ทำไมเวทีดีเบตถึงสำคัญ และทำไมนักการเมืองบางคนถึงเลี่ยงมัน

ประชาธิปไตยไม่อาจดำรงอยู่ได้ด้วยการหย่อนบัตรเพียงอย่างเดียว หากแต่ต้องขับเคลื่อนด้วยการถกเถียง ตั้งคำถาม และแลกเปลี่ยนความเห็นอย่างเปิดเผย เวทีดีเบตจึงเป็นหัวใจสำคัญของกระบวนการประชาธิปไตย ที่เปิดพื้นที่ให้แนวคิดแตกต่างได้ปะทะกันต่อหน้าสาธารณะ และทำให้การตัดสินใจทางการเมืองตั้งอยู่บนเหตุผล มากกว่าความรู้สึกหรือภาพลักษณ์เพียงฉาบฉวย

การดีเบตคือศิลปะของการโน้มน้าวใจ ผ่านการใช้ถ้อยคำและเหตุผลเพื่อชักชวนให้ผู้อื่นมองโลกจากมุมเดียวกับเรา กิจกรรมลักษณะนี้มีรากฐานยาวนานนับพันปี และยังคงมีบทบาทสำคัญทั้งในห้องเรียนและในเวทีการเมืองร่วมสมัย

ในฐานะรูปแบบหนึ่งของวาทศิลป์ การดีเบตไม่ใช่แค่การโต้แย้งเพื่อเอาชนะกัน แต่คือกระบวนการสื่อสารความคิด ความเชื่อ และเหตุผลอย่างเปิดเผย เปิดพื้นที่ให้เกิดการแลกเปลี่ยนมุมมองอย่างสร้างสรรค์ พร้อมทั้งช่วยพัฒนาทักษะสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการทำงานร่วมกัน การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง

มากไปกว่านั้น การดีเบตยังเป็นเครื่องมือในการตัดสินใจ เมื่อผู้คนเห็นไม่ตรงกัน ตั้งแต่เรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงประเด็นใหญ่ระดับสังคม การถกเถียงอย่างมีเหตุผลช่วยให้แต่ละฝ่ายเข้าใจว่ามุมมองใดสมเหตุสมผลกว่า และทางเลือกใดเหมาะสมที่สุดในการลงมือทำ

นั่นจึงทำให้การดีเบตมีความสำคัญต่อระบอบประชาธิปไตยอย่างมาก บทบาทพื้นฐานแต่ทรงพลังที่สุดของการดีเบตคือการเป็นแหล่งข้อมูลสาธารณะ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้ฟังผู้สมัครอธิบายนโยบายด้วยปากของตนเอง เปรียบเทียบกันแบบเรียลไทม์ เห็นความแตกต่างของแนวทางแก้ปัญหาในประเด็นเดียวกันอย่างชัดเจน ต่างจากโฆษณาหาเสียงหรือคำปราศรัยที่มักถูกคัดสรรเฉพาะส่วนที่ดูดี การดีเบตเปิดโอกาสให้ประชาชนเห็น “ภาพรวม” ทั้งเนื้อหา น้ำหนักเหตุผล และความต่อเนื่องของความคิด ซึ่งช่วยเพิ่มพูนความรู้ทางการเมืองและทำให้การตัดสินใจเลือกตั้งมีความรอบคอบมากขึ้น

ที่สำคัญ เวทีดีเบตยังเข้าถึงคนที่ปกติไม่ติดตามการเมืองอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่หรือผู้ที่รู้สึกห่างเหินจากการเมือง รูปแบบการถ่ายทอดสดและการปะทะกันของความคิดทำให้การเมืองกลายเป็นเรื่องที่จับต้องได้และน่าติดตามมากขึ้น

ผลการศึกษาของ Reuters Institute ปี 2010 ของสหราชอาณาจักรยังพบว่า หลังรับชมการดีเบต ผู้ชมส่วนใหญ่มีความเข้าใจต่อผู้นำพรรคและนโยบายทางการเมืองเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งวัยหนุ่มสาวได้รับความรู้ใหม่จากการดีเบตมากกว่ากลุ่มผู้ชมที่มีอายุมากกว่า ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนว่า เวทีดีเบตไม่เพียงเป็นพื้นที่ถกเถียงเชิงนโยบาย แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการดึงความสนใจและถ่ายทอดความรู้ทางการเมืองไปยังประชาชนที่อาจไม่ติดตามสื่อการเมืองในรูปแบบอื่น

ทำไมนักการเมืองบางคนมักเลี่ยงการดีเบต 

อย่างไรก็ตาม แม้ในทางทฤษฎี เวทีดีเบตคือโอกาสทองของผู้สมัครในการสื่อสารนโยบายและภาพลักษณ์ของตนต่อสาธารณะโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย แตกต่างจากสื่อโฆษณาทางการเมืองที่ต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก แต่การดีเบตก็ไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัยเสมอไป เพราะมันมาพร้อมความเสี่ยงสูง ผู้สมัครอาจเผลอพูดผิดพลาด ตอบคำถามไม่ทัน หรือแสดงให้เห็นถึงความไม่พร้อม ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ได้ในเวลาอันสั้น

เหตุผลสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้เราเห็นนักการเมืองบางคนเลือกหลีกเลี่ยงการดีเบต หรือพยายามจัดให้มีเวทีดีเบตน้อยที่สุด คือการประเมิน “ความเสี่ยง” ทางการเมือง หากผู้สมัครกำลังนำอยู่ในผลสำรวจความคิดเห็น พวกเขามักมองว่าเวทีดีเบตคือสิ่งที่มีแต่จะทำให้เสียมากกว่าได้ เพราะไม่มีความจำเป็นต้องเปิดพื้นที่ให้คู่แข่งได้โจมตีหรือสร้างจังหวะพลิกเกม

กล่าวอีกนัยหนึ่ง สำหรับผู้สมัครที่ได้เปรียบอยู่แล้ว การไม่ขึ้นเวทีดีเบตอาจเป็นกลยุทธ์ในการรักษาความได้เปรียบ มากกว่าการเสี่ยงเปิดโอกาสให้ฝ่ายตรงข้ามใช้เวทีสาธารณะเป็นพื้นที่ “ชกหมัด” ทางการเมืองใส่ตนเอง ซึ่งอาจเปลี่ยนทิศทางของการหาเสียงได้อย่างคาดไม่ถึง

ที่มา : committees

ข่าวที่เกี่ยวข้อง 

• ดีเบตใหญ่ 5 แคนดิเดต ก่อนเลือกตั้งนายกเทศมนตรีนครขอนแก่น 
• "อนุดิษฐ์" ชี้การเมืองที่ดี ต้องพาประเทศไปข้างหน้า ไม่ใช่พากลับไปซ้ำรอยเดิม 
• ดีเบตแรกผู้ท้าชิง ปธน.สหรัฐฯ ถกประเด็นเดือดผู้อพยพกินหมาแมว-ทำแท้ง