ชวนรู้จัก เม่นหมวกกันน็อค เม่นไร้หนาม สัตว์หายากในไทย

สปริงนิว์ ในคอลัมน์ Keep The World บทความนี้ ขอพาไปท่องโลกสัตว์ทะเลกับเม่นหมวกกันน็อค หรือ เม่นหมวกเหล็ก สัตว์หายากในไทย ที่น้อยคนนักจะเจอพวกมัน

แน่นอนว่าบนโลกนี้มีสัตว์อีกหลายชนิดที่เราไม่รู้จักหรือแม้กระทั่งไม่เคยค้นพบเจอซ่อนเร้นอยู่บนโลกนี้อีกมาก อย่างที่ทุกคนรู้ดีว่า การสำรวจอวกาศกับการสำรวจพื้นมหาสมุทร ยังมีส่วนที่ยังไม่ได้ต้นพบอยู่อีกหลายแห่ง ซึ่งไม่แน่อาจยังมีบางสิ่งที่เราไม่รู้จักแอบซ่อนอยู่ก็เป็นไปได้

แต่สัตว์ที่จะนำไปทำความรู้จักในครั้งนี้ จะว่าไปก็คล้ายเอเลี่ยนต่างดาวอยู่เหมือนกันนะ เจ้าสัตว์ตัวนี้คือ เม่นหมวกกันน็อค (Helmet Urchins) หรือ เม่นหมวกเหล็ก (Shingle Urchins) มีชื่อวิทยาศาสตร์คือ (Colobocentrotus atratus) แต่ปัจจุบันน้องยังไม่เป็นที่ยอมรับในกลุ่มสปีชีส์ของตนเท่าไหร่ แต่ถูกจัดอยู่ในสกุลย่อยของ Podophora

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง สำรวจสัตว์หายาก พบโลมาอิรวดี โลมาหลังโหนก

• รู้หรือไม่? ปะการังเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ห้ามทำลาย ข้อควรทราบก่อนดำน้ำ

• รวมข่าวสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ทั่วโลกประจำปี 2022 ตัวไหนรอด ตัวไหนเสี่ยง ไปดู!

• ปลาคาร์ปไร้เกล็ด สัตว์หายากในชิงไห่ เพิ่มขึ้น 44 เท่าใน 20 ปี

• พบสัตว์ทะเลหายาก 3 ชนิด โลมาอิรวดี โลมาหัวบาตร วาฬบรูด้า บริเวณ ทะเลสมุทรสาคร

ลักษณะทั่วไป

หลายครั้งมาก ที่น้องถูกเข้าใจผิดคิดว่าเป็นปะการัง ดอกไม้ทะเล หรือหอย แต่จริง ๆ แล้วน้องไม่ใช่หอยนะ น้องเป็นเม่น เพียงแต่ว่าลักษณะเด่นของน้องที่ทำให้แตกต่างจากเม่นคือ น้องไม่มีหนามแหลมตามลำตัว แม้ว่าน้องจะถูกจัดอยู่กล่มสัตว์ที่ลำตัวมีหนามก็ตาม (Enchinoderm) อาทิ ดาวทะเล ดาวจนนก ดาวเปราะ และปลิง

ลำตัวที่ไม่มีหนาม ถูกเปลี่ยนให้เป็นแผ่นหรือเกล็ดคลุมลำตัวแทน เหมือนกระเบื้องมุงหลังคา แต่ความแปลกตรงนี้เองกลับมีเสน่ห์และมีประโยชน์ในตัวของมันเอง เพราะพอน้องไม่มีหนาม แต่กลายเป็นว่า การติดหนึบที่ยืดหยุ่นคือคุณสมบัติชั้นดีที่ทำให้น้องสามารถทนแรงคลื่นขนาดใหญ่ และการแฝงอยู่ในกลุ่มคลื่นนี้เอง ทำให้นักล่าเข้าไม่ถึงตัวของพวกมันได้

ความสามารถพิเศษ

ในงานวิจัยหนึ่งได้ทำการมดสอบแรงยึดเกาะของเม่นหมวกกันน็อค (Santos & Flammang (2007)) และก็พบว่า พวกมันสามารถต้านทานคลื่นที่มีความแรงตั้งแต่ 17.5 เมตรต่อวินาที ไปจนถึง 27.5 เมตรต่อวินาทีได้ ซึ่งหากเปรียบให้เห็นภาพคือ ความแรงระดับนี้ก็สามารถโค้นต้นไม้ลงได้ง่าย ๆ เลย

สถานที่ที่อยู่อาศัย

สถานที่ที่อยู่อาศัย ตามปกติแล้ว น้องจะไม่ได้อยู่ในประเทศไทยหรอก แต่จะอยู่ตามอินโดนีเซีย มหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรอินเดีย และฮาวาย ในบริเวณที่มีแร่ธาตุและความอุดมสมบูรณ์เยอะ ๆ น้อยมากที่จะพบเจอในไทย แต่การพบเจอในไทยก้ไม่ใช่ว่าไม่มี

การพบเจอในประเทศไทย

ในประเทศไทยมีรายงานการพบหอยเม่นชนิดนี้น้อยมาก โดยรายงานการพบครั้งแรกในปี 2530 โดย ดร.สมชัย บุศราวิช จากโครงการ First PMBC/DANIDA Training course and workshop on taxonomy, biology and ecology of echinoderms และมีรายงานการพบครั้งล่าสุดในปี 2547 โดย ดร.สุเมตต์ ปุจฉาการ สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา ในรายงาน Putchakarn.S and Sonchaeng.P (2004). Echinoderm Fauna of Thailand: History and Inventory Reviews. ScienceAsia 30 (2004): 417-428 ซึ่งทั้งสองครั้งพบที่เกาะราชา จ.ภูเก็ต

ความอันตราย

ส่วนในด้านของความอันตรายหรือความเป็นพิษนั้น บอกได้เลยว่า น้องเม่นหมวกกันน็อคไม่เป็นอันตรายหรือไม่มีพิษสงนะ แต่หากพบเจอก็ปล่อยให้น้องอยู่เฉย ๆ ดีกว่า อย่าไปจับมาเล่น หรือเก็บขึ้นมา เพราะน้องเป็นทรัพยากรของธรรมชาติไม่ใช่ของเรา

ที่มาข้อมูล

WoRMS 

อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์

อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน