'JohnJud Map' โมเดลจัดการ 'แมว-สุนัขจรจัด' ฉบับชาวจุฬาฯ เช็กได้ตัวไหนเฟรนลี่

ปัญหา 'แมว-สุนัขจรจัด' ในเมืองเป็นเรื่องคลาสสิกที่แก้ไม่ตกมานาน โดยเฉพาะย่านชุมชนแถวตลาดสามย่าน สยามสแควร์ หรือแม้แต่คณะต่างๆ ในรั้วจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บางวันคุณอาจเคยหันไปสบตากับ 'เจ้าถิ่น' หน้าขนที่นอนทอดหุ่ยอยู่ใต้โต๊ะหินอ่อน บางวันอาจนึกเอ็นดูอยากเข้าไปเกาพุง แต่ก็แอบหวั่นใจว่า

'เจ้าตัวนี้ดุมั้ยนะ?'

'ฉีดวัคซีนหรือยัง?'

คำถามเล็กๆ เหล่านี้แหละ คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้กลุ่มนิสิต จากชมรมนิสิตสัตวแพทย์จุฬาฯ เพื่อสวัสดิภาพสัตว์ มองเห็นว่า เมืองที่น่าอยู่ ไม่ควรมีใครต้องอยู่อย่างหวาดระแวง ไม่ว่าจะเป็นคนหรือสัตว์ จึงลุกขึ้นมาทำโครงการ 'JohnJud (จรจัด)' เปลี่ยนการจัดการสัตว์จรให้กลายเป็นเรื่องของ 'ชุมชน' อย่างยั่งยืน แถมมีเทคโนโลยีมาช่วยให้เราเกาพุงแมวได้อย่างสบายใจขึ้นด้วย

'JohnJud Map' เช็กอินสถานะ 'แมว-สุนัขจรจัด' ทันที

เพราะเมืองคือพื้นที่แชร์กัน 'JohnJud Map' แผนที่ออนไลน์ที่รวบรวมข้อมูล 'แมว-สุนัขจร' เจ้าถิ่นกว่า 200 ชีวิตรอบรั้วจุฬาฯ-สามย่าน-สยาม เพื่อให้ข้อมูลส่วนตัว อาทิ พิกัดที่อยู่อาศัยของเจ้าถิ่นสี่ขา รูป ชื่อ ประวัติการรับวัคซีน นิสัยและข้อมูลสำคัญทำหมันของสุนัขและแมวจรจัด โดยไม่ต้องวัดดวงเวลาเข้าใกล้อีกต่อไป

ธีรภัทร์ วงษ์ทรัพย์ทวี หรือยูโร รองประธานชมรมฯ นิสิตสัตวแพทย์ปีที่ 4 เล่าว่า "แผนที่ออนไลน์นี้ เน้นเข้าใจง่าย ใช้สัญลักษณ์ไอคอนสีต่าง ๆ สื่อสารลักษณะนิสัยและพฤติกรรมของสัตว์แต่ละตัวอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้พบเห็นสามารถปฏิบัติต่อสัตว์เหล่านั้นได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย"

ลองจินตนาการว่าคุณกำลังเดินผ่านคณะครุศาสตร์หรือนิเทศศาสตร์ แล้วเจอ ‘มะขาม’ แมวลายสลิดตัวเขื่อง ถ้าคุณเปิด 'JohnJud Map' ดู ก็จะรู้ทันทีว่ามะขามน่ะ 'ขี้กลัว จับไม่ได้ พี่ยามจับได้คนเดียว' หรือถ้าแวะไปหอในแล้วเจอ ‘มะขวิด’ แมวเซเลบขี้อ้อน คุณก็สามารถเข้าไปเติมแมวได้เต็มที่ เพราะในระบบยืนยันแล้วว่า 'ทำหมันและฉีดวัคซีนเรียบร้อย' ส่วนใครที่ผ่านไปแถวตลาดสามย่าน ก็จะเจอกับ ‘สีหมอก’ เจ้าเหมียวหน้าขรึมตัวสีเทาดำ อันนี้บอกเลยว่า ‘ขี้กลัว ดุ’ ไม่ต้องพยายามเกาคางน้อง

