เอกชนเร่งหนุนไทย ‘หลุดพ้นกับดักรายได้ปานกลาง’ ลุยดัน AI ทรานสฟอร์มประเทศ

AI กำลังกลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่สุดในการพัฒนาประเทศในยุคนี้ เพราะไม่ได้เข้ามาเปลี่ยนแค่รูปแบบการทำงานขององค์กร แต่กำลังเปลี่ยนวิธีคิด วิธีผลิตสินค้าและบริการ การบริหารจัดการข้อมูล การเข้าถึงบริการทางการเงิน การสื่อสาร ไปจนถึงการสร้างธุรกิจและอาชีพใหม่ๆ

สำหรับประเทศไทย การเดินหน้าเรื่อง AI จึงไม่ได้หมายถึงการตามกระแสเทคโนโลยี แต่เป็นโจทย์ใหญ่ของการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และเป็นอีกหนึ่งโอกาสที่จะช่วยให้ประเทศก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลาง สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และกระจายโอกาสไปสู่ประชาชนในวงกว้าง

ภาพดังกล่าวกำลังเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม เมื่อ เครือเจริญโภคภัณฑ์ หรือเครือซีพี อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป อไรซ์ ทรู คอร์ปอเรชั่น และ Amazon ประกาศความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ครั้งใหญ่ เดินหน้าทรานส์ฟอร์มประเทศไทยสู่ศูนย์กลาง AI ระดับภูมิภาค พร้อมผลักดันเครือซีพีและอไรซ์สู่บทบาท AI Lighthouse ระดับภูมิภาค โดยมีเป้าหมายสำคัญคือเร่งนำ AI ไปใช้งานจริงในภาคส่วนต่างๆ และยกระดับทักษะด้าน Cloud และ AI ให้คนไทย 3 ล้านคน

ความร่วมมือดังกล่าวประกาศขึ้นในงาน Thailand AI National Mission AI เพื่อประเทศไทย เปิดโอกาสใหม่ให้ทุกคน ซึ่งจัดโดยเครือซีพี โดยเป็นการนำจุดแข็งของเครือซีพีที่มีธุรกิจหลากหลายอุตสาหกรรมและมีฐานลูกค้าชาวไทยจำนวนมาก มาผสานเข้ากับความเชี่ยวชาญระดับโลกของ Amazon และ Amazon Web Services หรือ AWS ในด้านอีคอมเมิร์ซ เทคโนโลยี Cloud และ AI เพื่อเร่งการเปลี่ยนผ่านธุรกิจในเครือซีพี และวางรากฐานเศรษฐกิจดิจิทัลของไทย

แผนความร่วมมือครั้งนี้วางกรอบระยะเวลา 5 ปี ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนาขีดความสามารถด้าน AI โครงสร้างพื้นฐาน Cloud บริการดิจิทัล ไปจนถึงการพัฒนาบุคลากร โดยเป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการนำ AI มาใช้ในองค์กร แต่ต้องการสร้างระบบนิเวศที่ทำให้ประเทศไทยสามารถใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้จริง

หนึ่งในโจทย์ใหญ่คือเรื่องคน เพราะแม้ AI จะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่หากคนไทยไม่มีทักษะเพียงพอ ประเทศก็อาจกลายเป็นเพียงผู้ใช้เทคโนโลยีจากต่างประเทศ มากกว่าจะเป็นผู้สร้างนวัตกรรม โดยข้อมูลจาก International Telecommunication Union หรือ ITU ระบุว่า เยาวชนและประชาชนไทยประมาณ 74% ยังมีช่องว่างด้านทักษะดิจิทัลขั้นพื้นฐานที่สามารถพัฒนาเพิ่มเติมได้

ดังนั้น เครือซีพีจึงเลือกทำงานร่วมกับ AWS ในฐานะพันธมิตรด้านการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ตั้งเป้าพัฒนาความพร้อมด้าน AI ให้คนไทย 3 ล้านคนทั่วประเทศ รวมถึงพนักงานในเครือซีพี ผ่านหลักสูตรการเรียนรู้ด้าน AI การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติ การรับรองทักษะ และโปรแกรมนวัตกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปทดลองใช้กับสถานการณ์จริง เพื่อสร้างบุคลากรที่มีความพร้อมต่อเศรษฐกิจยุค AI

