เปิด 10 หน่วยงานรัฐรับส่วยสูงสุด สะท้อน 'คอร์รัปชัน' ทวีความรุนแรง

วันที่ 14 พ.ค. 2569 คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) โดยคณะทำงาน Zero Corruption : กกร. และเพื่อนไม่ทน เปิดเผยผล “การสำรวจความคิดเห็นของภาคเอกชนเกี่ยวกับความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการของภาครัฐ” โดยสำรวจตัวอย่างผู้บริหารและตัวแทนภาคธุรกิจ จำนวน 401 ราย ทั่วประเทศ ระหว่างวันที่ 26 มีนาคม - 10 เมษายน 2569

ปัญหาคอร์รัปชันยังคงเป็นวิกฤตเชิงโครงสร้างที่บั่นทอนสภาพแวดล้อมทางธุรกิจของไทยอย่างรุนแรง

• 89.1% ของภาคธุรกิจระบุว่าคอร์รัปชันเป็นอุปสรรค (ปานกลางถึงมากที่สุด) ต่อการดำเนินธุรกิจ
• 51.2% มองว่าแนวโน้มคอร์รัปชันแย่ลงเมื่อเทียบกับ 3 ปีที่ผ่านมา
• 51% ระบุว่า ความยุ่งยากในการติดต่อราชการ 'เพิ่มขึ้น' มีเพียง 3% ที่บอกว่า 'ลดลง' 

ประสบการณ์ตรงของภาคธุรกิจ

• 60.9% ของผู้ขออนุญาตจากหน่วยงานรัฐพบการสื่อเป็นนัยหรือร้องขอสิ่งตอบแทนในการยื่นขออนุญาต "ครั้งล่าสุด"
• 45.9% ของบริษัทยืนยันว่าเคยจ่ายเงิน ของขวัญ หรือผลประโยชน์แก่เจ้าหน้าที่รัฐเพื่ออำนวยความสะดวก
• 37.3% ยืนยันว่าอุตสาหกรรมของตนต้องจ่ายเงินพิเศษเพื่อให้ได้สัญญาภาครัฐ เฉลี่ย 11–15% ของมูลค่าสัญญา
• รูปแบบสินบนที่พบบ่อยที่สุด เงินสด (46.6%) ของขวัญ/เลี้ยงรับรอง (23.1%) และการบริจาค/สปอนเซอร์ (18.7%) 
• ในการประกวดราคาครั้งล่าสุด พบสัญญาณน่ากังวล 27.3% มีบุคคลอ้างว่า "ช่วยให้ชนะ" และ 27.3% ได้รับ "ใบ้" ว่าควรใช้ตัวกลาง/ที่ปรึกษาบางราย
• สาเหตุหลักที่ภาคธุรกิจยอมจ่ายสินบน ขั้นตอนซับซ้อน (29.1%), กฎหมายเปิดช่องดุลพินิจมากเกินไป (25.0%), แก้ปัญหาจากการทำผิดระเบียบ (18.8%)
• 52.3% ไม่มีความเชื่อมั่นในช่องทาง Whistleblowing ของรัฐ 
• 43.7% ระบุว่า "ไม่กล้าร้องเรียนเลย" แม้จะพบการเรียกรับผลประโยชน์

เปิด 10 อันดับหน่วยงานตามความเสี่ยงสินบน

ผลสำรวจรอบนี้เป็นครั้งแรกที่เปิดเผยข้อมูลระดับหน่วยงาน ประกอบด้วย อัตราการเสนอสิ่งตอบแทนต่อจำนวนครั้งที่ติดต่อ และมูลค่าเฉลี่ยสินบนต่อครั้ง

เปิด 10 อันดับ หน่วยงานที่มีอัตรา 'เสนอให้ส่งตอบแทน' สูงสุด

1. ตำรวจทางหลวง/จราจร ติดต่อเฉลี่ยต่อปี : 1.69 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.69 ครั้ง คิดเป็น 100.0%
2. กระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล) ติดต่อเฉลี่ยต่อปี : 1.06 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.00 ครั้ง คิดเป็น 94.4%
3. องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ติดต่อเฉลี่ยต่อปี : 1.09 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.00 ครั้ง คิดเป็น 91.7%
4. กรมเจ้าท่า ติดต่อเฉลี่ยต่อปี: 1.67 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน : 1.50 ครั้ง คิดเป็น 90.0%
5. กรมทางหลวง ติดต่อเฉลี่ยต่อปี: 1.46 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน : 1.20 ครั้ง คิดเป็น 82.0%
6. กรมโยธาธิการและผังเมือง ติดต่อเฉลี่ยต่อปี: 1.58 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.25 ครั้ง คิดเป็น 78.9%
7. ตำรวจท้องที่ ติดต่อเฉลี่ยต่อปี : 1.60 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.24 ครั้ง คิดเป็น 77.7%
8. กรมทรัพย์สินทางปัญญา ติดต่อเฉลี่ยต่อปี: 1.32 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.00 ครั้ง คิดเป็น 76.0%
9. กรมสรรพากร ติดต่อเฉลี่ยต่อปี : 1.49 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.06 ครั้ง คิดเป็น 71.0%
10. กรมการขนส่งทางบก ติดต่อเฉลี่ยต่อปี: 1.80 ครั้ง มีการเสนอให้ส่งตอบแทน: 1.25 ครั้ง คิดเป็น 69.4%

เปิด 10 อันดับ หน่วยงานที่มี 'มูลค่าสินบนเฉลี่ยสูงสุด' (จำนวนเงินที่เสนอให้ต่อครั้ง)

1. กรมควบคุมมลพิษ เฉลี่ย 102,160 บาท / ครั้ง
2. กรมเจ้าท่า เฉลี่ย 100,000 บาท / ครั้ง
3. กรมสรรพสามิต เฉลี่ย 94,667 บาท / ครั้ง
4. กรมสรรพากร เฉลี่ย 89,498 บาท ต่อครั้ง
5. กระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล) เฉลี่ย 88,750 บาท / ครั้ง
6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) / บริการสาธารณสุข เฉลี่ย 74,643 บาท / ครั้ง
7. กรมทางหลวงเฉลี่ย 70,167 บาท / ครั้ง
8. กรมโยธาธิการและผังเมือง เฉลี่ย 70,000 บาท / ครั้ง
9. กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช เฉลี่ย 68,000 บาท / ครั้ง
10. กรมป่าไม้ เฉลี่ย 67,500 บาท / ครั้ง

ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาคอร์รัปชันมิใช่เป็นเพียงประเด็นด้านธรรมาภิบาลเท่านั้น หากแต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบเศรษฐกิจ ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ความเชื่อมั่นของนักลงทุน ตลอดจนขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว ตัวเลขที่ปรากฏในวันนี้จึงถือเป็นสัญญาณสำคัญที่ทุกภาคส่วนควรตระหนัก และร่วมกันผลักดันให้เกิดการแก้ไขอย่างจริงจัง

ที่มา : เนชั่นทีวี