อย่าเพิ่งโล่งใจ! เมื่อวิกฤตน้ำมัน ไม่ได้คลี่คลายในข้ามคืน

แม้ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน จะทำให้ทั่วโลกถอนหายใจด้วความโล่งอก หลังเผชิญวิกฤตน้ำมันเนื่องจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซมานานหลายสัปดาห์ แต่ฝ่ายผู้ค้าน้ำมันกลับยังคงกังวลกับความไม่แน่นอน ว่าข้อตกลงนี้จะนำไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืนหรือไม่

หรือต่อให้มันเกิดขึ้นจริง แต่วิกฤตการณ์น้ำมันครั้งนี้ก็ยังต้องใช้เวลาอีกนานกว่าจะคลี่คลาย

เรือที่ติดค้างต้องใช้เวลาเคลื่อนย้าย

การเปิดช่องแคบฮอร์มุซไม่ใช่การจบปัญหา เมื่อมีเรือกว่า 800 ลำติดอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่ง70 เปอร์เซ็นต์บรรทุกน้ำมัน เชื้อเพลิง และผลิตภัณฑ์น้ำมัน ซึ่งการเดินทางไปกลับเข้าและออกจากช่องแคบ รวมทั้งการขนถ่ายสินค้า ใช้เวลานานถึงเก้าวัน และเรือหลายลำก็อยากจะรอให้มั่นใจว่าการหยุดยิงจะได้รับการขยายเวลาออกไปจริงๆ

ขณะที่อิหร่านเตรียมตรวจสอบเรือทุกลำเพื่อค้นหาอาวุธ และเรียกร้องให้เรือแต่ละลำต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเป็นสกุลเงินดิจิทัล ซึ่งจะกลายเป็นอีกหนึ่งอุปสรรคที่ทำให้ระยะเวลาที่ใช้ในการเคลียร์เรือติดค้างต้องยืดออกไปนานกว่าเดิม

จากนั้นเรือที่ออกจากท่าเรือจะใช้เวลาประมาณหนึ่งเดือนในการเดินทางไปยังตลาดเอเชีย และสองเดือนในการเดินทางไปยังยุโรป ระหว่างนั้นราคาน้ำมันดิบอาจลดลงบ้าง แต่ราคาน้ำมันสำเร็จรูป เช่น ดีเซลและน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบิน ซึ่งได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงกว่าเนื่องจากปริมาณการจัดเก็บลดลง จะยังต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งกว่าจะลดลงตามมา

การผลิตน้ำมันชดเชยไม่ใช่เรื่องง่าย 

แม้ว่าปัญหาความปั่นป่วนจากช่องแคบฮอร์มุซจะคลี่คลาย แต่กว่าการค้าขายน้ำมันทั่วโลกจะกลับมาราบรื่นตามปกติอีกครั้ง ก็ยังต้องรอการฟื้นฟูของโรงงานผลิตก๊าซเหลว และโรงกลั่นน้ำมันบางแห่งในตะวันออกกลาง ที่ได้รับความเสียหายระหว่างการสู้รบ เช่น QatarEnergy ที่ประเมินแล้วว่าการซ่อมแซมสายการผลิตก๊าซเหลวสองสายที่ได้รับความเสียหายจะต้องใช้เวลาราว 3-5 ปี

นอกจากนี้ยังมีน้ำมันสำรองของทั่วโลกที่ถูกนำออกมาใช้เผื่อบรรเทาการขาดแคลนที่กินเวลานานเกือบ 6 สัปดาห์ ซึ่งซาอุดีอาระเบียที่มีกำลังการผลิตสูงอาจช่วยชดเชยส่วนนี้ได้เล็กน้อย แต่จากการประเมินปริมาณน้ำมันที่หายไปอย่างน้อย 600 ล้านบาร์เรล คาดว่าต่อให้มีการผลิตเกินความต้องการวันละ 1 ล้านบาร์เรล ก็คงต้องใช้เวลาเกือบสองปีจึงจะชดเชยส่วนที่ขาดหายไปได้อย่างสมบูรณ์