
SHORT CUT
Gen Z เกาหลีใต้แห่ใช้ 'แอปฯสั่งอาหารปลอม' จำลองการซื้อเพื่อรับโดปามีนแห่งความสุขโดยไม่เสียเงินจริง สะท้อนกลไกบำบัดความเครียดในยุคเศรษฐกิจรัดตัว
กลุ่มคนรุ่นใหม่ในเกาหลีใต้กำลังตื่นตัวกับกระแส 'ช็อปปิ้งทิพย์' เสพ 'Dopamine Site' หรือแพลตฟอร์มจำลองการบริโภคที่มอบประสบการณ์การช้อปปิ้งออนไลน์โดยไม่มีการเรียกเก็บเงินจริง
ตัวอย่างที่โดดเด่นคือแอปพลิเคชันอย่าง FoodNeverComes หรือ EumsikAnwayo ที่ออกแบบมาให้เหมือนแอปฯ สั่งอาหารเดลิเวอรีทุกประการ ผู้ใช้งานสามารถเลือกเมนูอาหาร, กดใส่ตะกร้า, กรอกที่อยู่ และติดตามสถานะไรเดอร์จำลองผ่านแผนที่แบบเรียลไทม์ แต่ท้ายที่สุดจะ 'ไม่มีการส่งอาหารจริง' และ 'ไม่มีการหักเงินจากบัญชี'
เมื่อสิ้นสุดกระบวนการ ระบบจะแจ้งเตือนว่าผู้ใช้สามารถประหยัดเงินและแคลอรีไปได้เท่าไรจากการ 'ไม่สั่งอาหาร' จริง นอกจากนี้ยังมีเว็บไซต์จำลองห้างสรรพสินค้าอย่าง Sajasa ที่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานหยิบสินค้าเหนือจินตนาการ (เช่น ไทม์แมชชีน) ลงตะกร้า พร้อมเขียนรีวิวปั่นๆ เพื่อความบันเทิง
วารสารจิตวิทยา Psychology Today อธิบายปรากฏการณ์นี้ว่า สารโดปามีนซึ่งเป็นสารสื่อประสาทแห่งความสุขในสมอง มักจะหลั่งออกมามากที่สุดในช่วงเวลาของการ 'คาดหวัง' มากกว่าตอนที่ได้รับสิ่งของนั้นจริงๆ
การเลือกดูเมนูอาหารหรือการหยิบของใส่ตะกร้า เป็นการจำลองอนาคตที่ช่วยกระตุ้นความทรงจำและความตื่นเต้น
เมื่อผู้ใช้งานได้กดสั่งซื้อ (แม้จะเป็นของปลอม) สมองจะได้รับรางวัลทางความรู้สึกอย่างเต็มเปี่ยม ในขณะเดียวกัน ข้อความแจ้งเตือนถึงยอดเงินที่ประหยัดได้ ยังเป็นการให้ผลตอบแทนเชิงบวก ที่ช่วยเสริมแรงไม่ให้ผู้ใช้กลับไปใช้จ่ายฟุ่มเฟือย
เทรนด์นี้ไม่ได้สะท้อนแค่ความแปลกใหม่ทางเทคโนโลยี แต่กำลังสะท้อนปัญหาสังคมของคนหนุ่มสาวที่ต้องเผชิญกับ ค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้นและแรงกดดันบริโภคนิยม แอปพลิเคชันเหล่านี้จึงกลายเป็นเครื่องมือรับมือรูปแบบใหม่ ที่ช่วยยับยั้งอาการเสพติดการช้อปปิ้งและป้องกันการเป็นหนี้
นอกจากนี้ แพลตฟอร์มที่จำลองห้องพักสูบบุหรี่ ยังเปิดให้ผู้ใช้งานได้เข้ามานั่งพักผ่อนในโลกเสมือนร่วมกับคนแปลกหน้า ซึ่งช่วยบรรเทาความเหงาและสร้างความรู้สึกเชื่อมโยงทางสังคม โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องสูบบุหรี่จริง ถือเป็นการบำบัดด้วยการเปลี่ยนพฤติกรรม
อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์บางส่วนมองว่า นี่อาจเป็นการหนีปัญหาชั่วคราวแบบเดียวกับการไถฟีดโซเชียลมีเดีย ซึ่งไม่สามารถแก้ปัญหาความไม่มั่นคงทางการเงินและความโดดเดี่ยวที่เป็นรากฐานของความเครียดได้อย่างแท้จริง
ที่มา : asiae, psychologytoday