วิจัยชี้ ใช้ AI เพียง 10 นาที อาจทำ 'สมองล้า' แก้ปัญหา-คิดเองไม่เป็น

เมื่อการ 'ใช้ AI' อาจทำให้เรา 'คิดเองไม่เป็น'

ผลงานวิจัยชิ้นใหม่ที่เป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลกอย่าง Carnegie Mellon, MIT, Oxford และ UCLA ได้เปิดเผยข้อมูลว่า การใช้งาน AI แม้เพียงในระยะเวลาสั้นๆ อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อความสามารถในการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาของมนุษย์อย่างมีนัยสำคัญ

ทีมนักวิจัยได้ทำการทดลองกับอาสาสมัครหลายร้อยคน โดยให้แก้โจทย์ปัญหาด้านคณิตศาสตร์พื้นฐานและการอ่านจับใจความ กลุ่มที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ AI ช่วยเหลือสามารถทำงานเสร็จได้อย่างรวดเร็ว แต่ผลกระทบที่แท้จริงจะปรากฏขึ้น 'เมื่อ AI ถูกดึงออกไป'

ผลการทดลองพบว่า ผู้ที่เคยใช้ AI ช่วยเหลือมีแนวโน้มที่จะ 'ยอมแพ้' ต่อปัญหาได้ง่ายขึ้น และมีอัตราการตอบผิดสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเมื่อต้องกลับมาใช้สมองของตนเองเพียงลำพัง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า AI กำลังเข้าไปลดความอดทนและทักษะการแก้ปัญหาขั้นพื้นฐานของเรา

Michiel Bakker ผู้ช่วยศาสตราจารย์จาก MIT หนึ่งในทีมผู้วิจัย ระบุว่า ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่การสั่งแบน AI ในที่ทำงานหรือสถานศึกษา แต่คือการตั้งคำถามว่า 'AI ควรเข้ามาช่วยเหลือเราในลักษณะใด'

"AI ช่วยให้เราทำงานได้ดีขึ้นในขณะนั้น แต่มันอาจขัดขวางการเรียนรู้ในระยะยาว หากระบบเน้นเพียงการให้คำตอบโดยตรง แทนที่จะเป็นการแนะแนวทางเพื่อให้ผู้ใช้ได้ฝึกคิดตาม"

ความน่ากังวลนี้ครอบคลุมไปถึงระบบ Agentic AI ที่ทำงานแทนมนุษย์โดยอัตโนมัติ ซึ่งอาจทำให้ผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ เช่น นักเขียนโปรแกรมขาดทักษะในการตรวจพบหรือแก้ไขข้อผิดพลาดที่ AI สร้างขึ้น เนื่องจากคุ้นชินกับการปล่อยให้เทคโนโลยีจัดการแทนทั้งหมด

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือประสบการณ์ของผู้ใช้งานระบบ AI ที่พยายามแก้ไขปัญหาด้านเทคนิคบนระบบ Linux โดยทำตามคำแนะนำของ AI อย่างเคร่งครัด จนนำไปสู่ความเสียหายของระบบที่ไม่สามารถบูตเครื่องได้

เหตุการณ์นี้สะท้อนว่า หากเราละทิ้ง 'การคิดเชิงวิพากษ์' และเชื่อใจ AI มากเกินไป เราอาจสูญเสียทั้งทักษะและความสามารถในการควบคุมเทคโนโลยีนั้นๆ

ที่มา : cyclebreeze