
SHORT CUT
รู้จัก ‘โพลีเอสเตอร์’ ศัพท์ฮิตใหม่ของ Gen Z ใช้เหน็บสิ่งที่ดูดีแต่ปรุงแต่งและไม่จริงใจ สะท้อนคนรุ่นใหม่ที่เริ่มโหยหาความจริงในยุคโซเชียล-AI
‘โพลีเอสเตอร์’ กำลังกลายเป็นคำเสียดสีใหม่ที่ได้รับความนิยมใน Gen Z เพื่อใช้เรียกสิ่งที่ดูเหมือนจริงแต่กลับถูกปรุงแต่งจนขาดความจริงใจ สะท้อนความไม่ไว้วางใจของคนรุ่นใหม่ต่อวัฒนธรรมออนไลน์ การตลาด และเนื้อหาที่สร้างขึ้นเพื่อหวังผล
ปัจจุบัน การตามให้ทันคำสแลง อย่าง Rizz, Delulu, Locked In, Glow Up, FRFR และ Aura Farming ในหมู่คนรุ่น Gen Z และ Gen Alpha อาจเป็นเรื่องยาก
แม้การที่คนแต่ละรุ่นจะสร้างคำศัพท์และสำนวนเฉพาะของตนเองไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่สิ่งที่แตกต่างในยุคของ Gen Z และ Gen Alpha อยู่ที่ความเร็วในการแพร่กระจายของภาษา จากคำที่รู้จักกันเฉพาะกลุ่มสามารถกลายเป็นกระแสระดับโลกได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน ผ่าน TikTok และแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ
ผู้ที่ตามศัพท์ใหม่ไม่ทันอาจถูกมองว่าเป็น ‘Unc’ ซึ่งเป็นคำย่อมาจาก ‘Uncle’ หรือ ‘ลุง’ ที่ใช้ล้อเลียนคนที่ถูกมองว่าไม่เท่และไม่สามารถตามทันกระแสของคนรุ่นใหม่ได้
ศัพท์สแลงล่าสุดที่กำลังได้รับความนิยมบน TikTok และแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ คือคำว่า ‘Polyester’ หรือ ‘โพลีเอสเตอร์’
คำดังกล่าวไม่ได้หมายถึงโพลิเมอร์สังเคราะห์ที่คนทั่วไปรู้จักกันดี แต่ในบริบทของศัพท์สแลง Gen Z คำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ กลับมีความหมายอีกแบบ โดยใช้เรียกสิ่งที่ดูดาษดื่น ไม่จริงใจ หรือดูพยายามสร้างภาพมากเกินไป
ตัวอย่างเช่น ภาพที่ดูเหมือนถ่ายเผลอๆ แบบเป็นธรรมชาติ แต่แท้จริงถูกจัดฉากไว้อย่างละเอียด อาจถูกเรียกว่า ‘โพลีเอสเตอร์’
คำขอโทษต่อสาธารณะที่ฟังดูไม่จริงใจ ก็อาจถูกเรียกว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ หรืออินฟลูเอนเซอร์ที่แสดงความกระตือรือร้นและจริงใจเกินจริง เพื่อพยายามขายสินค้าราคาถูกหรือสินค้าที่ต้องโปรโมตตามสัญญาจ้าง ก็อาจถูกเรียกว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ หรือเรียกแบบเฉพาะเจาะจงว่า ‘Polyester Prince’ ได้
คำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ ไม่ได้เริ่มต้นจากความหมายที่ใช้กันในปัจจุบัน
ก่อนจะกลายเป็นคำศัพท์ที่ใช้เหน็บแนมสิ่งไม่จริงใจ คำดังกล่าวเคยใช้เรียกวิดีโอแฟนเมดรูปแบบหนึ่งบน TikTok ซึ่งนำคลิปตัวละคร เช่น สไปเดอร์แมน มาตัดต่อเข้ากับภาพที่มีแสงสีวูบวาบและจังหวะรวดเร็ว เพื่อสร้างวิดีโอที่ดูเร้าใจและจัดเต็มด้วยเทคนิคการตัดต่อ
ต่อมา คำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ ได้รับความสนใจในวงกว้างจากวิดีโอ TikTok ของชายหนุ่มวัย 18 ปีคนหนึ่ง ซึ่งเล่าถึงภาพชีวิตในวัยผู้ใหญ่ตามที่ใฝ่ฝัน
คลิปดังกล่าวนำเสนอจินตนาการว่าจะตื่นตอน 6 โมงเช้าในห้องเพนต์เฮาส์ที่นครนิวยอร์ก อ่านคัมภีร์ไบเบิลร่วมกับเพื่อน ๆ ก่อนเริ่มต้นวัน ดื่มเครื่องดื่มเยอร์บามาเตออร์แกนิก ออกไปวิ่งในสวนสาธารณะเซ็นทรัลพาร์ก สวมแว่นกรองแสงสีฟ้า ทำงานอย่างมีสมาธิ และใช้ชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีปัญญาประดิษฐ์ทำงานอยู่เบื้องหลัง
แม้เนื้อหาจะนำเสนอภาพชีวิตที่ดูสมบูรณ์แบบและเป็นแรงบันดาลใจ แต่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตจำนวนมากกลับมองว่าวิดีโอดังกล่าวมีลักษณะเหมือนภาพฝันที่ถูกออกแบบโดยอัลกอริทึม มากกว่าจะเป็นความปรารถนาที่เกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ จึงเกิดคำเรียกอย่าง ‘โพลีเอสเตอร์’ และ ‘โพลีเอสเตอร์ ไลฟ์สไตล์’ (Polyester Lifestyle) ขึ้นมา เพื่ออธิบายรูปแบบชีวิตที่ดูดี มีความทะเยอทะยาน และเหมาะกับการนำเสนอในโลกออนไลน์ แต่กลับให้ความรู้สึกว่า ถูกผลิตขึ้นเพื่อให้คนอื่นมองว่าดี มากกว่าจะสะท้อนชีวิตจริง
