
SHORT CUT
เมื่อดนตรีไม่ใช่แค่ความบันเทิง เสียงกีตาร์ไม่ได้มีหน้าที่แค่พุ่งทะยานเข้าสู่โสตประสาท เพื่อไปปลุกเร้า จุดไฟ พละกำลังแห่งชีวิต อย่างเดียว เพราะ วง The 1975 พิสูจน์แล้วว่า เพลงร็อกก็ความรับผิดชอบต่อสังคมได้ ด้วยคอนเสิร์ตกำจัดคาร์บอนครั้งแรกของโลก และปฏิเสธการผลิตเสื้อทัวร์ใหม่
ในยุคที่อุตสาหกรรมดนตรีถูกตั้งคำถามอย่างหนักเรื่องการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ทั้งจากทัวร์คอนเสิร์ตข้ามทวีปและการผลิตสินค้าที่ระลึกจำนวนมหาศาล The 1975 วงดนตรีขวัญใจคนรุ่นใหม่จากแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ กลับเลือกเดินสวนกระแสเหล่านี้
พวกเขาไม่ได้มองว่าความรับผิดชอบต่อสังคมและการรักษ์โลกเป็นเพียงแคมเปญสร้างภาพลักษณ์ชั่วคราว แต่ลงมือเปลี่ยนโครงสร้างการทำงานของวงอย่างจริงจัง ตั้งแต่เนื้อเพลง เสื้อยืด ไปจนถึงระบบพลังงานในคอนเสิร์ตระดับอารีน่า
จุดเปลี่ยนสำคัญเริ่มต้นในปี 2019 เมื่อ The 1975 เปิดอัลบั้มชุดที่ 4 Notes on a Conditional Form ด้วยแทร็กชื่อ "The 1975" ซึ่งปกติจะเป็นเพลงอินโทรสั้นๆ แต่ครั้งนี้พวกเขากลับยกพื้นที่ทั้งหมดให้เสียงพูดของ เกรตา ธันเบิร์ก (Greta Thunberg) นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมชาวสวีเดน ที่หยิบยกสุนทรพจน์อันทรงพลังมาปลุกสำนึกเรื่องวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
แมตตี้ ฮีลี (Matty Healy) นักร้องนำ ยอมรับว่าเกรตาคือแรงบันดาลใจที่เปลี่ยนมุมมองของเขาจากความสิ้นหวังให้กลับมามีความหวัง และเห็นว่าการใช้แพลตฟอร์มศิลปินพูดเรื่องวิกฤตโลกคือสิ่งที่สำคัญที่สุด โดยรายได้ทั้งหมดจากเพลงนี้ถูกมอบให้กลุ่มเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม Extinction Rebellion ขณะที่ค่ายต้นสังกัดอย่าง Dirty Hit ก็ขานรับด้วยการเปลี่ยนมาใช้กระดาษย่อยสลายง่ายและลดพลาสติกในบรรจุภัณฑ์
ความท้าทายที่สุดของวงการดนตรีคือการทัวร์คอนเสิร์ต ในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 The 1975 จึงร่วมมือกับ The O2 (AEG Europe), องค์กร CUR8 และ A Greener Future (AGF) สร้างประวัติศาสตร์จัดคอนเสิร์ตนำร่องกำจัดคาร์บอน (Carbon-Removed) ระดับอารีน่าครั้งแรกของโลกในทัวร์ Still... At Their Very Best ที่ลอนดอน
ทีมงานวัดรอยเท้าคาร์บอนอย่างละเอียด ตั้งแต่ระบบโชว์ อาหาร การเดินทางของวง ไปจนถึงการเดินทางของแฟนเพลงซึ่งคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 75.7% ของการปล่อยก๊าซทั้งหมด ผลลัพธ์คือทั้ง 4 รอบการแสดงสามารถสกัดและกำจัดคาร์บอนคงค้างได้ถึง 545.9 ตัน (เฉลี่ย 136.46 ตันต่อรอบ) หรือเทียบเท่าการใช้ไฟฟ้าของบ้าน 395 หลังตลอดทั้งปี ผ่านเทคโนโลยีการกักเก็บคาร์บอนถาวร เช่น การเร่งการผุพังของหิน (Enhanced Rock Weathering) ถ่านชีวภาพ (Biochar) และการดักจับคาร์บอนจากอากาศโดยตรง โดยมีค่าธรรมเนียมความยั่งยืน 90 เพนซ์รวมอยู่ในบัตรคอนเสิร์ตเพื่อสนับสนุนโครงการนี้