นอกจากการสร้างคนแล้ว ยังเปิดตัว AI FOR ALL เวทีการแข่งขัน AI Innovation Hackathon ระดับประเทศ ซึ่งเครือซีพี อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และทรู คอร์ปอเรชั่น ขับเคลื่อนร่วมกับ AWS เปิดโอกาสให้คนไทยอายุ 18 ปีขึ้นไป ไม่ว่าจะเป็นคนทำงาน นิสิต นักศึกษา หรือประชาชนทั่วไป เข้ามาร่วมพัฒนาต้นแบบ Generative AI เพื่อแก้โจทย์สำคัญของประเทศ ทั้งด้านสาธารณสุข เกษตรกรรม และการศึกษา

ขณะที่ภาคโทรคมนาคม ทรู คอร์ปอเรชั่น เดินหน้าสู่การเป็น AI-First Organization โดยร่วมกับ AWS และเครือซีพี พัฒนาแนวทางบริหารจัดการระบบ Cloud เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของแอปพลิเคชัน รวมถึงเพิ่มความมั่นคงปลอดภัยและการกำกับดูแลระบบไอที

อีกส่วนสำคัญคือการนำ AI เข้ามายกระดับบริการลูกค้า ทำให้ช่องทางดิจิทัลมีความชาญฉลาดและตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้มากขึ้น รวมถึงนำระบบ Predictive Maintenance หรือระบบบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ และการแก้ไขปัญหาเครือข่ายแบบเรียลไทม์มาใช้ เพื่อให้งานจำนวนมากสามารถทำได้โดยอัตโนมัติ ลดการดำเนินงานด้วยมือ และเพิ่มประสิทธิภาพของโครงข่าย

ทรูยังมีแผนศึกษาการนำบริการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ Amazon Leo มาใช้ โดยจะดำเนินการผ่านผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติในการให้บริการในประเทศ หรือ Landing Rights ตามกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อขยายโอกาสให้ชุมชนในประเทศไทยเข้าถึงบริการบรอดแบนด์ได้ทั่วถึงมากขึ้น

ในภาคการเงิน แอสเซนด์ มันนี่ บริษัทฟินเทคในกลุ่มพันธมิตรของอไรซ์ เตรียมนำ AWS มารองรับระบบวิเคราะห์และประเมินเครดิตด้วย AI รวมถึงกระบวนการให้สินเชื่อ หรือ Loan Origination เพื่อขยายโอกาสให้คนไทยกลุ่มที่ยังมีข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการทางการเงิน

ขณะเดียวกัน AI ยังจะเข้ามาเสริมประสิทธิภาพระบบ e-KYC หรือการพิสูจน์และยืนยันตัวตนลูกค้าทางอิเล็กทรอนิกส์ การตรวจจับการทุจริต ตลอดจนการบริหารการเงินและการสร้างความมั่งคั่งแบบเฉพาะบุคคล เพื่อให้บริการทางการเงินตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่มได้มากขึ้น

อีกกลไกสำคัญคือ AI Center of Excellence หรือศูนย์ความเป็นเลิศด้าน AI ของเครือซีพี ซึ่งจะได้รับการสนับสนุนจาก AWS เพื่อเร่งสร้างนวัตกรรมและยกระดับความเป็นเลิศด้านการปฏิบัติการ โดยระยะแรกจะมุ่งพัฒนาระบบอัตลักษณ์ลูกค้าแบบรวมศูนย์ Unified Customer Identity System หรือ Single ID เพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจค้าปลีกและซัพพลายเชน รวมถึงทรานส์ฟอร์มประสบการณ์ลูกค้าและพัฒนาบริการดิจิทัลยุคใหม่

AWS ยังนำเครื่องมืออย่าง Kiro ซึ่งเป็นเครื่องมือพัฒนาซอฟต์แวร์ด้วย AI และ Amazon Quick ผู้ช่วย Generative AI สำหรับเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน เข้ามาเสริมศักยภาพทีมพัฒนาของเครือซีพี เพื่อให้สามารถสร้างและพัฒนาโซลูชันได้รวดเร็วและปลอดภัยมากขึ้น พร้อมจัดทีมผู้เชี่ยวชาญจากหลายสาขาเข้าทำงานร่วมกับทีมเทคโนโลยีของเครือซีพีและทรู

ส่วนธุรกิจค้าปลีกและอีคอมเมิร์ซ เครือซีพีตั้งเป้าพลิกโฉมประสบการณ์การช้อปปิ้ง ผ่านจุดให้บริการกว่า 19,000 แห่งของ 7-Eleven, Lotus’s และ Makro จากเดิมที่เป็นพื้นที่ซื้อสินค้า ไปสู่ระบบที่สามารถคาดการณ์ความต้องการของลูกค้า นำเสนอสินค้าและข้อเสนอที่ตรงกับแต่ละบุคคล และสร้างประสบการณ์ที่ต่อเนื่องตลอดเส้นทางการซื้อ

