
SHORT CUT
เวที COP31 ยอมรับความจริง โลกจ่อทะลุเกณฑ์ร้อนอันตราย 1.5 องศาฯ เร่งดันแผน ‘ดูดคาร์บอนออกจากอากาศ’ กู้วิกฤตโลกร้อน
เป็นครั้งแรกที่การเจรจาด้านสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติ หรือ COP31 ณ ประเทศตุรกี เตรียมออกแถลงการณ์ยอมรับความจริงว่า มนุษยชาติล้มเหลวในการควบคุมอุณหภูมิโลกไม่ให้สูงเกิน 1.5 องศาเซลเซียส ตามข้อตกลงปารีส และกำลังจะเข้าสู่ช่วงเวลาหลายสิบปีที่โลกอยู่ในเขตอันตราย โดยข้อมูลจาก Berkeley Earth ชี้ว่าอุณหภูมิโลกในเดือนตุลาคมที่ผ่านมาพุ่งทะลุระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมไปแล้วกว่า 1.8 องศาเซลเซียส และคาดว่า ปี 2026 จะกลายเป็นปีที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์
เมื่อการลดมลพิษเพียงอย่างเดียวไม่ทันการณ์ ร่างแถลงการณ์ของ COP31 จึงระบุว่าโลกจำเป็นต้องพึ่งพาการ ‘กำจัดคาร์บอนออกจากชั้นบรรยากาศ’ (Carbon Removal) ควบคู่ไปด้วย เพื่อดึงอุณหภูมิโลกให้ลดกลับลงมาต่ำกว่าเกณฑ์ปลอดภัยอีกครั้ง ซึ่งร็อบ แจ็กสัน นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด เปรียบเทียบเทคโนโลยีนี้ว่าไม่ต่างจาก 'ยางลบวิเศษ' หลังจากที่เราทำลายขีดจำกัดคาร์บอนของโลกไปแล้ว
โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ประเมินว่า ภายในศตวรรษนี้โลกต้องกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากอากาศให้ได้มากถึง 320,000–350,000 ล้านตัน (เทียบเท่าปริมาณก๊าซที่ทั่วโลกปล่อยรวมกัน 8 ปี) ซึ่งการปลูกต้นไม้เพียงอย่างเดียวไม่สามารถทำได้ทัน
โลกจึงต้องหันมาพึ่งเทคโนโลยีเชิงกล เช่น 'เครื่องดูดคาร์บอนขนาดยักษ์' ที่ทำหน้าที่คล้ายพัดลมยักษ์ดูดก๊าซพิษจากอากาศโดยตรง แต่เทคโนโลยีนี้ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้นและมีราคาแพงมหาศาล นักวิทยาศาสตร์คำนวณว่า การลดอุณหภูมิโลกทุกๆ 0.1 องศาเซลเซียสด้วยวิธีนี้ ต้องใช้งบประมาณสูงถึง 22 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรืออาจต้องใช้เงินรวมสูงถึง 44–66 ล้านล้านดอลลาร์ ภายในปี 2100 เพื่อดึงอุณหภูมิโลกให้กลับมาอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย
อย่างไรก็ตาม บรรดานักวิทยาศาสตร์และผู้นำหลายประเทศต่างเตือนตรงกันว่า การดูดคาร์บอนออกจากอากาศ ไม่ใช่ข้ออ้างให้โลกหยุดลดการปล่อยมลพิษ เพราะหากนโยบายพลังงานไม่เปลี่ยนแปลง โลกจะร้อนขึ้นถึง 2.7 องศาเซลเซียส ซึ่งเกินกำลังที่เทคโนโลยีใดจะดูดซับได้ทัน
ล่าสุด เดนมาร์กและเอธิโอเปีย (เจ้าภาพ COP32 ปีหน้า) ได้ร่วมกันก่อตั้งกลุ่มพันธมิตร GONE เพื่อผลักดันเป้าหมาย 'การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นลบ' โดยเดนมาร์กตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซให้ได้ถึง 110% นั่นคือการลดมลพิษควบคู่กับการดูดคาร์บอนกลับคืน เพื่อพิสูจน์ว่าหนทางรอดเดียวของโลกในวันนี้ คือการหยุดสร้างมลพิษใหม่ให้เร็วที่สุด พร้อมกับเร่งเก็บกวาดของเสียที่สะสมอยู่ในชั้นบรรยากาศไปพร้อมกัน