แต่จากการลงพื้นที่จริงเกือบทั่วประเทศ พบว่าในปัจจุบันมีกลุ่มชุมชนทอผ้ามากมายที่ผลิตผ้าไทยใน ‘ราคาน่ารัก’ และคนทั่วไปสามารถจับต้องได้ ถึงแม้กลไกเรื่องราคาจะแปรผันตามความละเมียดละไมและความละเอียดอ่อนของงานทอและลวดลาย แต่เธอยืนยันว่ามีแหล่งผ้าไทยราคาถูกและดีซ่อนอยู่อีกมาก อีกทั้งยังมีความความน่าสนใจคือชุมชนเหล่านี้หันมาใช้สีธรรมชาติในการย้อม และมีการปรับตัวออกแบบลวดลายให้ดูมินิมอล ทันสมัย ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่มากขึ้น การหันมาสนับสนุนผ้าทอเหล่านี้ไม่เพียงแต่ทำให้เราได้สนุกกับแฟชั่น แต่ยังช่วยสร้างรายได้ให้กลุ่มผู้ผลิตในชุมชนมีการปรับตัว มีความยืดหยุ่น และพึ่งพาตัวเองได้มากขึ้น
 

จากรากวัฒนธรรม สู่แฟชั่นที่ใส่สนุก
เสน่ห์ที่แท้จริงของชุดไทยในยุคนี้คือความยืดหยุ่น และการที่ได้เห็นคนรุ่นใหม่ได้สนุกกับการใส่ผ้าไทย การนำเสื้อทรงเรือนต้นมาแมตช์สีทูโทน หรือปรากฏการณ์ไวรัลที่ กระแต อาร์สยาม นำสไบมาจับคู่กับกางเกงยีนส์ คือข้อพิสูจน์ว่าเมื่อเราเข้าใจรากวัฒนธรรม ก็สามารถนำมาต่อยอดเป็นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ได้แบบไม่มีข้อจำกัด ในปัจจุบัน เราจะเห็นว่า ผ้าไทยไม่ได้เป็นแค่เสื้อผ้าเท่านั้น แต่ถูกพัฒนาให้เป็นเครื่องประดับ กระเป๋า ของตกแต่ง เพื่อปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย เธอกล่าวต่อว่า หัวใจสำคัญของการใส่ผ้าไทย ไม่ใช่แค่เครื่องแต่งกายที่ดูหรูหรา แต่คือการเข้าใจรากเหง้าและวัฒนธรรมของผ้านั้นเป็นอย่างดี

แมตช์ผ้าไทยในชีวิตประจำวันสไตล์ 'ซาบีดา'
เคล็ดลับการหยิบผ้าไทยมาใส่ให้ดูเป็นแฟชั่นร่วมสมัย หัวใจสำคัญอยู่ที่ คัตติ้งและแพทเทิร์นต้องพอดีตัว เพราะความทะมัดทะแมงคือคีย์เวิร์ดหลักที่ช่วยเสริมบุคลิกให้ดูสมาร์ท คล่องตัว และสร้างความน่าเชื่อถือเมื่อต้องไปเจรจางาน เธอเล่าว่า ตัวเธอเองก็เคยมีการลองผิดลองถูกในการเลือกผ้าอยู่บ้าง แต่สิ่งสำคัญคือต้องรู้จัก บาลานซ์ความคลาสสิกให้ลงตัว หากเลือกใส่ชิ้นหนึ่งเป็นผ้าทอลายเต็มตัวแล้ว อีกชิ้นควรเบรกด้วยเสื้อผ้าสีพื้นเรียบๆ เพื่อคุมโทนลุคให้ดูสวยแพงแบบพอดี ไม่หวือหวา ไม่ตะโกน เรียกว่าเป็นความคลาสสิกที่ไม่อันเดอร์และไม่โอเวอร์จนเกินไป

หลังจากกระบวนการพิจารณาของ UNESCO สิ้นสุดลง แผนการต่อไปคือการลงพื้นที่ Coaching การสวมใส่ชุดไทยที่ถูกต้องและสวยงามใน 4 ภูมิภาค เพื่อตอกย้ำว่าชุดไทยไม่ใช่แค่เครื่องแต่งกายในตู้โชว์ สามารถเข้าถึงได้ง่าย แต่เป็นไลฟ์สไตล์ที่คนทุกยุคทุกสมัยสามารถหยิบมาใส่ให้สนุกและบ่งบอกความเป็นไทยได้ในทุกๆ วัน