AWS จะเข้ามาสนับสนุนการพัฒนาระบบวางแผนซัพพลายเชนบน Cloud การใช้ Machine Learning คาดการณ์ความต้องการสินค้า เพื่อเพิ่มความพร้อมของสินค้าและบริหารสต็อกให้มีประสิทธิภาพ รวมถึงพัฒนาเครือข่าย Retail Media อัจฉริยะ ระบบติดตามผลลัพธ์การขายแบบเรียลไทม์ และใช้ Computer Vision ตรวจสอบมาตรฐานร้านค้าและการจัดการชั้นวางสินค้า

ด้านวิสัยทัศน์ผู้บริหาร นายศุภชัย เจียรวนนท์ รองประธานอาวุโส เครือเจริญโภคภัณฑ์ ประธานกรรมการและประธานคณะผู้บริหาร อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และประธานกรรมการ บมจ.ทรู คอร์ปอเรชั่น มองว่า AI กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ที่จะขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงของโลกด้วยความเร็วมากกว่ายุคอินเทอร์เน็ต

ศุภชัย มองว่า ทุกประเทศจึงกำลังเร่งสร้าง AI Ecosystem ให้ครบตลอดห่วงโซ่ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทั้งระดับประเทศ องค์กร และประชาชน แต่การพัฒนา AI จะต้องเดินควบคู่ไปกับการกำกับดูแลด้านจริยธรรม ความรับผิดชอบ และความปลอดภัย เพื่อให้เทคโนโลยียังคงยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง

สำหรับประเทศไทย เขามองว่าไทยมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางด้านเทคโนโลยี ดิจิทัล และนวัตกรรมของภูมิภาค แต่ต้องสร้างความพร้อมอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล พลังงาน ระบบน้ำ กฎระเบียบที่เอื้อต่อการลงทุน การพัฒนาบุคลากร ไปจนถึงการดึงดูดสตาร์ทอัพ นักนวัตกรรม และผู้มีความสามารถเข้ามาสู่ประเทศ

ศุภชัยยัง ระบุว่า ความร่วมมือกับ AWS จะช่วยเชื่อมศักยภาพของเครือซีพี อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และทรู เข้ากับขีดความสามารถระดับโลกด้าน Cloud และ AI เพื่อเร่งการนำเทคโนโลยีไปใช้จริงทั้งในภาคธุรกิจและสังคม โดยมีเป้าหมายผลักดันประเทศไทยสู่ศูนย์กลางด้านดิจิทัลและนวัตกรรมของอาเซียน

แกนสำคัญยังครอบคลุมทั้งโครงสร้างพื้นฐาน Cloud และ Data Center เทคโนโลยีขั้นสูง การกำกับดูแลข้อมูล และ Responsible AI รวมถึงการพัฒนา AI Center of Excellence เพื่อเชื่อมโยงภาครัฐ ภาคธุรกิจ มหาวิทยาลัย สตาร์ทอัพ และบริษัทเทคโนโลยี โดยมี CP Innovation Center of Excellence หรือ CP COE เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมองค์ความรู้ เทคโนโลยี และระบบนิเวศ เพื่อพัฒนาบุคลากรไทย เสริมศักยภาพผู้ประกอบการและ SMEs และผลักดันนวัตกรรม AI ให้เกิดการใช้งานจริง พร้อมตั้งเป้าพัฒนาคนไทย 20 ล้านคนให้มีความพร้อมด้าน AI ในระยะต่อไป

แนวคิดดังกล่าวยังเชื่อมโยงกับวิสัยทัศน์การใช้ AI เป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำและกระจายความมั่งคั่ง โดยมีโจทย์ใหญ่คือการนำ AI เข้าไปบูรณาการในทุกอุตสาหกรรมและชีวิตประจำวัน เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ และสร้างฐานภาษีที่จะกลับมาพัฒนาประเทศ

หนึ่งในเป้าหมายคือการสร้างคน 3 ล้านคนให้มีทักษะ AI เพื่อรองรับคลื่นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน Data Center ที่คาดว่าจะมีมูลค่าสูงถึง 3 ล้านล้านบาทภายใน 5 ปีข้างหน้า ซึ่งนอกจากเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันแล้ว ยังมีโอกาสสร้างงานคุณภาพสูงในประเทศ

อีกเป้าหมายคือการสร้างระบบนิเวศสตาร์ทอัพด้าน AI กว่า 20,000 ราย เพื่อสร้างวัฒนธรรมแห่งนวัตกรรมและการเป็นผู้ประกอบการ โดยมองว่าสตาร์ทอัพเหล่านี้จะเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและกระจายโอกาสไปถึงระดับฐานราก

