มาเลเซียลุกฮือ! ต่อต้าน Data Centre เนื่องจากแย่งใช้น้ำ-ไฟฟ้า

การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบคลาวด์ กำลังทำให้ "มาเลเซีย" กลายเป็นศูนย์กลาง Data Centre ที่เติบโตเร็วที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในพื้นที่รัฐยะโฮร์ (Johor) ที่ดึงดูดเม็ดเงินลงทุนมหาศาลจากบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ระดับโลกอย่าง Google, Microsoft, AWS และ Nvidia

อย่างไรก็ตาม ความทะเยอทะยานในการเป็น "ฮับดิจิทัลแห่งเอเชีย" ของมาเลเซีย กำลังเดินมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ รายงานจากสำนักข่าว Reuters ระบุว่า การมาของ Data Centre เริ่มสร้างความกังวลให้แก่ชุมชนท้องถิ่น เนื่องจากเกรงว่าการขยายตัวของ Data Centre จะเข้าแย่งชิงทรัพยากรน้ำและไฟฟ้า จนส่งผลกระทบต่อการอุปโภคบริโภคของภาคประชาชนและอุตสาหกรรมอื่น ๆ ของประเทศ

สิงคโปร์ถอย มาเลเซียรับไม้ต่อ

จุดเริ่มต้นของปรากฎการณ์นี้ เกิดขึ้นหลังจากที่สิงคโปร์ ได้สั่งระงับการอนุมัติ Data Centre รายใหม่เป็นการชั่วคราว เนื่องจากข้อจำกัดเรื่องพื้นที่และพลังงาน ส่งผลให้เม็ดเงินลงทุนมูลค่ากว่า 35,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.2 ล้านล้านบาท) ทะลักข้ามพรมแดนเข้าสู่ รัฐยะโฮร์ ทางตอนใต้ของมาเลเซียอย่างรวดเร็ว เนื่องจากเป็นพื้นที่ติดพรมแดนสิงคโปร์ มีค่าเช่าที่ดินและค่าไฟต่ำกว่า และใช้ระบบสายเคเบิลใต้น้ำร่วมกับสิงคโปร์ได้อย่างสะดวก

เจาะลึกตัวเลข การใช้น้ำ-พลังงาน ต้นทุนที่ชาวมาเลเซียต้องแลก

รายงานระบุว่า ระบบระบายความร้อน (Cooling Systems) ของ Data Centre โดยเฉพาะศูนย์ประมวลผลสำหรับ AI จำเป็นต้องใช้น้ำและไฟฟ้าตลอดเวลา 24 ชั่วโมง ซึ่งตัวเลขสถิติจากรัฐบาลและรายงานสภามาเลเซียสะท้อนให้เห็นความตึงตัวของทรัพยากรอย่างน่าตกใจ

• การใช้น้ำมหาศาล : รัฐบาลสั่งห้ามการลงทุนใน Data Centre 2 กลุ่มหลักที่ใช้น้ำสิ้นเปลืองสูง  ซึ่งต้องใช้พุ่งสูงถึง 50 ล้านลิตรต่อวัน หรือคิดเป็นปริมาณเทียบเท่ากับ สระว่ายน้ำขนาดโอลิมปิกมากถึง 20 สระต่อวัน

• ความต้องการพุ่งสูงในอนาคต : รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการเปลี่ยนผ่านพลังงานอลปรับปรุงสภาพน้ำของมาเลเซีย เปิดเผยว่า ในปี 2026 Data Centre ที่เปิดดำเนินการแล้วใช้น้ำจริงเฉลี่ย 28.68 ล้านลิตรต่อวัน (จากโควตาอนุมัติ 55.83 ล้านลิตร/วัน) แต่มีการประเมินว่า ภายในปี 2025-2030 ปริมาณความต้องการใช้น้ำของ Data Centre แค่ใน 3 รัฐหลัก (ยะโฮร์, สลังงอร์, เนเกรีเซมบีลัน) จะพุ่งสูงถึง 445.04 ล้ารลิตรต่อวัน 
• ภาวะ "Phantom Demand" จองเกินจริง: ปัจจุบัน Data Centre มีการยื่นขอและกักตุนโควตาไฟฟ้าไว้สูงถึง 2,050 เมกะวัตต์ (MW) แต่นำไปใช้จริงเพียง 1,102 MW (ราว 54%) และใช้โควตาน้ำเพียง 51.4% ส่งผลให้เกิดการจองทรัพยากรเกินจริงจนกระทบต่อการวางแผนจัดสรรน้ำและไฟให้ประชาชน
• สัดส่วนพลังงานก้อนโต: ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานจาก EY ประเมินว่าภายในปี 2035 อุตสาหกรรม Data Centre ในมาเลเซียจะต้องการไฟฟ้าสูงถึง 5,000 – 6,000 เมกะวัตต์ หรือคิดเป็น 1 ใน 5 (20%) ของกำลังการผลิตไฟฟ้าทั้งหมดในคาบสมุทรมารายา

