Spring News

ทำความรู้จัก ข้อดี/ข้อเสีย 4 รูปแบบการผลิตวัคซีนโควิด19

31 พ.ค. 2564 เวลา 7:51 น.

วัคซีนโควิด19 มีมากมายหลากหลายยี่ห้อ แต่สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท ตามกระบวนการผลิต ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบ mRNA เวกเตอร์ ซับยูนิต หรือ เชื้อตาย แต่ละรูปแบบมีความแตกต่างกันอย่างไร ข้อดี ข้อเสีย เป็นอย่างไร

สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อโควิด19 เริ่มเห็นแสงสว่างตั้งแต่เมื่อช่วงปลายปี 2563 หลังจากที่มีวัคซีนผลิตออกมา และเห็นได้ชัดว่าประเทศที่มีการปูพรมฉีดวัคซีนแล้วมีอัตราการแพร่ระบาดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง

ซึ่งวัคซีนโควิด19 ก็มีอยู่มากมายหลากหลายยี่ห้อ ไม่ว่าจะเป็นแอสตราเซนเนก้า วัคซีนหลักของประเทศไทย ที่พัฒนาและผลิตโดยบริษัทแอสตราเซนเนก้าร่วมกับมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด หรือวัคซีนซิโนแวค จากประเทศจีน ทว่าคนไทยหลายคนก็ยังคงรอวัคซีนทางเลือกอย่าง ไฟเซอร์-ไบโอเอ็นเทค หรือ โมเดอร์นา ที่มีกระบวนการผลิตลำสมัย โดยใช้วิธีการ mRNA ทว่ายังไม่เคยมีวัคซีนที่ผลิตด้วยวิธีการนี้มาก่อน

ทำความรู้จัก ข้อดี/ข้อเสีย 4 รูปแบบการผลิตวัคซีนโควิด19

วัคซีนโควิด19 มีทั้งหมด 4 รูปแบบได้แก่
1.วัคซีน mRNA

วัคซีนที่มีเทคโนโลยีการผลิตใหม่ที่สุด แน่นอนว่าทุกคนต้องเคยได้ยินกับคำว่า DNA แต่คำว่า RNA อาจจะไม่ค่อยได้ยินเว้นเสียแต่ว่าเรียนสายวิทยาศาสตร์ บ้างก็อาจจะลืมไปแล้ว แต่ RNA ซึ่งก็คือกรดนิวคลีอิกที่เป็นหนึ่งในสี่สารชีวโมเลกุลหลัก ร่วมกับลิพิด คาร์โบไฮเดรต และโปรตีน และสิ่งมีชีวิตทุกชนิดใช้ mRNA (messenger RNA: อาเอ็นเอนำรหัส) ในการชี้นำให้ร่างกายสังเคราะห์โปรตีนรูปแบบนั้นๆ ขึ้นมา กล่าวคือเป็นเหมือนพิมพ์เขียว ที่ต้องการให้ร่างกายสังเคราะห์โปรตีนขึ้นมา ร่างกายก็มีหน้าที่ในการนำวัตถุดิบต่างๆ ที่มีอยู่มาสร้างตามสูตรที่ mRNA แนะนำ

โดยวัคซีน mRNA อาศัยหลักการนี้ คือนำสูตรของไวรัสโควิด19 มาแล้วฉีดเข้าไปในร่างกาย ให้ร่างกายผลิตเชื้อโควิด19 ขึ้นมาเอง แต่วัคซีนไม่มีกระบวนการควบคุมคุณภาพว่าสิ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นมานั้นถูกต้องไหม แม้มันจะไม่ควรผิดก็ตามที

ข้อดี สะดวกและรวดเร็วต่อกระบวนการผลิต
ข้อเสีย ไม่เคยผ่านการรับรอง ทำให้ขาดความมั่นใจในการใช้
วัคซีนที่เคยได้รับการรับรองแล้ว ไม่เคย

2.วัคซีนเวกเตอร์
แน่นอนว่าคุ้นมากกับคำว่าเวกเตอร์หากเรียนคณิตศาสตร์ระดับมัธยมปลายมา ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องของการบ่งชี้ทิศทาง และขนาด แต่วัคซีนเวกเตอร์นี้ หมายถึง เวกเตอร์ไวรัส (Vector Viral) เป็นรหัสพันธุกรรมบางส่วนของไวรัสที่ต้องการไปฝากไว้กับอีกไวรัสที่ไม่สามารถทำอะไรเราได้ แล้วค่อยนำเข้าสู่เซล และให้เซลผลิตไวรัสที่ปลอดภัยขึ้นมา วิธีการนี้คล้ายคลึงกับวัคซีน mRNA แต่จุดแตกต่างคือการนำไวรัสที่ปลอดภัยกว่าเข้าสู่ร่างกาย

ข้อดี ได้ประสิทธิภาพที่ดีกว่าวัคซีนแบบเชื้อตายและซับยูนิต
ข้อเสีย จำเป็นต้องเลือกชิ้นส่วนที่ปลอดภัยมาใช้ผลิต
วัคซีนที่เคยได้รับการรับรองแล้ว วัคซีนอีโบลา

3.วัคซีนซับยูนิต
วัคซีนซับยูนิต มีความคล้ายกับวัคซีนเวกเตอร์ คือเป็นการนำเข้าเฉพาะบางส่วนของไวรัสเข้าสู่ร่างกาย ทว่าวัคซีนเวกเตอร์จะเป็นการนำบางส่วนของไวรัสที่ต้องการไปฝากไว้กับอีกไวรัสที่ปลอดภัยแล้วค่อยฉีดเข้าสู่ร่างกาย ในขณะที่วัคซีนซับยูนิตเป็นนำชิ้นส่วนนั้นๆ ของไวรัสที่ต้องการไปฝากไว้กับเซลสิ่งมีชีวิตอื่น แล้วค่อยสกัดผลผลิตที่ได้มาทำวัคซีนอีกที

ข้อดี สามารถเลือกจุดที่ต้องการภูมิคุ้มกันได้
ข้อเสีย อาจไม่ได้รับผลตอบรับที่ดีเยี่ยม ต้องเติมสารเคมีเพื่อกระตุ้น
วัคซีนที่เคยได้รับการรับรองแล้ว วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี วัคซีนไอกรน

4.วัคซีนเชื้อตาย
นี่เป็นวิธีการที่เก่าแก่ที่สุดในการผลิตวัคซีน คือการนำเชื้อไวรัสที่ตายแล้ว หรือ ถูกทำให้อ่อนแอลง ฉีดเข้าสู่ร่างกาย หากเป็นเชื้อที่ตายแล้ว ประสิทธิภาพอาจจะด้อยกว่าเชื้อที่อ่อนแอ แต่ก็มีความปลอดภัยมากการเช่นเดียวกัน

ข้อดี ปลอดภัยเป็นอย่างมาก เพราะเชื้อตายแล้ว
ข้อเสีย ประสิทธิภาพอาจไม่ดีมาก
วัคซีนที่เคยได้รับการรับรองแล้ว วัคซีนโปลิโอ วัคซีนอีสุกอีใส วัคซีนโรคหัด

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ข่าวล่าสุด