สวนสัตว์เขาเขียวเพาะฟัก ‘นกตะกราม’ สำเร็จครั้งแรก หลังสูญพันธุ์ 40 ปี
สวนสัตว์เปิดเขาเขียวเปิดปฏิบัติการเซฟชีวิต นำไข่ ‘นกตะกราม’ เข้าตู้ฟักจนสำเร็จครั้งแรก หลังหายไปจากป่าไทยกว่า 40 ปี
SHORT CUT
- สวนสัตว์เปิดเขาเขียวประสบความสำเร็จในการเพาะฟักลูกนกตะกรามได้เป็นครั้งแรกขององค์การสวนสัตว์ฯ
- ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นครั้งประวัติศาสตร์ เนื่องจากนกตะกรามได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของไทยนานกว่า 40 ปี
- ลูกนกเกิดจากการนำไข่ของพ่อแม่คู่เดียวที่เหลืออยู่มาฟักในตู้ฟักเทียม เนื่องจากพ่อแม่นกมีพฤติกรรมไม่แน่นอนในการฟักไข่เอง
สวนสัตว์เปิดเขาเขียวเปิดปฏิบัติการเซฟชีวิต นำไข่ ‘นกตะกราม’ เข้าตู้ฟักจนสำเร็จครั้งแรก หลังหายไปจากป่าไทยกว่า 40 ปี
ถือเป็นข่าวดีครั้งประวัติศาสตร์ของวงการอนุรักษ์สัตว์ป่าไทย เมื่อทีมเจ้าหน้าที่สวนสัตว์เปิดเขาเขียว ประสบความสำเร็จในการเพาะฟัก 'ลูกนกตะกราม' (Greater Adjutant) ยักษ์ใหญ่แห่งตระกูลนกกระสา โดยเพาะฟักด้วยตู้ได้สำเร็จเป็นครั้งแรกขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ หลัหายสาบสูญไปจากธรรมชาติของเมืองไทยนานกว่า 40 ปี
เบื้องหลังความสำเร็จ
ความท้าทายของภารกิจนี้เรียกว่าต้องลุ้นกันตัวโก่ง เพราะลูกนกตัวนี้เกิดจากพ่อแม่นกตะกรามคู่เดียวที่เหลืออยู่ในการเพาะเลี้ยงของสวนสัตว์เปิดเขาเขียว ซึ่งปกติแล้วพ่อแม่นกคู่นี้มีพฤติกรรมรักสงบและรักสันโดษ ออกไข่เพียงปีละ 1 - 2 ใบ แถมที่ผ่านมาฟักไข่บ้างไม่ฟักบ้าง ทำให้ทีมงานต้องเปิดปฏิบัติการเชิงรุก นำไข่มาเข้าตู้ฟักที่ควบคุมอุณหภูมิอย่างแม่นยำ และดูแลอย่างใกล้ชิดด้วยการเลี้ยงมือ จนในที่สุดก็เพาะฟักสำเร็จ
'นกตะกราม' ยักษ์ใหญ่ผู้ลึกลับแห่งพื้นที่ชุ่มน้ำ
สำหรับ ‘นกตะกราม’ (Greater Adjutant) จัดเป็นนกในตระกูลนกกระสาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดชนิดหนึ่งของภูมิภาคและของโลก มีประวัติศาสตร์อยู่คู่ผืนป่าเอเชียมาอย่างยาวนาน
- ลักษณะทางกายภาพ: มีความสูงเมื่อยืนตรงประมาณ 150 เซนติเมตร ช่วงปีกกว้างและแข็งแกร่ง บริเวณหัวและคอเป็นผิวหนังเปลือยไม่มีขน มีถุงลมขนาดใหญ่ห้อยอยู่บริเวณใต้คอ ซึ่งใช้สำหรับการเกี้ยวพาราสีและส่งเสียงสัญญาณ ขนลำตัวมีสีเทาเข้มตัดกับขนส่วนท้องสีขาว
- วงจรชีวิตและการเจริญเติบโต: นกตะกรามเป็นสัตว์ที่มีอายุยืนยาว โดยเฉลี่ยมีอายุขัยประมาณ 30 - 40 ปี หรือมากกว่านั้นหากอยู่ในสถานเพาะเลี้ยงที่สมบูรณ์ และจะใช้เวลาประมาณ 3 - 4 ปี ในการเจริญเติบโตจนเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์
ทำไมยักษ์ใหญ่ชนิดนี้ถึงสูญพันธุ์ไปจากป่าไทย?
ในอดีต ผืนป่าและพื้นที่ชุ่มน้ำของไทยเคยเป็นบ้านหลังใหญ่ของนกตะกราม แต่ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พวกมันต้องสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของไทยนานกว่า 4 ทศวรรษ เกิดจาก 3 สาเหตุหลัก:
- การสูญเสียที่อยู่อาศัย: พื้นที่ลุ่มต่ำและพื้นที่ชุ่มน้ำอันเป็นแหล่งหากิน ถูกรบกวนและเปลี่ยนสภาพเป็นพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชน
- พฤติกรรมขี้ตกใจ: นกตะกรามเป็นนกที่ระแวดระวังและอ่อนไหวต่อสิ่งรบกวนสูงมาก หากมีมนุษย์เข้าไปใกล้พื้นที่ทำรัง พวกมันจะทิ้งรังและทิ้งไข่ทันที
- การถูกล่าในอดีต: ในอดีตมีการล่าและเก็บไข่นกตะกรามไปเป็นอาหาร ทำให้อัตราการขยายพันธุ์ในธรรมชาติกลายเป็นศูนย์
ก้าวสำคัญสู่การฟื้นฟูสายพันธุ์
การลืมตาดูโลกของลูกนกตะกรามในตู้ฟักครั้งนี้ จึงไม่ใช่แค่เรื่องน่ายินดีของสวนสัตว์เปิดเขาเขียวเท่านั้น แต่เป็นแสงสว่างแห่งความหวัง ของการอนุรักษ์สัตว์ป่าในไทย ที่พิสูจน์ว่าความพยายามของมนุษย์สามารถช่วยยื้อสายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งยวดนี้ไว้ได้
ที่มา: สวนสัตว์เปิดเขาเขียว