คนไทยมีหนาว! SCB EIC คาดค่าไฟพุ่งแตะ 4.9 บาท ลากยาวอย่างน้อย 2 ปี เซ่นพิษสงคราม

สงครามไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เมื่อวิกฤตความขัดแย้งในตะวันออกกลางกำลังลามมาถึง ‘กระเป๋าตังค์’ ของคนไทยทุกคนในรูปแบบของบิลค่าไฟที่จ่อคิวพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าใจหาย โดยชนวนเหตุสำคัญมาจากการโจมตีแหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติ Ras Laffan ในกาตาร์ และการติดขัดของเส้นทางขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลให้อุปทานก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) โลกหายไปทันที 3% และดันให้ราคาก๊าซ JKM ที่ไทยใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงพุ่งกระฉูดกว่า 91% ในช่วงที่ผ่านมา

แม้จะมีความพยายามเจรจาหยุดยิง แต่ความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงานนั้นรุนแรงจนคาดว่าต้องใช้เวลาฟื้นฟูอย่างน้อย 3-5 ปี ทำให้โลกต้องตกอยู่ในสภาวะก๊าซแพงยืดเยื้อ สำหรับประเทศไทยที่พึ่งพาการนำเข้า LNG ถึง 33% ในการผลิตไฟฟ้า กำลังเผชิญภาวะ "ของขาดและราคาแพง" เนื่องจากกาตาร์ไม่สามารถส่งก๊าซตามสัญญาได้ ทำให้ไทยต้องแบกรับต้นทุนมหาศาลจากการไปไล่ซื้อก๊าซในตลาดจร (Spot Market) ที่ราคาดีดตัวสูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC) ประเมินว่า ในกรณีฐาน ค่าไฟฟ้าของไทยอาจพุ่งสูงถึง 4.9 บาทต่อหน่วยในช่วงปลายปี 2569 และหากสถานการณ์ลุกลามรุนแรงขึ้น เราอาจได้เห็นค่าไฟแตะระดับ 5.7 บาทต่อหน่วย ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงเป็นประวัติการณ์

อย่างไรก็ตาม หากภาครัฐเลือกที่จะให้ กฟผ. แบกรับภาระหนี้ค้างชำระ (AF) ต่อไป ค่าไฟเฉลี่ยในช่วงปี 2569-2570 อาจจะทรงตัวอยู่ในระดับสูงที่ประมาณ 4.0 บาทต่อหน่วย เพื่อไม่ให้กระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนรุนแรงเกินไป โดยวิกฤตครั้งนี้คาดว่าจะลากยาวไปอย่างน้อย 2 ปี จนกว่ากำลังการผลิตใหม่จากสหรัฐฯ จะเข้ามาช่วยสมดุลตลาดในปี 2571

ในระหว่างนี้ ภาคครัวเรือนและคนรุ่นใหม่ต้องปรับตัวอย่างหนักเพื่อความอยู่รอด ตั้งแต่การปรับพฤติกรรมง่ายๆ อย่างการตั้งอุณหภูมิแอร์ที่ 26-27 องศาเซลเซียสควบคู่กับการเปิดพัดลมซึ่งช่วยประหยัดไฟได้ 5-10% ไปจนถึงการตัดสินใจลงทุนใน "โซลาร์รูฟท็อป" ซึ่งถือเป็นจังหวะที่คุ้มค่าที่สุดเพราะค่าไฟแพงจะช่วยให้คืนทุนไวขึ้นและยังมีมาตรการยกเว้นภาษีจากภาครัฐคอยสนับสนุน

ขณะที่ในระยะยาว ภาครัฐจำเป็นต้องเร่งเครื่องปรับโครงสร้างพลังงานไปสู่พลังงานสะอาดและเทคโนโลยีใหม่อย่างนิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) เพื่อสร้างความมั่นคงทางพลังงานที่ยั่งยืนและลดการพึ่งพาก๊าซนำเข้าที่ผันผวนตามสถานการณ์โลก