ทำไมต้องเป็น ‘โพลีเอสเตอร์’
‘โพลีเอสเตอร์’ เป็นหนึ่งในเส้นใยสังเคราะห์ที่ถูกผลิตและใช้งานอย่างแพร่หลายที่สุดในโลก ขณะเดียวกันก็เป็นวัสดุที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากไม่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติและสามารถปล่อยไมโครพลาสติกออกสู่สิ่งแวดล้อม
ความหมายดังกล่าวสะท้อนถึงกระแสต่อต้านสินค้าแฟชั่นที่ผลิตด้วยเส้นใยสังเคราะห์ดังกล่าวในหมู่คนรุ่นใหม่
ผู้บริโภครุ่น Gen Z จำนวนหนึ่งไม่เพียงแต่พยายามหลีกเลี่ยงแบรนด์แฟชั่นเสื้อผ้าที่ดูดีบนโลกออนไลน์ แต่เมื่อสวมใส่จริงกลับให้ความรู้สึกไม่ดีและมีอายุการใช้งานสั้น แต่ยังเกิดกระแสต่อต้านเพราะผลกระทบที่ร้ายแรงของโพลีเอสเตอร์ต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเส้นใยชนิดนี้ไม่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพและปล่อยไมโครพลาสติกออกมา
ครีเอเตอร์ออนไลน์จำนวนมากยังเรียกร้องให้ผู้คนคัดแยกเสื้อผ้าที่ผลิตจากวัสดุสังเคราะห์และสินค้าที่ผลิตในระบบอุตสาหกรรมจำนวนมากออกจากตู้เสื้อผ้า ซึ่งแสดงให้เห็นว่า กระแสนี้ไม่ได้เป็นเพียงการต่อต้านโมเดลธุรกิจแฟชั่นแบบผลิตเร็วหรือ ‘อัลตราฟาสต์แฟชั่น’ (Ultra Fast Fashion) จนเป็นที่มาของวลีเสียดสีที่กำลังเป็นที่นิยมอย่าง ‘It gives Shein’ แต่ยังสะท้อนความต้องการบริโภคสินค้าอย่างมีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
ในบริบทที่กว้างขึ้น ความนิยมของคำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ สะท้อนให้เห็นถึงทัศนคติที่เปลี่ยนแปลงไปของคนรุ่นที่เติบโตมากับอินเทอร์เน็ต
คนรุ่นใหม่เริ่มตั้งคำถามต่ออินฟลูเอนเซอร์ บริษัท และนักการเมืองที่พยายามใช้ถ้อยคำสวยหรู คำโฆษณา หรือคำสัญญาที่คลุมเครือเพื่อโน้มน้าวผู้คน
‘โพลีเอสเตอร์’ จึงกลายเป็นเครื่องมือทางภาษาสำหรับจับสัญญาณของความไม่จริงใจ และใช้แสดงจุดยืนว่า ผู้พูดหรือผู้สร้างเนื้อหากำลังพยายามขายภาพบางอย่างให้กับผู้ชมมากเกินไป
ฟังดูเป็นการตีความที่เกินจริงไปหรือเปล่า? ก็ไม่เชิงนัก เพราะคำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ ไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ แต่มันเป็นกระแสที่ตามมาหลังจากคำฮิตอื่น ๆ ในโลกออนไลน์ อย่าง ‘Larping’ ซึ่งหมายถึงการแสร้งทำเป็นบางสิ่งบางอย่าง หรือ ‘Slop’ ที่ใช้เรียกเนื้อหาคุณภาพต่ำที่ถูกผลิตออกมาอย่างล้นหลามรวมถึง ‘Performative Male’ ที่วิจารณ์ผู้ชายซึ่งแสดงพฤติกรรมเพื่อสร้างภาพ และ ‘Industry Plant’ ที่ใช้กล่าวถึงบุคคลซึ่งถูกผลักดันเข้าสู่วงการโดยมีเบื้องหลังจากบริษัทหรือผู้มีอำนาจในอุตสาหกรรม
แม้คนรุ่นก่อนหน้าอาจจะมองบนหรือรู้สึกเบื่อหน่ายกับศัพท์แสลงใหม่ ๆ ที่มักจะมาไวไปไว แต่คำว่า ‘โพลีเอสเตอร์’ อาจสะท้อนทัศนคติของ Gen Z ที่มีความระแวดระวังและไม่ปักใจเชื่ออะไรง่ายๆ หากสิ่งนั้นดูไม่เป็นธรรมชาติหรือปรุงแต่ง
โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในชีวิตประจำวัน จนการแยกแยะว่าอะไรคือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงและอะไรที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยีทำได้ยากขึ้น ซึ่งถือเป็นสัญญาณอันดีที่สะท้อนให้เห็นว่าคนรุ่นใหม่ไม่ต้องการสิ่งที่ดูดีเพียงบนหน้าจอ หากสิ่งนั้นไม่มีความจริงอยู่เบื้องหลัง
Credit ภาพ: Reuters & Unsplash