แม้จะมีเสียงวิจารณ์ว่าการกำจัดคาร์บอนอาจเป็นการแก้ที่ปลายเหตุ แต่องค์กรวิทยาศาสตร์ที่ให้คำปรึกษาแก่สหประชาชาติมองว่า นวัตกรรมนี้คือก้าวสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมที่ลดการปล่อยก๊าซจากต้นทางได้ยาก และ AEG ก็ตั้งเป้าขยายโมเดลนี้สู่ทัวร์คอนเสิร์ตทั่วโลก
ไม่เพียงแค่ในร่ม แต่ในการแสดงกลางแจ้งครั้งใหญ่ที่สวนสาธารณะ Finsbury Park กรุงลอนดอน The 1975 ยังจับมือกับ Festival Republic ตั้งเป้าลดการปล่อยคาร์บอนในพื้นที่จัดงานลงถึง 90% ด้วยการเปลี่ยนมาใช้พลังงานไฟฟ้าจาก น้ำมันพืชแปรรูปไฮโดรเจน (HVO) 100% แทนน้ำมันดีเซลฟอสซิล
นอกจากนี้ ภายในงานยังนำ ระบบไฟจราจรคำนวณคาร์บอน (Food Traffic Light System) มาติดไว้ที่อาหารทุกจานเพื่อให้ผู้ชมเห็นผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส พร้อมเดินหน้าปลูกต้นไม้ 1,975 ต้นในเขตเทศบาลรอบสวนสาธารณะ และให้คำมั่นร่วมกับองค์กร One Tree Planted ปลูกต้นไม้ 1 ต้นต่อทุกบัตรคอนเสิร์ตที่ขายได้ ใน 5 ประเทศ ได้แก่ เปรู อินโดนีเซีย บราซิล ฟิลิปปินส์ และอินเดีย
ในวันที่เสื้อวงดนตรีมักกลายเป็นส่วนหนึ่งของขยะแฟชั่น The 1975 ประกาศจุดยืนชัดเจนว่า "ไม่ผลิตเสื้อยืดใหม่" เพราะไม่ยั่งยืน พวกเขานำเสื้อสต็อกเก่าที่เหลือจากทัวร์และอัลบั้มก่อนๆ มาสกรีนลายใหม่ทับแบบสดๆ (Live Screen Printing) และเปิดโอกาสให้แฟนเพลงนำเสื้อเก่าของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นเสื้อของ The 1975 หรือวงอื่น มาสกรีนลายใหม่ฟรีที่งานเทศกาลดนตรีอย่าง Reading & Leeds รวมถึงจุดจำหน่ายสินค้าในทัวร์ เพื่อยืดอายุเสื้อผ้าและลดขยะสิ่งทออย่างแท้จริง
ความรับผิดชอบของวงยังลงลึกไปถึงรายละเอียดเล็กๆ ในทุกทัวร์ ผ่านความร่วมมือกับองค์กร REVERB ที่จัดตั้งพื้นที่กิจกรรม Eco-Village ให้แฟนเพลงได้มีส่วนร่วม และโครงการ #RockNRefill ชวนใช้ขวดน้ำใช้ซ้ำเติมฟรี ซึ่งในทัวร์อเมริกาเหนือปี 2023 เพียงทัวร์เดียว ช่วยลดขยะขวดพลาสติกได้มากกว่า 22,450 ขวด
ขณะที่สถานที่จัดงานกว่า 83% ในทัวร์ร่วมลงนามลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง และ 94% มีระบบคัดแยกขยะรีไซเคิล ส่วนที่ The O2 ก็เปลี่ยนมาใช้ระบบแก้วหมุนเวียนและภาชนะ Notpla ที่ย่อยสลายได้ 100% (ลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้ถึง 70%) สำหรับหลังเวทีและรถบัสทัวร์นั้นปลอดพลาสติก 100% อาหารที่เหลือจากการจัดเลี้ยงและของใช้ในโรงแรมที่ไม่ถูกเปิดใช้จะถูกส่งต่อไปยังสถานพักพิงคนไร้บ้าน รวมถึงการรีไซเคิลแบตเตอรี่อย่างถูกวิธี และการบริจาคสนับสนุนมูลนิธิ EarthPercent เพื่อผลักดันนวัตกรรมสีเขียวในวงการดนตรี
ทั้งหมดนี้พิสูจน์ให้เห็นว่า ความรับผิดชอบต่อสังคมของ The 1975 ไม่ใช่แค่ถ้อยคำสวยๆ หวานๆ บนเวที แต่คือแนวทางใหม่ๆ ที่กำลังเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมดนตรี ให้เสียงเพลงเดินหน้าไปพร้อมกับความอยู่รอดของโลกใบนี้ได้อย่างยั่งยืน
ที่มา : bbc ticketmaster faroutmagazine