เมื่อมุกทะลึ่งไม่ใช่ข้ออ้างให้ล้ำเส้น ทำความเข้าใจ Consent และสิทธิในร่างกาย ผ่านกรณี ‘ใหม่ พัชรี’

ในโลกของการแสดงหน้าเวที โดยเฉพาะศิลปินสายเอนเตอร์เทนและหมอลำ เสียงหัวเราะ มุกตลกสองแง่สองง่าม ไปจนถึงจริตความเซ็กซี่ขี้เล่น คือ ‘ศิลปะการแสดง’ ที่ศิลปินตั้งใจงัดออกมาเพื่อสร้างความสุขและเชื่อมต่อกับผู้ชม แต่เมื่อความคุ้นเคยและภาพลักษณ์ที่เป็นกันเองเหล่านี้ กลับถูกผู้ชมหรือผู้ว่าจ้างบางกลุ่มนำมาเป็นข้ออ้างในการละเมิดสิทธิในร่างกายของศิลปินอยู่บ่อยครั้ง

จากกรณีดราม่าของ ‘ใหม่ พัชรี’ หมอลำสาวอารมณ์ดีขวัญใจมหาชน ที่ถูกผู้จัดงานซึ่งอยู่ในภาวะมึนเมาขึ้นไปบนเวทีและแสดงพฤติกรรมประชิดตัวจนทำให้ศิลปินตกใจและรู้สึกถูกคุกคาม เหตุการณ์นี้ไม่ใช่แค่เรื่องบาดหมางระหว่างผู้จ้างกับคนรับงาน แต่เป็นภาพสะท้อนปัญหาใหญ่ของคำว่า ‘Consent’ (ความยินยอม) และสิทธิในร่างกายที่มักถูกละเลยในสังคมไทย

ประเด็นสำคัญที่ชวนให้เราต้องหยิบยกมาทำความเข้าใจกันใหม่จากเหตุการณ์นี้ คือเส้นแบ่งระหว่าง 'การแสดง' กับ 'ชีวิตจริง' โดยเฉพาะเมื่อเป็นบริบทของศิลปินสายเอนเตอร์เทน การที่ศิลปินมีภาพลักษณ์สนุกสนาน เป็นกันเอง หรือแม้กระทั่งการที่ ใหม่ พัชรี จะมีการเล่นมุกทะลึ่ง หรือพูดจาหยอกล้อกับผู้ชมอย่างถึงพริกถึงขิง ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของศิลปะการแสดงที่มุ่งสร้างบรรยากาศและความสุขตามรูปแบบของงาน ซึ่งสิ่งเหล่านี้มักนำไปสู่ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนว่า ศิลปินได้เปิดรับและยินยอมให้ใครก็ตามสามารถเข้าถึงเนื้อตัวร่างกายของพวกเขาก็ได้

บทบาทการแสดง = คำอนุญาต?

หลักการของ Consent หรือความยินยอมนั้นตั้งอยู่บนพื้นฐานของสิทธิในร่างกาย (Bodily Autonomy) ซึ่งหมายความว่า ทุกคนมีสิทธิความเป็นเจ้าของในร่างกายของตนเองอย่างสมบูรณ์ การสัมผัสหรือการล่วงล้ำพื้นที่ส่วนบุคคลใดๆ จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อได้รับการอนุญาตอย่างชัดเจนจากเจ้าตัวเท่านั้น การนำเอาคาแรคเตอร์ความเฟรนด์ลี่ ความตลก หรือเนื้อหาการแสดงบนเวที มาตีความเอาเองว่าเป็นการอนุญาต จึงถือเป็นการละเมิด

อีกหนึ่งมายาคติที่ซ้อนทับอยู่กับเรื่องความยินยอม คือเรื่องอำนาจและขอบเขตของการว่าจ้าง ในวัฒนธรรมงานจ้างมักเกิดวิธีคิดที่สับสนระหว่างการซื้อบริการทางศิลปะ กับการเป็นเจ้าชีวิต การจ่ายเงินค่าจ้างหลักหมื่นหรือหลักแสน คือการทำสัญญาเพื่อแลกเปลี่ยนกับเวลา ทักษะ และความสามารถในการเอนเตอร์เทนของศิลปิน แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้จ่ายเงินจะได้อภิสิทธิ์ในการทำลายเส้นแบ่งความเป็นส่วนตัว หรือสามารถปฏิบัติต่อศิลปินโดยปราศจากการให้เกียรติ

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับ ใหม่ พัชรี จึงเป็นกรณีศึกษาที่สำคัญและเป็นตัวแทนของคนอีกมากมาย ไม่ใช่แค่ในวงการบันเทิง ที่ต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมการทำงานที่เสี่ยงต่อการถูกล้ำเส้น เรื่องนี้ชวนให้เราทุกคน ไม่ว่าจะเป็นผู้จัดงาน ผู้ชม หรือคนในสังคม ได้กลับมาทบทวนความเข้าใจเรื่อง Consent กันอย่างจริงจัง เพื่อสร้างบรรทัดฐานใหม่ที่ตระหนักว่า รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ และความสนุกสนานบนเวที มีไว้เพื่อให้เรามีความสุขร่วมกัน ไม่ใช่ข้ออ้างในการพรากความรู้สึกปลอดภัย และละเมิดสิทธิในร่างกายของใครอย่างเด็ดขาด