นักวิทย์หนุน 'ปฏิญญาอังเกรา' ปฏิบัติการลดมีเทนกู้โลก

กลุ่มผู้กำหนดนโยบาย ผู้นำทางธุรกิจ และภาคประชาสังคม ที่เข้าร่วมการประชุมนานาชาติภายใต้ประธาน G7 ของฝรั่งเศส ได้ร่วมกันพิจารณาแผนยุทธศาสตร์ที่เรียกว่า 'ปฏิญญาอังเกรา' ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากนักวิทยาศาสตร์ด้านมีเทนชั้นนำกว่า 250 คนทั่วโลก ในฐานะแผนปฏิบัติการที่ทรงพลังที่สุดในการชะลออุณหภูมิโลกเพื่อบรรเทาภาวะโลกร้อน ด้วยการ 'ลดก๊าซมีเทน'

ก๊าซมีเทน  คือก๊าซเรือนกระจกที่เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักต่อการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก ที่แม้จะมีปริมาณการปล่อยน้อยกว่าคาร์บอน แต่มีคุณสมบัติในการกักเก็บความร้อนช่วง 20 ปีแรก รุนแรงกว่าคาร์บอน ถึง 80 เท่า

อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ชี้ให้เห็นอีกด้านของก๊าซมีเทนว่า มันมีอายุขัยในชั้นบรรยากาศสั้นมากเพียง 10-12 ปี ต่างจากคาร์บอนที่จะคงค้างในชั้นบรรยากาศและสร้างความร้อนต่อไปอีกหลายศตวรรษ ซึ่งหมายความว่าหากเราสามารถลดการปล่อยจากกิจกรรมมนุษย์ได้ อุณหภูมิของโลกจะลดลงอย่างรวดเร็วในระยะเวลาไม่กี่ทศวรรษเท่านั้น

3 กลยุทธ์หลักจาก 'ปฏิญญาอังเกรา'

1. Stop the Leaks หยุดการรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติรวมถึงมีเทนในอุตสาหกรรมพลังงาน ซึ่งการอุดรอยรั่วนั้นใช้ต้นทุนต่ำ นอกจากจะทำให้โลกร้อนน้อยลง ยังลดการสูญเสียรายได้ของอุตสาหกรรมด้วย

2. The Eye in the Sky การใช้ดาวเทียมตรวจจับจุดความร้อนและก๊าซเรือนกระจก ซึ่งจะช่วยให้พบแหล่งปล่อยก๊าซขนาดใหญ่ที่เคยถูกปิดบังไว้

3. New Frontier in Agriculture นวัตกรรมเกษตรในการจัดการกับก๊าซมีเทนที่ปล่อยมาจากการเลี้ยงวัวและนาข้าว ซึ่งอาจทำได้ยากที่สุด แต่หากแก้ไขได้จะสร้างความมั่นคงทางอาหารและสุขภาพอนามัยที่ดีขึ้น

ขณะที่ประเทศไทยในฐานะครัวของโลกและฐานการผลิตสำคัญ กำลังถูกจับตามองเป็นพิเศษในประเด็นนี้ ข้อมูลจาก สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) และ กรมควบคุมมลพิษ ระบุชัดว่า แหล่งกำเนิดมีเทนในไทยมาจาก 3 ส่วนสำคัญ คือ 
- การทำนาข้าวแบบน้ำขัง ที่ทำให้เกิดการย่อยสลายแบบไร้อากาศซึ่งปล่อยมีเทนสูง 
- การจัดการขยะด้วยการฝังกลบ และไม่มีระบบกักเก็บก๊าซที่มีประสิทธิภาพ
- การปศุสัตว์ อย่างการเลี้ยงโคเนื้อและโคนม ที่ฟาร์มรายย่อยหลายแห่งยังไม่มีการใช้ระบบก๊าซชีวภาพ (Biogas) เพื่อเปลี่ยนมูลสัตว์เป็นพลังงาน

แม้การลดการปล่อยก๊าซมีเทนเพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ แต่นักวิทยาศาสตร์ก็มองว่านี่เป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการชะลอภาวะโลกร้อนอย่างรวดเร็ว

ทั้งยังนับเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำคัญ เพราะการลดการปล่อยก๊าซมีเทนจะช่วยปรับปรุงคุณภาพอากาศ สุขภาพ และความมั่นคงทางอาหาร เนื่องจากมีเทนเป็นตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศระดับพื้นดินซึ่งเชื่อมโยงกับการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรหลายแสนคนในแต่ละปี และสร้างความเสียหายอย่างมากต่อพืชผลทั่วโลก