นักวิทย์พัฒนา AI ติดตามภูเขาน้ำแข็ง อุดช่องโหว่พยากรณ์โลกร้อน

นักวิทยาศาสตร์อังกฤษประกาศความสำเร็จในการพัฒนาเครื่องมือ AI แรกของโลกที่สามารถแบ่งหมวดหมู่และติดตามภูเขาน้ำแข็งขณะแตกตัวออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ ได้ ซึ่งอาจช่วยเติมเติมจุดบอดสำคัญในการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ

ภูเขาน้ำแข็งจะปล่อยน้ำจืดปริมาณมหาศาลออกมาเมื่อละลายในทะเลเปิด ซึ่งจะส่งผลต่อรูปแบบภูมิอากาศของโลก รวมถึง เปลี่ยนแปลงกระแสน้ำและระบบนิเวศทางทะเล

อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ประสบปัญหามาอย่างยาวนานในการติดตามภูเขาน้ำแข็งยักษ์เหล่านี้ เมื่อแตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยนับพันชิ้น ทำให้ชะตากรรมและผลกระทบต่อภูมิอากาศของน้ำแข็งเหล่านี้แทบสูญหายไปในท้องทะเล

เพื่ออุดช่องว่างดังกล่าว องค์การสำรวจแอนตาร์กติกแห่งอังกฤษ (British Antarctic Survey) ได้พัฒนาระบบ AI ที่สามารถระบุและตั้งชื่อภูเขาน้ำแข็งแต่ละก้อนได้ตั้งแต่เริ่มก่อตัว และติดตามการเดินทางที่บางครั้งยาวนานหลายทศวรรษจนถึงการสลายตัวในทะเล ด้วยการใช้ภาพถ่ายจากดาวเทียม เครื่องมือ AI นี้จะจับลักษณะรูปร่างเฉพาะของภูเขาน้ำแข็งขณะที่แตกตัวหรือ หลุดออกจากธารน้ำแข็งและแผ่นน้ำแข็งบนแผ่นดิน

เมื่อภูเขาน้ำแข็งค่อย ๆ แตกสลายไปตามกาลเวลา เครื่องมือนี้จะทำงานเสมือนการต่อจิ๊กซอว์ขนาดยักษ์ ด้วยการเชื่อมโยงชิ้นส่วนย่อย 'ลูก' กลับไปยัง 'พ่อแม่' และสร้างแผนภูมิสายสัมพันธ์ของชิ้นส่วนเหล่านี้อย่างละเอียด ซึ่งไม่เคยทำได้มาก่อนในระดับขนาดนี้ ถือความก้าวหน้าอย่างมากเมื่อเทียบกับวิธีเดิมที่นักวิทยาศาสตร์ต้องตรวจดูภาพดาวเทียมด้วยตาเปล่าเพื่อติดตามเฉพาะภูเขาน้ำแข็งยักษ์กันทีละก้อน
 

องค์การสำรวจแอนตาร์กติกแห่งอังกฤษ ระบุว่า ระบบ AI ที่ได้รับการทดสอบโดยใช้ข้อมูลดาวเทียมเหนือกรีนแลนด์ ยังได้ให้ข้อมูลใหม่ที่สำคัญยิ่งแก่นักวิทยาศาสตร์ และช่วยปรับปรุงการคาดการณ์เกี่ยวกับสภาพภูมิอากาศในอนาคต นอกจากนี้ การรู้ว่ามวลน้ำจืดขนาดมหึมาเหล่านี้ละลายลงสู่ทะเลบริเวณใดนั้นยังมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างเมื่อคาดการณ์ว่าการสูญเสียน้ำแข็งจะเพิ่มมากขึ้นในโลกที่กำลังร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ดร.เบน อีแวนส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านแมชชีนเลิร์นนิงจากองค์การสำรวจแอนตาร์กติกแห่งอังกฤษ กล่าวว่า สิ่งที่น่าตื่นเต้นคือ ในที่สุดก็ได้ข้อมูลสังเกตการณ์ที่ขาดหายไปมานาน นักวิทยาศาสตร์ก้าวจากการติดตามน้ำแข็งชื่อดังเพียงไม่กี่ก้อนไปสู่การสร้างแผนผังสายสัมพันธ์ครบถ้วนเป็นครั้งแรก ทำให้เห็นได้ว่าชิ้นส่วนแต่ละชิ้นมาจากไหน ไปที่ใด และเหตุใดจึงสำคัญต่อภูมิอากาศ

การใช้ AI ในลักษณะนี้ยังอาจนำไปประยุกต์ใช้เพื่อช่วยให้การเดินเรือผ่านพื้นที่ขั้วโลกอันตรายที่เต็มไปด้วยภูเขาน้ำแข็งเป็นไปอย่างความปลอดภัยได้อีกด้วย

ทั้งนี้ การแตกตัวของภูเขาน้ำแข็งเป็นกระบวนการตามธรรมชาติ แต่นักวิทยาศาสตร์ ระบุว่า อัตราการสูญเสียน้ำแข็งจากทวีปแอนตาร์กติกากำลังเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งน่าจะเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์

ที่มา: The Straits Times