ทางเลือก ทางรอด! ยุค ‘ค่าไฟแพง’ ติดโซลาร์เซลล์ปี’69 ต้องรู้อะไรบ้าง?

ในห้วงเวลาที่ความตึงเครียดในตะวันออกกลางปะทุขึ้นอีกระลอก เสียงสะท้อนของสงครามไม่ได้หยุดอยู่เพียงในสนามรบ หากแต่แผ่กระจายเป็นแรงกระเพื่อมไปยังระบบเศรษฐกิจโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะ ‘พลังงาน’ ซึ่งเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของทุกประเทศ ราคาน้ำมันในตลาดโลกทยานขึ้นต่อเนื่อง กดดันต้นทุนพลังงานทุกประเภทให้ขยับสูงตามไปเป็นเงาตามตัว

ประเทศไทยเองไม่อาจยืนอยู่นอกวงกระทบนี้ได้อย่างที่หลายฝ่ายกังวล สัญญาณเริ่มชัดเจนจาก ‘ค่าไฟฟ้า’ งวดล่าสุดที่กำลังจะประกาศ ซึ่งมีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง สะท้อนต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และกำลังกลายเป็นภาระโดยตรงต่อภาคครัวเรือนและธุรกิจขนาดเล็กทั่วประเทศ

ท่ามกลางแรงกดดันนี้ ‘พลังงานทางเลือก’ โดยเฉพาะโซลาร์เซลล์ ไม่ได้เป็นเพียงกระแสอีกต่อไป แต่กำลังถูกจับตามองในฐานะ ‘ทางรอด’ ของคนไทยที่ต้องการลดภาระค่าใช้จ่ายระยะยาว จากแสงแดดที่เคยถูกมองข้าม วันนี้อาจกลายเป็นคำตอบสำคัญในยุคที่ค่าไฟแพงขึ้นอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง

สำหรับสถานการณ์ค่าไฟฟ้าในไทยล่าสุด คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) มีมติเห็นชอบปรับขึ้นค่าไฟฟ้างวดเดือนพฤษภาคม–สิงหาคม 2569 โดยกำหนดค่าไฟฟ้าเฉลี่ยอยู่ที่ 3.95 บาทต่อหน่วย (ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) เพิ่มขึ้นจากแนวโน้มเดิม สะท้อนภาระต้นทุนพลังงานที่ยังอยู่ในระดับสูง แบ่งเป็นค่าไฟฟ้าฐาน 3.78 บาทต่อหน่วย และค่าเอฟที 16.23 สตางค์ต่อหน่วย 

สำหรับคนที่อยากจะหนีค่าไฟแพงแล้วหัวมาติดโซลาร์เซลล์ในปี2569 มีข้อที่ควรรู้ดังนี้ ปัจจุบันโซลาร์รูฟท็อปแบ่งออกเป็น 3 แบบหลัก On Grid ต่อกับไฟหลวง ใช้ร่วมกันได้ ไฟเหลือขายคืน เหมาะกับบ้านทั่วไป ติดตั้งง่าย คืนทุนไว , Off Grid: ไม่พึ่งไฟฟ้าภายนอก ใช้แบตเตอรี่ล้วน เหมาะพื้นที่ห่างไกล แต่ต้นทุนสูง , Hybrid ผสมทุกระบบ มีแบตสำรอง ไฟดับก็ยังใช้ได้ แต่ราคาสูงตามความยืดหยุ่น

สำหรับโซลาร์เซลล์จะเวิร์กก็ต่อเมื่อใช้ไฟช่วงกลางวันเป็นหลัก บ้านที่คนไม่อยู่ตอนกลางวัน หรือใช้ไฟหนักช่วงกลางคืน อาจต้องลงทุนเพิ่มในแบตเตอรี่ ซึ่งทำให้ระยะคืนทุนยาวขึ้น อีกปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้คือ ‘ทำเลหลังคา’ ถ้ารับแดดเต็ม ไม่มีเงาบัง ประสิทธิภาพจะสูงสุด ต่างจากบ้านที่มีมุมอับแสงซึ่งอาจทำให้ผลิตไฟได้น้อยกว่าที่คาด

มาตรการใหม่ปี 2569 เปิดให้ลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 200,000 บาท ครอบคลุมทั้งค่าอุปกรณ์และติดตั้ง แต่ต้องเป็นระบบ On Grid และใช้สิทธิ์ได้เพียงครั้งเดียวในช่วงปี 2569–2571 สำหรับกลุ่มที่ได้ประโยชน์ชัดคือคนที่มีรายได้ระดับกลางขึ้นไป และมีค่าไฟเดือนละประมาณ 2,000–12,000 บาท เพราะสามารถใช้สิทธิ์ภาษีได้เต็มที่ ทำให้ระยะคืนทุนสั้นลงอย่างมีนัยสำคัญ

อย่างไรก็ตามแม้ว่าโซลาร์จะช่วยลดค่าไฟ แต่ก็มี ‘ค่าใช้จ่ายแฝง’ โดยเฉพาะแบตเตอรี่ที่มีอายุสั้นกว่าแผง และต้องเปลี่ยนก่อนในระยะยาว และนอกจากนี้ยังมีอีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจ คือ ประเด็นที่เริ่มถูกพูดถึงมากขึ้นคือ ‘ขยะโซลาร์เซลล์’ เมื่อแผงเสื่อมประสิทธิภาพจนใช้งานไม่ได้ การกำจัดยังมีข้อจำกัด และส่วนใหญ่ยังจบที่การฝังกลบหรือเผา ซึ่งอาจกลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมในอนาคต หากไม่มีระบบรีไซเคิลที่มีประสิทธิภาพ