เปิด 5 สาเหตุหลัก ฝนตกหนัก-ฝนแช่ ส่อเกิดน้ำท่วมฉับพลัน
เปิด 5 สาเหตุหลัก ฝนตกหนัก-ฝนแช่ โอกาสน้ำท่วมมีมาก สาเหตุที่ร่องมรสุมในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในแถบประเทศไทย เมียนมา ลาว และ เวียด นาม มีขนาดใหญ่และส่งผลให้เกิดฝนตกหนักรุนแรงเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝนปี 2026
SHORT CUT
- ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้กำลังแรงพัดความชื้นจากทะเลมาปะทะกับร่องความกดอากาศต่ำ ทำให้ฝนตกหนัก
- มวลอากาศเย็นจากจีนแผ่ลงมาปะทะกับอากาศร้อนชื้น ทำให้ร่องมรสุมมีกำลังแรงขึ้นและเกิดเมฆฝนหนาแน่น
- พายุหมุนเขตร้อนและหย่อมความกดอากาศต่ำในทะเลจีนใต้เคลื่อนตัวตามแนวร่องมรสุม ส่งผลให้ฝนตกหนักเป็นวงกว้าง
- การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้อุณหภูมิน้ำทะเลสูงขึ้น ทำให้บรรยากาศกักเก็บความชื้นได้มหาศาลซึ่งเป็นสาเหตุของฝนตกสะสม
เปิด 5 สาเหตุหลัก ฝนตกหนัก-ฝนแช่ โอกาสน้ำท่วมมีมาก สาเหตุที่ร่องมรสุมในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในแถบประเทศไทย เมียนมา ลาว และ เวียด นาม มีขนาดใหญ่และส่งผลให้เกิดฝนตกหนักรุนแรงเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝนปี 2026
วันที่ 24 กันยายน 2569 กรมอุตุนิยมวิทยา ประกาศเตือน (24 - 27 ก.ย. 69) ภาคเหนือ(ตอนล่าง) , ภาคกลาง(ทั้งภาค) , ภาคตะวันออก(ทั้งภาค) , ภาคอีสาน(ฝั่งตะวันตก-ใต้) , ภาคใต้ตอนบน (ทั้ง2ฝั่ง) ระวังฝนตกหนัก-หนักมากพื้นที่ที่ต้องระวังฝนตกหนักมากเป็นพิเศษ ภาคอีสาน(ตอนล่าง),ภาคกลาง,ภาคตะวันออก,จังหวัดตราด
ดร.สนธิ คชวัฒน์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว เหตุฝนตกหนักและตกแช่ในช่วงนี้สาเหตุคืออะไร และโอกาสน้ำท่วมมีมาก โดยระบุว่า สาเหตุที่ร่องมรสุมในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในแถบประเทศไทย เมียนมา ลาว และ เวียด นาม มีขนาดใหญ่และส่งผลให้เกิดฝนตกหนักรุนแรงเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝนปี 2026 เกิดจากแรงขับเคลื่อนทางสภาพภูมิอากาศและปัจจัยทางอุตุนิยมวิทยาที่สอดประสานกัน
เปิด 5 สาเหตุหลัก ฝนตกหนัก-ฝนแช่
1. ผลกระทบชั่วคราวจาก 'มรสุมตะวันตกเฉียงใต้' ปะทะร่องความกดอากาศต่ำ
แม้ภาพรวมของปี 2026 ภูมิภาคอาเซียนจะได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ โดยทั่วไปมักทำให้เกิดความแห้งแล้งในระยะยาว แต่เนื่องจากประเทศอาเซียนตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร ซึ่งในช่วงฤดูฝน ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดผ่านได้หอบความชื้นมหาศาลจากทะเลอัน ดามันและมหาสมุทรอินเดียมีกำลังค่อนข้างแรง เมื่อลมชื้นนี้พัดเข้ามาปะทะกับร่องความกดอากาศต่ำหรือร่องมรสุมที่พาดผ่านจึงส่งผลให้ร่องมรสุมนั้นขยายตัวใหญ่และทำให้เกิดฝนตกหนักชุกในพื้นที่ตอนบนของอาเซียนเป็นระยะๆ
2. การเบียดตัวของ 'มวลอากาศเย็นจากประเทศจีน'
ในช่วงเดือนกันยายน 2026 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ร่องมรสุมรุนแรงขึ้นอย่างมากคือ มีมวลอากาศเย็นหรือความกดอากาศสูงจากประเทศจีนแผ่ลงมา ปก คลุมตอนบนของประเทศเมียนมา ลาว และไทยมวลอากาศเย็นที่แห้งและหนักนี้ได้วิ่งลงมาดันและเบียดให้ร่องมรสุมเลื่อนลงมาพาดผ่านบริเวณภาคกลางและภาคตะวันออก การปะทะกันระ หว่างมวลอากาศเย็นและมวลอากาศร้อนชื้นทำให้เมฆฝนก่อตัวหนาแน่นจนกลายเป็นแนวที่มีขนาดใหญ่มาก
3. พายุหมุนเขตร้อนและหย่อมความกดอากาศต่ำ
ในฤดูมรสุมปี 2026 มีหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรงและพายุหมุนเขตร้อนก่อตัวขึ้นถี่ในทะเลจีนใต้ พายุและหย่อมความกดอากาศต่ำเหล่านี้มักจะวิ่งตามแนวร่องมรสุมทำให้ร่องมรสุมทวีกำลังแรงขึ้นและขยายตัวเป็นวงกว้าง ส่งผลกระทบให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากในหลายประเทศของอาเซียน
4. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และอุณหภูมิน้ำทะเล
โลกที่ร้อนขึ้นและสภาพอากาศสุดขั้ว (Extreme Weather) ในปี 2026 ทำให้อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรโดยรอบอุ่นกว่าปกติมาก เมื่อน้ำทะเลอุ่นขึ้น ชั้นบรรยากาศจึงสามารถกักเก็บและอุ้มความชื้นเอาไว้ได้สูงขึ้น มื่อใดก็ตามที่ร่องมรสุมฟอร์มตัวขึ้น มันจะดูดซับความชื้นเหล่านั้นเข้าไปจนมีพลังงานมหาศาล กลายเป็นฝนตกสะสมปริมาณมากที่เสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากในหลายพื้นที่
5. ฝนที่ตกหนักและร่องมรสุมที่ใหญ่โตในปี 2026
เกิดจากความชื้นมหาศาลระเหยจากน้ำทะเลจากสภาาะเอลนีโญ ผสมโรงกับ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่ทรงพลังและถูกความกดอา กาศสูงจากจีนแผ่ลงมาบดบังและตรึงแนวร่องมรสุมไว้ ทำให้เกิดฝนตกแช่จนเกิดอุทกภัยในที่สด
ที่มา : Sonthi Kotchawat