การต่อต้านจากสังคมทำให้รัฐบาลมาเลเซียต้องเริ่มทบทวนใหม่

ความตึงเครียดถึงจุดสุกงอมในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 เมื่อชาวบ้านในเมืองอิสกันดาร์ ปูเตอรี (Iskandar Puteri) รัฐยะโฮร์ รวมตัว "ประท้วง" โครงการสร้าง Data Centre ขนาด 300 เมกะวัตต์ของบริษัท ZDATA ซึ่งนับเป็นการประท้วงต่อต้าน Data Centre ครั้งแรกในประวัติศาสตร์มาเลเซีย เนื่องจากชาวบ้านต้องเผชิญกับปัญหาน้ำประปาไหลอ่อนลงอย่างเห็นได้ชัด แม้โครงการจะยังไม่ได้เปิดใช้งานอย่างเต็มรูปแบบก็ตาม

และด้วยแรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้รัฐบาลและหน่วยงานกำกับดูแลของมาเลเซียต้องเริ่มยกระดับ ด้วยการปรับทิศทางนโยบายและยกระดับเกณฑ์อนุมัติโครงการอย่างเข้มงวด โดยมีมาตรการสำคัญดังนี้

คัดกรองโครงการอย่างละเอียด 

ชะลอหรือปฏิเสธการอนุมัติ Data Center แบบทั่วไป (Non-AI Data Centre) และหันมาให้ความสำคัญเฉพาะโครงการที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง หรือโครงการประมวลผล AI ที่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจสูงเท่านั้น

ยกระดับเกณฑ์มาตรฐานสิ่งแวดล้อม

บังคับใช้เกณฑ์การวัดประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Power Usage Effectiveness - PUE) และประสิทธิภาพการใช้น้ำ (Water Usage Effectiveness - WUE) ที่เข้มงวด หากผู้พัฒนาโครงการไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่ามีระบบจัดการทรัพยากรอย่างคุ้มค่า จะไม่ได้รับอนุมัติให้ดำเนินโครงการ

ปรับโครงสร้างค่าสาธารณูปโภค 

พิจารณาปรับเพิ่มอัตราค่าไฟและค่าน้ำสำหรับอุตสาหกรรม Data Centre เพื่อบีบให้ผู้ประกอบการหันมาลงทุนในเทคโนโลยีการระบายความร้อนด้วยของเหลว (Liquid Cooling) ที่ประหยัดน้ำมากกว่า รวมถึงการบังคับให้หาแหล่งพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) มาใช้เอง

ไม่ใช่เรื่องน้ำอย่างเดียว การร้องเรียนยังมีเรื่องอื่นด้วย

การร้องเรียนเรื่องจากชาวบ้านเรื่องฝุ่นละอองจากสถานที่ก่อสร้าง จนไปกระตุ้นให้บริษัทพัฒนาที่ดิน Tropicana Firstwide จัดบริการล้างรถฟรี 2 แห่งสำหรับผู้อยู่อาศัย

และอีกปัญหาหนึ่งที่คงแก้ไม่ได้คือทิวทัศน์ที่หายไป

“ฉันเลือกซื้อบ้านที่นี่เพราะความเขียวขจีและเนินเขาด้านหลังบ้าน แต่ตอนนี้ที่ดินถูกปรับให้ราบเรียบเพื่อสร้างศูนย์ข้อมูลแล้ว” ชาวบ้านคนหนึ่งในอิสกันดาร์ ปูเตอรีกล่าว

ที่มาข้อมูล 

Reuters