คนไทย ‘รวยกระจุก จนกระจาย’ เที่ยวเมืองนอก สูงเป็นประวัติการณ์ ไปจีนพุ่ง-เกาหลีลด

ภาพเศรษฐกิจไทยในช่วงที่ผ่านมาอาจดูเหมือนกำลังฟื้นตัว แต่เมื่อมองลึกลงไปในเรื่องรายได้และกำลังซื้อ กลับพบว่าการฟื้นตัวไม่ได้เกิดขึ้นในทุกกลุ่มประชากรอย่างเท่าเทียมกัน ข้อมูลจากหน่วยงานด้านเศรษฐกิจหลายแห่งสะท้อนปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำที่ยังคงเป็นโจทย์สำคัญของประเทศไทย

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เปิดเผยรายงานสถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำประจำปี 2567 พบว่า คนจนในประเทศไทยมีจำนวน 3.43 ล้านคน หรือคิดเป็น 4.89% ของประชากร เพิ่มขึ้นจาก 3.41% ในปีก่อน ขณะที่ช่องว่างรายได้ระหว่างประชากรกลุ่มที่มีรายได้สูงสุด 10% กับกลุ่มที่มีรายได้ต่ำสุด 10% อยู่ที่ 7.83 เท่า

ภาพดังกล่าวสอดคล้องกับงานศึกษาด้านความเหลื่อมล้ำที่ชี้ว่า การกระจายรายได้และทรัพย์สินของไทยยังมีความแตกต่างระหว่างกลุ่มประชากรค่อนข้างสูง ขณะเดียวกัน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เคยอธิบายลักษณะการฟื้นตัวของเศรษฐกิจหลังโควิด-19 ว่าไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทุกภาคส่วน โดยธุรกิจขนาดใหญ่และกลุ่มผู้มีรายได้สูงสามารถฟื้นตัวได้เร็วกว่ากลุ่มรายได้น้อย ขณะที่ครัวเรือนบางส่วนยังเผชิญแรงกดดันจากค่าครองชีพและภาระหนี้

เมื่อมองมาที่พฤติกรรมการเดินทางของคนไทย ภาพความแตกต่างด้านกำลังซื้อยิ่งเห็นได้ชัดขึ้น โดยข้อมูลจากทีมวิจัย Bnomics ภายใต้ธนาคารกรุงเทพ ระบุว่า ปี 2568 คนไทยเดินทางไปท่องเที่ยวต่างประเทศรวม 13.06 ล้านคน เพิ่มขึ้น 11.4% จากปีก่อน และมีการใช้จ่ายรวม 5.59 แสนล้านบาท ทั้งจำนวนผู้เดินทางและมูลค่าการใช้จ่ายทำสถิติสูงสุดนับตั้งแต่มีการบันทึกข้อมูล

จีนเป็นจุดหมายปลายทางที่คนไทยเดินทางไปมากที่สุด จำนวน 3.06 ล้านคน หรือเกือบหนึ่งในสี่ของผู้เดินทางไปต่างประเทศทั้งหมด และมีการใช้จ่ายรวม 120,253 ล้านบาท เฉลี่ย 39,317 บาทต่อทริป หรือ 5,670 บาทต่อวัน ตามด้วยมาเลเซีย ลาว ญี่ปุ่น และสหราชอาณาจักร

อย่างไรก็ตาม หากดูเฉพาะตัวเลขการใช้จ่าย จะพบความแตกต่างระหว่างแต่ละปลายทางค่อนข้างมาก สหราชอาณาจักรซึ่งมีจำนวนผู้เดินทางอยู่ในอันดับ 5 กลับมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงที่สุดที่ 131,089 บาทต่อทริป หรือ 9,619 บาทต่อวัน ขณะที่ญี่ปุ่นมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 51,558 บาทต่อทริป สูงกว่าจีนประมาณ 24%

ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่เดินทางไปต่างประเทศทั้งหมดเป็นกลุ่มคนรายได้สูง หรือการท่องเที่ยวต่างประเทศเป็นตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำโดยตรง แต่เมื่อพิจารณาร่วมกับข้อมูลความยากจน รายได้ และภาระค่าครองชีพ ก็ช่วยให้เห็นอีกมุมหนึ่งของเศรษฐกิจไทยว่า แม้กำลังซื้อของคนบางกลุ่มจะฟื้นตัวจนสามารถใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวต่างประเทศในระดับสูง แต่ยังมีกลุ่มประชากรอีกจำนวนมากที่ต้องให้ความสำคัญกับค่าใช้จ่ายจำเป็นในชีวิตประจำวัน

โจทย์จึงไม่ได้อยู่เพียงแค่ว่าเศรษฐกิจไทยกำลังเติบโตหรือไม่ แต่ยังอยู่ที่ว่า ผลของการเติบโตดังกล่าวกระจายไปถึงคนแต่ละกลุ่มมากน้อยเพียงใด เพราะตัวเลขเศรษฐกิจในภาพรวมอาจสะท้อนการฟื้นตัว ขณะที่ชีวิตของประชาชนแต่ละกลุ่มยังเผชิญสถานการณ์ที่แตกต่างกันอย่างมาก

เมื่อมองผ่านทั้งข้อมูลความยากจน ช่องว่างรายได้ และพฤติกรรมการใช้จ่าย จึงสะท้อนให้เห็นว่า การฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยยังมีโจทย์สำคัญเรื่องการกระจายโอกาสและกำลังซื้อไปยังประชาชนในวงกว้าง ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องติดตามควบคู่ไปกับตัวเลขการเติบโตทางเศรษฐกิจ