รู้จัก Flashover - Backdraft ที่ทำให้ไฟไหม้ในสถานที่ปิดยิ่งอันตราย

การเกิดปรากฏการณ์ Flashover

Flashover หมายถึง ภาวะที่วัตถุติดไฟได้ (เชื้อเพลิง) ภายในห้องปิดทึบเกิดการลุกไหม้ด้วยตัวเอง ทำให้เกิดเปลวไฟลุกท่วมทั้งห้องในชั่วพริบตา  มักเกิดขึ้นระหว่างเหตุไฟไหม้ในช่วงที่มีความร้อนพุ่งสูงถึง 500-600 องศาเซลเซียส โดยที่ควันและความร้อนจะถูกสะสมที่ใต้แนวเพดาน ก่อนจะเริ่มแผ่รังสีความร้อนลงสู่ด้านล่าง เมื่อเชื้อเพลิงเกิดขบวนการคายไอจนทั่วทั้งห้องและถึง ‘จุดติดไฟได้ด้วยตัวเอง’ (Ignition Temperature) ก็จะทำให้วัสดุติดไฟได้ในห้องเกิดการลุกติดไฟพร้อมกันอย่างฉับพลัน

การเกิดปรากฎการณ์ Backdraft

คือการระเบิดรุนแรงที่เกิดขึ้นในภาวะที่ไฟขาดออกซิเจน เช่น ในห้องมิดชิดที่ไฟไหม้จนออกซิเจนเกือบหมดแต่ยังมีความร้อนสะสมสูงจัด และทันทีที่มีการเปิดประตู หน้าต่าง หรือหลังคาพังทลายจนอากาศภายนอกไหลเข้าไป ออกซิเจนจะผสมกับก๊าซร้อนที่สะสมอยู่จนเกิดการจุดติดใหม่ก่อนจะระเบิดเป็นลูกไฟขนาดใหญ่ที่ย้อนกลับออกมาด้วยแรงดันมหาศาล

การรับมือเพื่อความปลอดภัย

สำหรับนักเที่ยวและประชาชนทั่วไป สิ่งสำคัญที่สุดคือการมีสติและสังเกตทางหนีไฟที่ชัดเจนเสมอเมื่อเข้าใช้บริการในสถานบันเทิงหรืออาคารที่มีพื้นที่ปิด โดยหากเกิดเพลิงไหม้ต้อง ‘หมอบต่ำ’ เพื่อหลีกเลี่ยงก๊าซพิษและความร้อนสะสมที่ลอยตัวหนาแน่นอยู่บริเวณเพดาน และเพิ่มความระมัดระวังหากต้องเปิดประตูห้องที่ร้อนจัดเพราะอาจกระตุ้นให้เกิดการระเบิดได้

สำหรับเจ้าหน้าที่ดับเพลิง การใช้วิธีฉีดน้ำเป็นฝอยเพื่อลดอุณหภูมิก๊าซร้อน (Gas Cooling) และการระบายอากาศอย่างถูกวิธี คือหัวใจสำคัญในการหยุดยั้งปรากฏการณ์อันตรายเหล่านี้ก่อนจะเกิดความสูญเสียมากไปกว่าเดิม