‘JohnJud Map’ แบ่งระดับความเฟรนลี่ของเพื่อนแมว-สุนัขจรจัด

• สีเขียว: หนูเป็นมิตรมากกก เข้ามาเล่นมาเกาพุงได้เลย คอนเฟิร์ม!
• สีเหลือง: หนูจะเขิน ๆ หน่อยนะ ถ้าอยากผูกมิตร ต้องเว้นระยะห่างให้หนูสบายใจก่อน
• สีแดง: หนูรักสันโดษสุด ๆ  ดูหนูห่างๆ อย่างห่วงๆ ก็พออย่าเพิ่งมือไวเข้ามาจับ
• สีเทา: หนูเป็นสมาชิกใหม่ ข้อมูลยังลึกลับ ใครมีเบาะแสบอกพี่ ๆ JohnJud ได้

ผศ. สพ.ญ. ดร.จุฑามาส เบ็ญจนิรัตน์ อาจารย์ที่ปรึกษาชมรมฯ บอกว่า "เราอยากให้ทุกคนรู้จักเจ้าถิ่นสี่ขา และมีปฏิสัมพันธ์กับเขาอย่างถูกต้อง เพื่อที่จะได้อยู่ร่วมกันอย่างปลอดภัยที่สุด"

แผนที่ 'JohnJud Map' แบ่งพิกัดแมว-สุนัขจรจัด เป็น 9 โซน

1. โซนคณะสัตวแพทยศาสตร์: คณะสัตวแพทย์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ ตึกสถาบัน อาคารวิทยกิตติ์
2. โซนหอใน: หอใน หอกลาง Sport Complex จุฬานิวาส สวน 100 ปี I’m park
3. โซนคณะจิตวิทยา: คณะจิตวิทยา คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา คณะสหเวชศาสตร์ ตึกจุฬาพัฒน์ ศศินทร์ สนามศุภชลาศัย สนามเทพหัสดิน สถานีตำรวจท่องเที่ยว
4. โซนคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์: คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ ร.ร.เตรียมอุดมฯ ร.ร.สาธิตปทุมวัน
5. โซนคณะครุศาสตร์: คณะครุศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ จามจุรี 9 ร.ร.สาธิตจุฬาฯ หอพัก U-center
6. โซนคณะแพทยศาสตร์
7. โซนวิศวกรรมศาสตร์: คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี คณะเศรษฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ ศาลาพระเกี้ยว
8. โซนตลาดสามย่าน: ตลาดสามย่าน ปั๊มปตท. สวนหลวง
9. โซนสยาม: สยามสแควร์ สะพานลอย true coffee

หากใครสุนัขหรือแมวจรจัดในพื้นที่ แต่ยังไม่มีข้อมูลใน JohnJud Map สามารถส่ง รูปภาพ ตำแหน่งที่พบ และข้อมูลคร่าว ๆ มาที่เพจได้ ทางชมรมจะเข้าไปสำรวจพื้นที่ และวางแผนดูแลต่อ เช่น การทำวัคซีนและทำหมัน 

โมเดลดูแลเมืองแบบ ‘จับ-ทำหมัน-ปล่อยคืน’

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมทำหมันเสร็จแล้วไม่เอาสุนัข-แมวจรจัด ไปปล่อยที่อื่น หรือส่งสถานสงเคราะห์ให้จบไป? คำตอบคือการย้ายสัตว์ออกจากถิ่นเดิม ก็จะมีสัตว์จร 'หน้าใหม่' ที่ยังไม่ได้ทำหมันเข้ามาแทนที่ กลายเป็นวงจรไม่รู้จบ ชมรมเลยเลือกใช้หลักมาตรฐานสากล TNR (Trap-Neuter-Return) หรือการจับมาทำหมัน ฉีดวัคซีน แล้วปล่อยกลับที่เดิม เพราะสัตว์แต่ละตัวมี ‘พื้นที่ของมันเอง’ การปล่อยกลับคืนที่เดิมจะช่วยเจ้าถิ่นคุมพื้นที่ไว้ไม่ให้สัตว์จรตัวใหม่ (ที่ยังไม่ทำหมัน) เข้ามาเพิ่ม เป็นการคุมกำเนิดแบบยั่งยืนที่คนในพื้นที่แฮปปี้ สัตว์เองก็ไม่ต้องไปอยู่อย่างแออัดในกรง

