
SHORT CUT
ฝรั่งเศสเปิดตัวอาคารพักอาศัยต้นแบบ 7 ชั้นที่ออกแบบมาให้สามารถรักษาอุณหภูมิไว้ที่ระหว่าง 20 - 26 องศาเซลเซียส ด้วยการกักเก็บและปล่อยความร้อนจากวัสดุก่อสร้าง แสงแดด และกิจกรรมในชีวิตประจำวัน
จะเป็นอย่างไร ถ้าไม่ต้องเปิดแอร์หรือเครื่องทำความร้อนในบ้านให้เปลืองไฟ ลองไปชมอาคารพักอาศัยต้นแบบในฝรั่งเศส ที่ออกแบบให้สามารถรักษาอุณหภูมิภายในไว้ได้โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องปรับอากาศหรือเครื่องทำความร้อนเป็นหลัก ด้วยการใช้วัสดุก่อสร้างที่สามารถกักเก็บและปล่อยพลังงานความร้อน รวมถึง นำความร้อนจากแสงแดดและกิจกรรมในชีวิตประจำวันของผู้อยู่อาศัยมาใช้ประโยชน์
โครงการดังกล่าวตั้งอยู่ในย่านคอนฟลูเอนซ์ ของเมืองลียง เมืองใหญ่สุดอันดับ 3 ของฝรั่งเศส โดยเป็นอาคารสีขาวทรงเหลี่ยม 7 ชั้น จำนวน 23 ยูนิต พัฒนาโดยบริษัทอสังหาริมทรัพย์ Nexity ร่วมกับบริษัทสถาปนิก Baumschlager Eberle จากออสเตรีย ถือเป็นโครงการลักษณะนี้แห่งแรกในฝรั่งเศส และได้รับการเปิดตัวอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา
อาคารได้รับการออกแบบให้รักษาอุณหภูมิภายในไว้ที่ประมาณ 20-22 องศาเซลเซียสในช่วงฤดูหนาว และ 26-28 องศาเซลเซียสในช่วงที่อากาศร้อนจัด
โดยดีทมาร์ เอเบอร์เลอ นำแนวคิดการกักเก็บพลังงานความร้อนของวัสดุมาใช้ เพื่อตอบโจทย์วิกฤตพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
วัสดุก่อสร้างถือเป็นหัวใจสำคัญของการออกแบบ โดยผนังและพื้นของอาคารมีความหนา 61 เซนติเมตร มากกว่าความหนาเฉลี่ยของอาคารในฝรั่งเศสซึ่งอยู่ที่ประมาณ 30 เซนติเมตร ประกอบด้วยอิฐดินเผาแบบมีช่องกลวง คอนกรีต และวัสดุฉาบปูนผสมแร่ไลม์ ช่วยกักเก็บความร้อนหรือความเย็นไว้ภายในห้องพัก พร้อมลดการถ่ายเทอุณหภูมิจากภายนอก
โครงสร้างผนังใช้อิฐกลวง 2 ชั้น สอดแทรกฉนวนใยแก้ว และออกแบบช่องเว้าขนาดใหญ่เพื่อช่วยบังแสงแดดโดยตรง ลดความร้อนสะสม ขณะเดียวกัน ยังติดตั้งระบบบานเกล็ดไม้แบบอัตโนมัติ ควบคุมด้วยเซ็นเซอร์ตรวจจับอุณหภูมิ ความชื้น คุณภาพอากาศ และสภาพอากาศภายนอก เพื่อช่วยระบายอากาศและรักษาสภาวะภายในให้เหมาะสม
ผู้อยู่อาศัยสามารถควบคุมระบบดังกล่าวได้ด้วยตนเองเช่นกัน ส่วนเครื่องทำความร้อนสำรองที่ติดตั้งไว้ตามข้อกำหนดทางกฎหมาย จะทำงานเฉพาะในช่วงสภาพอากาศรุนแรง หรือเมื่อห้องพักไม่มีผู้ใช้งานเป็นเวลานาน
นอกจากความร้อนจากแสงแดดแล้ว อาคารยังอาศัยความร้อนที่เกิดจากร่างกายของผู้อยู่อาศัยและกิจกรรมประจำวันต่าง ๆ ภายในบ้าน เช่น การทำอาหาร การอาบน้ำ และการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้า โดยความร้อนเหล่านี้จะถูกกักเก็บไว้ในตัวอาคาร เพื่อลดความจำเป็นในการใช้พลังงานเพิ่มเติม
Nexity ระบุว่า แนวทางดังกล่าวอาจช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้ถึง 80% โดยห้องพักขนาด 3 ห้องอาจประหยัดค่าใช้จ่ายได้ประมาณ 380 ยูโรต่อปี (ราว 14,100 บาท) พร้อมลดการใช้พลังงานเพื่อรักษาความสบายทางอุณหภูมิลง 73% และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ 65% ตลอดระยะเวลา 50 ปี
อย่างไรก็ตาม อาคารยังคงติดตั้งเครื่องทำความร้อนและระบบระบายอากาศแบบกลไกที่มีการหมุนเวียนอากาศสองทิศทางตามข้อกำหนดของฝรั่งเศส โดยโครงการนี้มีต้นทุนก่อสร้างสูงขึ้นประมาณ 15% สะท้อนความท้าทายในการขยายรูปแบบอาคารประหยัดพลังงานดังกล่าวไปสู่การใช้งานในวงกว้าง
ก่อนหน้านี้ บริษัท Baumschlager Eberle เคยพัฒนาอาคารลักษณะเดียวกันในสวิตเซอร์แลนด์และเยอรมนีมาแล้ว แต่การนำมาใช้ในฝรั่งเศสยังถือเป็นโครงการแรก โดยนักการเมืองท้องถิ่นด้านสิ่งแวดล้อมมองว่า ต้นทุนวัสดุและระบบอัตโนมัติที่ซับซ้อนอาจเป็นอุปสรรคต่อการก่อสร้างในวงกว้าง และโครงการนี้อาจเหมาะเป็นต้นแบบเพื่อศึกษาและต่อยอด มากกว่าจะนำมาใช้เป็นมาตรฐานทั่วไป
ขณะที่การปรับปรุงอาคารเก่าที่มีปัญหาการรั่วไหลของอากาศและการสูญเสียพลังงาน ยังคงเป็นแนวทางสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของภาคที่อยู่อาศัย
สำหรับ Nexity มีแผนพัฒนาโครงการลักษณะเดียวกันอีกแห่งในย่าน ลา กาแรน-โกลองบ์ (La Garenne-Colombes) ใกล้กรุงปารีส จำนวน 80 ยูนิต และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2028 เพื่อประเมินประสิทธิภาพของแนวคิดดังกล่าวในโครงการขนาดใหญ่ขึ้นต่อไปในอนาคต
ที่มา : Euronews