'ทรัมป์’ ปิดดีลกรีนแลนด์ สหรัฐฯ เดินหมากใหญ่ในอาร์กติก

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ประกาศว่า สหรัฐฯ เดนมาร์ก และกรีนแลนด์ บรรลุข้อตกลงด้านความมั่นคงครั้งสำคัญ เปิดทางให้สหรัฐฯ เพิ่มบทบาทด้านความมั่นคงและการทหารบนเกาะกรีนแลนด์ พร้อมจำกัดการเข้ามามีบทบาทของประเทศคู่แข่งในพื้นที่ยุทธศาสตร์แห่งนี้

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวถูกจับตาอย่างมาก เนื่องจากกรีนแลนด์มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อทั้งความมั่นคงของสหรัฐฯ และการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ในเขตอาร์กติก โดยทรัมป์ระบุผ่าน Truth Social ว่า ข้อตกลงจะทำให้สหรัฐฯ มีอำนาจอย่างถาวรในการดำเนินการที่จำเป็นเพื่อรักษาและปกป้องความมั่นคงของกรีนแลนด์และสหรัฐฯ รวมถึงเตรียมเพิ่มกำลังทหารในพื้นที่ที่เหมาะสมของกรีนแลนด์

ทรัมป์ ยังระบุว่า ประเทศที่เป็นคู่แข่งของสหรัฐฯ จะไม่สามารถตั้งฐานทัพ ส่งกำลังทหาร หรือดำเนินการลงทุนที่มีความอ่อนไหวในกรีนแลนด์ได้ หากไม่ได้รับความเห็นชอบเป็นลายลักษณ์อักษรจากสหรัฐฯ พร้อมย้ำว่าข้อตกลงดังกล่าวไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับสหรัฐฯ และมีผลในระยะยาวอย่างไม่มีวันสิ้นสุดตามถ้อยแถลงของเขา

ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BBL โพสต์เฟซบุ๊ก กอบศักดิ์ ภูตระกูล วิเคราะห์ความเคลื่อนไหวดังกล่าวว่า เป็นอีกประเด็นสำคัญที่สหรัฐฯ สามารถบรรลุข้อตกลงกับเดนมาร์กและกรีนแลนด์ได้ โดยมองว่าข้อตกลงเปิดทางให้สหรัฐฯ ใช้กรีนแลนด์เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ ทั้งในด้านการสร้างระบบป้องกันขีปนาวุธ Golden Dome และการรองรับการเปลี่ยนแปลงของเส้นทางเดินเรือในเขตขั้วโลกเหนือ

ดร.กอบศักดิ์ มองว่า ความเคลื่อนไหวนี้เป็นส่วนหนึ่งของกรอบที่เรียกว่า Donroe Doctrine ซึ่งเป็นแนวคิดที่เขาใช้วิเคราะห์ทิศทางยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ ในการให้ความสำคัญกับจุดยุทธศาสตร์รอบภูมิภาคอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ รวมถึงการจำกัดช่องทางที่คู่แข่งอย่างจีนจะเข้ามาขยายอิทธิพล

ในโพสต์ดังกล่าว ดร.กอบศักดิ์ยกพื้นที่ที่อยู่ในความสนใจของสหรัฐฯ ได้แก่ ปานามา เวเนซุเอลา โคลอมเบีย และกรีนแลนด์ ขณะที่ระบุว่า พื้นที่ที่ยังไม่ได้อยู่ในกลุ่มเดียวกับสหรัฐฯ ตามมุมมองของเขา ได้แก่ คิวบา และบราซิล โดยเฉพาะบราซิลที่กำลังจะมีการเลือกตั้งในวันที่ 4 ตุลาคม

สำหรับกรีนแลนด์ ดร.กอบศักดิ์มองว่า ข้อตกลงครั้งนี้มีนัยสำคัญต่อยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ เพราะอาจเปิดทางให้สหรัฐฯ เดินหน้าการใช้พื้นที่เพื่อวัตถุประสงค์ด้านความมั่นคง และลดข้อจำกัดในการป้องกันไม่ให้คู่แข่งเข้ามามีบทบาททั้งด้านการค้าและการทหารในเส้นทางเดินเรือสำคัญของอาร์กติก

อย่างไรก็ตาม ในส่วนของสถานะทางการเมืองและอธิปไตยของกรีนแลนด์ ยังไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงให้กลายเป็นดินแดนของสหรัฐฯ โดยกรีนแลนด์ยังคงเป็นดินแดนปกครองตนเองภายใต้ราชอาณาจักรเดนมาร์ก ขณะที่รายละเอียดของข้อตกลงยังต้องผ่านกระบวนการที่เกี่ยวข้อง

รัฐบาลเดนมาร์กและกรีนแลนด์ ระบุว่า ข้อตกลงด้านความมั่นคงดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเสริมความมั่นคงในภูมิภาคอาร์กติกและแอตแลนติกเหนือ พร้อมย้ำถึงการเคารพอธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และสิทธิของชาวกรีนแลนด์ในการกำหนดอนาคตของตนเอง

ดังนั้น สิ่งที่น่าจับตาจากดีลครั้งนี้จึงไม่ใช่การที่สหรัฐฯ เข้าครอบครองกรีนแลนด์โดยตรง แต่เป็นการเพิ่มบทบาทด้านความมั่นคงของสหรัฐฯ บนเกาะยุทธศาสตร์แห่งนี้ ซึ่งอาจมีผลต่อทั้งการแข่งขันทางทหาร การลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ และเส้นทางเดินเรือใหม่ในอาร์กติก

ดร.กอบศักดิ์สรุปในมุมมองของเขาว่า การบรรลุข้อตกลงกับเดนมาร์กและกรีนแลนด์ช่วยให้สหรัฐฯ เดินหน้าประเด็นที่ต้องการได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ความขัดแย้งโดยตรง และถือเป็นอีกหนึ่งหมากสำคัญของสหรัฐฯ ในการจัดวางตำแหน่งทางยุทธศาสตร์รอบภูมิภาค ขณะที่หลังจากนี้ยังต้องจับตาว่า วอชิงตันจะเดินหมากต่อไปในพื้นที่ใด