ขณะที่ นายซิกเว่ เบรกเก้ ประธานคณะกรรมการบริหารด้านเทคโนโลยีและดิจิทัล อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป และประธานคณะผู้บริหารกลุ่ม บมจ.ทรู คอร์ปอเรชั่น มองว่า AI จะสร้างคุณค่าที่แท้จริงได้ เมื่อสามารถยกระดับคุณภาพชีวิต เติมเต็มประสบการณ์ของลูกค้า เปลี่ยนวิถีการดำเนินธุรกิจ และกลายเป็นกลไกขับเคลื่อนการเติบโตระยะยาวที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

ซิกเว่ระ บุว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการผสานจุดแข็งของเครือเจริญโภคภัณฑ์ อไรซ์ และทรู เข้ากับเทคโนโลยี ความเชี่ยวชาญ และนวัตกรรมระดับโลกของ Amazon และ AWS ภายใต้ความมุ่งมั่นที่จะขับเคลื่อน 5 กลยุทธ์พลิกเกม AI ประเทศไทยในระยะยาว 5 ปี

เป้าหมายครอบคลุมตั้งแต่การยกระดับประสบการณ์ลูกค้าทั่วทั้งเครือซีพี การพลิกโฉมธุรกิจค้าปลีกและอีคอมเมิร์ซ การปั้นธนาคารยุคใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ในทุกกระบวนการ หรือ AI-Native Bank ผ่าน Ascend Money การวางโครงสร้างพื้นฐานที่มั่นคงและยืดหยุ่นภายใต้อธิปไตยของประเทศไทย ไปจนถึงการเสริมทักษะและความเชี่ยวชาญด้าน AI ให้คนไทยกว่า 3 ล้านคน

หัวใจสำคัญคือการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ โดยต้องสร้างสมดุลระหว่างการนำเทคโนโลยีที่ดีที่สุดของโลกเข้ามาใช้ กับการรักษาความไว้วางใจ การกำกับดูแล และขีดความสามารถที่จำเป็นไว้ในประเทศไทย เพื่อให้ AI กลายเป็นพลังขับเคลื่อนการเติบโตของประเทศในระยะยาว

ด้าน นายไฮเม่ วัลเลส์ Vice President และ Managing Director, Asia Pacific, Japan & China, Amazon Web Services ระบุว่า AWS จะนำศักยภาพด้าน Cloud และ AI ควบคู่กับวัฒนธรรมด้านนวัตกรรมเข้ามาช่วยยกระดับการสร้างสรรค์นวัตกรรม การพัฒนา และการเติบโตของประเทศไทย

โดยความร่วมมือกับเครือซีพี อไรซ์ และทรู คอร์ปอเรชั่น มีเป้าหมายเร่งการนำ AI ไปประยุกต์ใช้จริงในภาคโทรคมนาคม บริการทางการเงิน ค้าปลีก และการพัฒนาทักษะแรงงาน เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงกว้างทั่วประเทศ

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า การแข่งขันในโลก AI ไม่ได้อยู่ที่ว่าใครมีเทคโนโลยีใหม่ที่สุดเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่าใครสามารถเปลี่ยนเทคโนโลยีให้กลายเป็นผลิตภาพ สร้างคน สร้างธุรกิจ สร้างงาน และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจได้มากที่สุด

สำหรับไทย ความร่วมมือระหว่างเครือซีพี อไรซ์ เวนเจอร์ส กรุ๊ป ทรู คอร์ปอเรชั่น Amazon และ AWS จึงไม่ใช่เพียงดีลด้านเทคโนโลยี แต่เป็นเดิมพันระยะยาวกับทิศทางเศรษฐกิจประเทศ หากทำให้ AI เดินทางจาก Data Center ลงมาถึงโรงงาน ร้านค้า เกษตรกร นักเรียน ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไปได้จริง เทคโนโลยีนี้ก็จะไม่ใช่เรื่องของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งอีกต่อไป

เพราะในเกมเศรษฐกิจยุคใหม่ ประเทศที่มี AI ไม่ได้แปลว่าจะชนะ แต่ประเทศที่มีคนใช้ AI เป็น สร้าง AI ได้ และเปลี่ยน AI ให้เกิดมูลค่ากับคนทั้งประเทศต่างหาก ที่มีโอกาสเป็นผู้ชนะ

และโจทย์ของประเทศไทยในวันนี้จึงไม่ใช่แค่การถามว่า AI จะเปลี่ยนประเทศอย่างไร แต่คือประเทศไทยจะเปลี่ยน AI ให้เป็นพลังของประเทศได้เร็วแค่ไหน