
SHORT CUT
แม้สงกรานต์จะเป็นหนึ่งในจุดขายของการท่องเที่ยวไทย แต่ก็เป็นเทศกาลที่มีการเฉลิมฉลองในอีกหลายประเทศทั่วโลก
แม้ทั่วโลกจะรับรู้ว่า 'สงกรานต์' คือหนึ่งในเทศกาลประจำปีที่สำคัญของประเทศไทย แต่ไทยก็ไม่ใช่ประเทศเดียวที่เฉลิมฉลองสงกรานต์ เทศกาลนี้ยังมีความสำคัญในพื้นที่อื่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในประเทศที่นับถือพุทธศาสนานิกายเถรวาท และยังมีการเฉลิมฉลองสงกรานต์ของชุมชนชาวไทยในต่างประเทศด้วย
1. สปป.ลาว
ประเทศลาวเฉลิมฉลองเทศกาลในฐานะวันปีใหม่ คล้ายคลึงกับการเฉลิมฉลองในประเทศไทย มีการเล่นน้ำและไปทำบุญที่วัด แต่เน้นไปที่ประเพณีทางศาสนาและกิจกรรมในชุมชนมากกว่า
2. เมียนมา
ในประเทศเมียนมา เทศกาลสงกรานต์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ 'ติงยาน' (Thingyan) เป็นเทศกาลที่เฉลิมฉลองกันด้วยการเล่นสาดน้ำ ดนตรีพื้นเมือง และพิธีกรรมทางศาสนา ชาวบ้านยังไปเยี่ยมชมเจดีย์เพื่อสวดมนต์และขอพร ผู้คนเล่นสาดน้ำกันเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของการชำระล้างความโชคร้ายจากปีที่ผ่านมา
3. กัมพูชา
ปีใหม่ของกัมพูชาเรียกว่า 'โจล ชนัม ทเมย' (Choul Chnam Thmey) ซึ่งมีทั้งการจัดพิธีกรรมทางพุทธศาสนา การละเล่นพื้นบ้าน การทำความสะอาดครั้งใหญ่ และกิจกรรมการกุศล นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสให้เกษตรกรได้พักผ่อนและชื่นชมผลผลิตจากการทำงานก่อนฤดูฝนจะเริ่มต้นขึ้น
4. ฮ่องกง
เทศกาลดนตรีและปาร์ตี้เล่นน้ำในธีมสงกรานต์ได้กลายเป็นกระแสที่ได้รับความนิยมในฮ่องกง การเฉลิมฉลองนี้มีความทันสมัยกว่าในประเทศไทย เนื่องจากเน้นความบันเทิงมากกว่าประเพณีดั้งเดิม
5. ออสเตรเลีย
เนื่องจากมีชาวไทยอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ออสเตรเลียจึงมีการเฉลิมฉลองสงกรานต์ในหลายเมือง เช่น แอดิเลด ซิดนีย์ เมลเบิร์น และบริสเบน ในงานจะเต็มไปด้วยกิจกรรมหลากหลาย ตั้งแต่การแสดงทางวัฒนธรรมและการรวมตัวของชุมชนชาวไทย ไปจนถึงการจัดเลี้ยงอาหารไทยและการเล่นสาดน้ำ
6. สหรัฐอเมริกา
การเฉลิมฉลองสงกรานต์ในสหรัฐอเมริกาจัดขึ้นในเมืองที่มีชุมชนชาวไทยเข้มแข็ง เช่น ลอสแอนเจลิส นิวยอร์ก และซานฟรานซิสโก สงกรานต์ในสหรัฐอเมริกามักจะมีขบวนพาเหรด ตลาดอาหารไทย การแข่งขันมวยไทย การแสดงทางวัฒนธรรม และการเล่นสาดน้ำ
7.อินเดีย
อินเดียซึ่งมีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ก็มีการเฉลิมฉลองสงกรานต์ในบางพื้นที่เช่นกัน โดยเฉพาะในรัฐทางตะวันออกเฉียงเหนืออย่างอรุณาจัลประเทศและอัสสัม ในพื้นที่เหล่านี้ เทศกาลนี้มีชื่อเรียกว่า 'ซังเกน' (Sangken) แม้ว่าจะยังคงมีประเพณีการสาดน้ำอยู่ แต่ก็มีความแตกต่างจากรูปแบบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เล็กน้อย ทั้งยังเป็นช่วงเวลาสำคัญในการแสดงความเคารพต่อผู้สูงอายุด้วย
8.บังกลาเทศ
ในบังกลาเทศ เทศกาลที่เทียบเท่าสงกรานต์เรียกว่า 'ซังไกร' (Sangrai) ซึ่งมีธีมหลักเป็นการสาดน้ำเช่นเดียวกับประเทศอื่น ๆ แต่มีรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ โดยหนุ่มสาวจะยืนเป็นสองแถวหันหน้าเข้าหากัน และวางภาชนะใส่น้ำไว้ตรงกลาง จากนั้นทั้งสองฝั่งจะสาดน้ำใส่กัน มักมีดนตรีและการแสดงพื้นบ้านประกอบไปด้วย เทศกาลนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของน้ำเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ในชุมชน เมื่อผู้คนมารวมตัวกันเพื่อเฉลิมฉลองและใช้เวลาร่วมกันอย่างมีความสุข
9. ญี่ปุ่น
แม้ว่าสงกรานต์จะไม่ใช่เทศกาลดั้งเดิม แต่ในช่วงหลังประเทศญี่ปุ่นก็ได้นำมาปรับใช้ในรูปแบบของตนเอง เป็น เทศกาล 'สงกรานต์เบปปุ' (Beppu Songkran Festival) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงาน Beppu Hatto Onsen Matsuri ในจังหวัดโออิตะ เป็นการผสมผสานการสาดน้ำเข้ากับประสบการณ์การผ่อนคลายในออนเซ็นแบบญี่ปุ่น ซึ่งได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในหมู่นักท่องเที่ยว โดยนำเสนอการผสมผสานที่เป็นเอกลักษณ์ของการเล่นน้ำ การพักผ่อน และการเรียนรู้วัฒนธรรม
ขณะที่ต่างชาติมองว่า เทศกาลสงกรานต์ในปี 2026 นี้อาจดูเงียบลงเล็กน้อย เนื่องจากวิกฤตพลังงานโลกที่ยังคงดำเนินอยู่ ประกอบกับคลื่นความร้อนที่ยาวนาน ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้น้ำ รวมถึงความท้าทายทางเศรษฐกิจในภาพรวมของประเทศ