ส่วนการส่งสถานสงเคราะห์นั้น ก็ยังไม่ใช่ทางออกที่ดีนัก เพราะมักจะแออัด ส่วนใหญ่ไม่ได้มาตรฐาน และงบประมาณจำกัด อาจทำให้สวัสดิภาพสัตว์แย่ลงกว่าเดิม

หลายปีที่ผ่านมา ชมรมฯ ได้รับความร่วมมือจากทางฝ่ายกายภาพของมหาวิทยาลัย สำนักงานจัดการทรัพย์สิน จุฬาฯ (PMCU) และหน่วยงานเอกชนหลายแห่ง ทำหมันสุนัขและแมวจรจัดไปแล้วกว่า 500 ตัว หาบ้านใหม่ให้สำเร็จกว่า '200-300 ตัว'

โครงการ 'JohnJud (จรจัด)' มากกว่าแค่คนรักสัตว์ แต่คือ 'One Health'

การดูแลสวัสดิภาพสัตว์ เป็นความรับผิดชอบร่วมของทุกคนที่ต้องการเห็นสังคมที่อบอุ่น เมตตา เชื่อมโยงกับหลักการ One Health ของสาธารณสุข หรือแนวคิดที่ว่าสุขภาพของคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมนั้นล้วนสัมพันธ์และเกื้อกูลซึ่งกันและกัน เมื่อสัตว์สุขภาพดี อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ไม่เป็นแหล่งโรค สังคมรอบข้างก็ปลอดภัยและน่าอยู่ขึ้นตามไปด้วย ท้ายที่สุดก็สะท้อนกลับมาสู่สุขภาวะของมนุษย์เช่นกัน

น.ส.ธัญชนก ประธานชมรมฯ บอกถึงความน่าสนใจของพลังคนเมืองในโมเดลนี้ คือการดึง 'ฟีดเดอร์' (Feeder) หรือกลุ่มพี่ๆ ที่คอยให้อาหารสัตว์ในแต่ละโซนมาเป็นเครือข่ายสำคัญ พี่ๆ เหล่านี้จะทำหน้าที่ผู้ช่วยเป็นหูเป็นตาที่คอยแจ้งข่าวเมื่อมีสุนัขและแมวจรตัวไหนป่วย พามารับวัคซีน ทำหมัน หรือมีหน้าใหม่หลงเข้ามา

แล้วคุณล่ะ... อยากเห็นเมืองแบบไหน?

จากจุดเริ่มต้นเล็กๆ เมื่อ 9 ปีก่อน วันนี้เรื่องราวของ JohnJud ชวนให้เรากลับมาตั้งคำถามว่า จริงๆ แล้ว 'เมืองที่ยั่งยืน' อาจไม่ได้หมายถึงแค่ตึกสูงหรือรถไฟฟ้าที่ครอบคลุม เดินทางสะดวก แต่อาจหมายถึงเมืองที่มีพื้นที่ให้ความเมตตาได้ทำงาน มีระบบที่จัดการกับความหลากหลายของชีวิตได้อย่างเป็นธรรม

การแก้ปัญหาสัตว์จรไม่อาจเป็นเรื่องของหน่วยงาน องค์กร หรือใครคนใดคนหนึ่ง หากแต่คนในชุมชนและสังคม สามารถร่วมกันดูแลปัญหานี้ได้เพื่อให้ชุมชนปลอดภัย คนและสัตว์อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข

ติดตามกิจกรรมดี ๆ หรือมาร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ให้ชีวิตสัตว์จรและชุมชนรอบรั้วจุฬาฯ ได้ ไม่ว่าจะมาเป็นอาสาของชมรมฯ สนใจรับเลี้ยง หรือร่วมบริจาคช่วยค่ารักษาพยาบาล และการทำหมันโดยโครงการ และยังสามารถใช้ลดหย่อนภาษีได้ด้วย สามารถติดต่อได้ทุกช่องทางที่

Facebook: https://www.facebook.com/CUVETforAnimalWelfareClub

Instagram: https://www.instagram.com/johnjud_cu/ (IG หลัก)

และ https://www.instagram.com/johnjud_care/ (IG สำหรับติดตามเรื่องราวการไปหาคุณหมอของเหล่าหมาแมวในชมรมฯ)

X: https://x.com/johnjud_cu

และ Tiktok: https://www.tiktok.com/@johnjud_cu