7 ข้อควรระวังนักช้อปออนไลน์ ก่อนซื้อสินค้าต้องตรวจสอบอะไรบ้าง

ปัจจุบันขบวนการผลิตสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ได้ปรับกลยุทธ์จากหน้าร้านเข้าสู่แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่างเต็มตัว เพื่อให้เข้าถึงผู้บริโภคได้ง่ายและรวดเร็ว

จากข้อมูลของกรมศุลกากร และกรมสอบสวนคดีพิเศษ สถิติ 6 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 มีการจับกุมคดีละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาทั้งออฟไลน์และออนไลน์รวมถึง 332 คดี ยึดของกลางได้กว่า 1.3 ล้านชิ้น คิดเป็นความเสียหายทางเศรษฐกิจสูงถึง 2,300 ล้าน

สินค้ากลุ่มเสี่ยง อันตรายถึงชีวิต

กลุ่มสินค้าที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คือของใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น เครื่องสำอาง (ครีมบำรุงผิว, กันแดด, ยาสีฟัน) และอุปกรณ์ไฟฟ้าขนาดเล็ก (พาวเวอร์แบงค์, หูฟัง, ไดร์เป่าผม)

สินค้าเหล่านี้มักปลอมฉลากภาษาไทยและเครื่องหมายรับรองอย่างแนบเนียน แต่ข้างในอาจมีสารเคมีต้องห้ามหรือไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดอาการแพ้รุนแรง หรือเกิดไฟฟ้าลัดวงจรจนนำไปสู่เพลิงไหม้ได้

7 ข้อควรระวังในการเลือกซื้อสินค้าออนไลน์

1. ตรวจสอบฉลากและเลขรับรองจากหน่วยงาน เช่น อย. หรือ มอก. ตรวจสอบข้อมูลสินค้าและประวัติร้านค้า
2. ตรวจสอบส่วนประกอบและบรรจุภัณฑ์ให้ได้มาตรฐาน
3. มีนโยบายคืนสินค้าและคืนเงินชัดเจน
4. ราคาต้องสมเหตุสมผล
5. มีใบเสร็จหรือหลักฐานการสั่งซื้อ
6. ตรวจสอบรีวิวสินค้าอย่างรอบคอบ โดยเฉพาะกรณีโฆษณาเกินจริง
7. Flash Sale ราคาถูกผิดปกติ หรือเร่งรัดให้โอนเงิน ตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นสินค้าปลอมหรือมิจฉาชีพ

กฎหมายแรงและช่องทางแจ้งเหตุ

การจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อหากำไรทางการค้า ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 3 เดือน ถึง 2 ปี หรือปรับตั้งแต่ 50,000 ถึง 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ขณะที่การปลอมเครื่องหมายการค้าที่ได้จดทะเบียนแล้ว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 4 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ส่วนการนำเข้า จำหน่าย เสนอจำหน่ายหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายซึ่งสินค้าปลอมหรือเลียนเครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่นที่ได้จดทะเบียนแล้วในราชอาณาจักร มีโทษตามที่กฎหมายกำหนดเช่นเดียวกัน

หากใครพบเห็นการจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน 1368 หรือเว็บไซต์ www.ipthailand.go.th เพื่อร่วมกันสร้างสังคมการค้าออนไลน์ที่ปลอดภัย

ทั้งนี้ การยกระดับการปกป้องผู้บริโภคจากสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาที่ไม่ได้มาตรฐาน ควบคู่กับการส่งเสริมผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกกฎหมาย เป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของกระทรวงพาณิชย์ ภายใต้การนำของ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ที่มุ่งพัฒนาระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาของไทยให้เข้มแข็ง

เนื่องจากการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาที่มีประสิทธิภาพ ไม่เพียงช่วยสร้างแรงจูงใจให้เกิดนวัตกรรมและการแข่งขันทางการค้าที่เป็นธรรม แต่ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบการค้า การลงทุน และภาพลักษณ์ของประเทศไทย ท่ามกลางบริบทเศรษฐกิจโลกที่มีความผันผวนและการแข่งขันที่เข้มข้นมากขึ้น