ส่อง 'ระบบป้องกัน' ดูไบ พัฒนาเป็นสิบปี เพื่อต้านอิหร่าน

ท่ามกลางความตึงเครียดในภูมิภาคที่ทวีความรุนแรงขึ้นตั้งแต่เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา หลังสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีและสังหาร อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน จนนำมาซึ่งการตอบโต้ด้วยโดรนและขีปนาวุธหลายลูก มีหลายประเทศที่ตกเป็นเป้าการโจมตีดังกล่าว โดยมีเป้าหมายหลักเป็นฐานทัพสหรัฐฯ ในประเทศเหล่านั้น

หนึ่งในนั้นคือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ที่ออกมาแถลงเมื่อเช้าวันจันทร์ว่า ระบบป้องกันภัยทางอากาศได้สกัดกั้นโดรนและขีปนาวุธจำนวนมากนับตั้งแต่อิหร่านเริ่มโจมตี โดยตรวจพบโดรน 541 ลำ ทำลายไป 506 ลำ และตกลงในประเทศ 35 ลำ นอกจากนี้ยังติดตามขีปนาวุธของอิหร่านได้ 165 ลูก โดยสกัดกั้นได้ 152 ลูก และตกลงในทะเล 13 ลูก

แต่การสกัดกั้นขีปนาวุธ ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด

เนื่องจากขีปนาวุธเคลื่อนที่เร็วมาก บางชนิดมีความเร็วมากกว่า 20,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เร็วพอที่จะบินข้ามสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่นาที ด้วยความเร็วระดับนั้น ระบบป้องกันจึงมักมีเวลาเพียงไม่กี่นาทีในการตรวจจับ ติดตาม และสกัดกั้นขีปนาวุธก่อนที่มันจะพุ่งลงสู่เป้าหมาย

เพื่อให้สามารถตอบสนองได้ภายในช่วงเวลาที่จำกัดนั้น ระบบป้องกันขีปนาวุธจึงต้องอาศัยเทคโนโลยีหลายอย่างทำงานร่วมกัน ได้แก่ เซ็นเซอร์เตือนภัยล่วงหน้าเพื่อตรวจจับการยิง เรดาร์เพื่อติดตามภัยคุกคาม และขีปนาวุธสกัดกั้นที่ออกแบบมาเพื่อทำลายภัยคุกคามกลางอากาศ

ระบบที่ออกแบบมาเพื่อหยุดยั้งขีปนาวุธ

ระบบป้องกันขีปนาวุธของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประกอบด้วยชั้นป้องกันหลายชั้น เช่นระบบป้องกันขีปนาวุธระดับสูง THAAD (Terminal High Altitude Area Defense)และระบบป้องกันขีปนาวุธ MIM-104 Patriot ที่ระดับความสูงต่ำกว่า

ระบบ THAAD ซึ่งพัฒนาโดย 'ล็อกฮีด มาร์ติน' บริษัทผู้พัฒนาอาวุธสัญชาติสหรัฐฯ ถูกออกแบบมาเพื่อสกัดกั้นขีปนาวุธในช่วงสุดท้ายของการบิน ขณะที่ขีปนาวุธกำลังลดระดับลงสู่เป้าหมาย

แตกต่างจากขีปนาวุธป้องกันภัยทางอากาศแบบดั้งเดิมที่ระเบิดเมื่อใกล้ถึงเป้าหมาย ขีปนาวุธสกัดกั้น THAAD ทำลายขีปนาวุธที่เข้ามาด้วยการใช้แรงกระแทกจากการเคลื่อที่ความเร็วสูงเข้าไป 'พุ่งชน' ตรงๆ หรือที่เรียกว่าการสกัดกั้นแบบ 'ชนเพื่อทำลาย'

ส่วนระบบ MIM-104 Patriot นั้น ถูกออกแบบมาเพื่อสกัดกั้นเครื่องบินและขีปนาวุธในระดับความสูงที่ต่ำกว่า 

เมื่อรวมกันแล้วจะก่อให้เกิดสิ่งที่นักวางแผนด้านการป้องกันประเทศเรียกว่า 'สถาปัตยกรรมป้องกันขีปนาวุธแบบหลายชั้น' ซึ่งทำให้ผู้ปฏิบัติงานมีโอกาสมากกว่าหนึ่งครั้งในการสกัดกั้นภัยคุกคามที่กำลังเข้ามา ก่อนที่มันจะถึงพื้นดิน
 

ขั้นตอนสกัดกั้นขีปนาวุธมักจะเกิดขึ้นภายใน 'ไม่กี่วินาที'

• เซ็นเซอร์เตือนภัยล่วงหน้าและระบบเรดาร์จะตรวจจับการยิงขีปนาวุธและเริ่มติดตามความเร็วและเส้นทางการบินที่คาดการณ์ไว้ 
• ข้อมูลเหล่านั้นจะถูกส่งต่อไปยังเครือข่ายสั่งการและควบคุม ซึ่งจะวิเคราะห์ว่าขีปนาวุธนั้นคุกคามพื้นที่ที่มีประชากรอาศัยอยู่หรือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญหรือไม่ และจะพิจารณาว่าควรทำการสกัดกั้นที่ใด
• ใช้งานระบบสกัดกั้นระดับสูง เช่น THAAD เพื่อทำลายขีปนาวุธในชั้นบรรยากาศ ส่วนระบบระดับต่ำกว่า เช่น Patriot จะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการสกัดกั้นหากจำเป็นต้องใช้
   

ทำไมต้องมีระบบป้องกันระดับสูงขนาดนี้?

การขยายระบบป้องกันขีปนาวุธทั่วอ่าวเปอร์เซีย ส่วนใหญ่เกิดจากการพัฒนาอย่างรวดเร็วของคลังขีปนาวุธในภูมิภาคนี้ โดยเฉพาะ 'อิหร่าน' ที่ได้รับการพิจารณาอย่างกว้างขวางว่า มีคลังขีปนาวุธที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในตะวันออกกลาง

ด้วยเหตุนี้ประเทศในแถบอ่าวจึงใช้เวลากว่าทศวรรษในการลงทุนในระบบเรดาร์ ระบบสกัดกั้น และเครือข่ายบัญชาการที่ออกแบบมาเพื่อปกป้องโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ เมืองใหญ่ และสิ่งอำนวยความสะดวกทางทหาร ขณะที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ก็เป็นที่ตั้งของฐานทัพขนาดใหญ่หลายแห่ง รวมถึงฐานทัพอากาศอัลดัฟรา ซึ่งเป็นที่ตั้งของทั้งกองกำลังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และสหรัฐอเมริกา

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าขีปนาวุธจะถูกทำลายได้สำเร็จแล้ว แต่อันตรายก็ไม่ได้หายไปโดยสิ้นเชิง

ขีปนาวุธที่ถูกสกัดกั้นอาจแตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยในระดับความสูงมาก ทำให้ในบางกรณี เศษซากอาจยังคงก่อให้เกิดความเสียหายได้หากร่วงตกลงมาในพื้นที่ที่มีประชากรอาศัยอยู่ เหตุการณ์เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความเสี่ยงนั้น แม้ว่าขีปนาวุธที่พุ่งเข้ามาจะถูกสกัดกั้นก่อนที่จะตกถึงพื้น แต่เศษซากที่ตกลงมาก็ได้คร่าชีวิตพลเรือน 1 รายในอาบูดาบี

ที่มา: Wired