เงินบริจาค 1 ก้อน ต้องผ่านกี่มือ จากใบอนุโมทนาบัตร ถึง e-Donation ใครต้องตรวจสอบเงินวัด

เมื่อประชาชนถวายเงินบริจาคแก่วัด ไม่ว่าจะผ่านการออกใบอนุโมทนาบัตรแบบกระดาษ หรือการสแกนผ่านระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ (e-Donation) เงินบริจาคทุกบาทถือเป็นศาสนสมบัติของวัด มหาเถรสมาคม (มส.) จึงได้ออกแนวปฏิบัติชัดเจนเพื่อสร้างความโปร่งใสในการรับและบริหารจัดการเงินฝากธนาคารของวัดทั่วประเทศ หลายคนที่ชอบทำบุญหรือบริจาคเงิน คงคุ้นเคยกับ “ใบอนุโมทนาบัตร” เอาไว้ใช้ยื่นลดหย่อนภาษี แต่กรมสรรพากรประกาศยกเลิกการใช้ใบอนุโมทนาบัตรเป็นหลักฐานลดหย่อนภาษี แล้ว ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2569 เป็นต้นไป หากใครต้องการนำเงินบริจาคไปลดหย่อนภาษี จะต้องทำผ่าน ระบบอิเล็กทรอนิกส์ e-Donation ของกรมสรรพากรเท่านั้น

ชื่อบัญชีวัดต้องชัดเจน ห้ามใส่ชื่อบุคคลแอบแฝง

เงินบริจาคที่รับมาต้องนำเข้าบัญชีธนาคารของวัดโดยเฉพาะ โดยมติ มส. กำหนดให้ระบุชื่อบัญชีเป็น "เงินของวัด..." หรือ "วัด..." หรือ "เงินของวัด...เพื่อค่าใช้จ่ายหรือกิจการอื่นที่เกี่ยวข้องกับวัด" เท่านั้น ที่สำคัญคือมีกฎเหล็กห้ามใช้คำว่า "โดย" หรือ "เพื่อ" ตามด้วยชื่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งต่อท้ายชื่อวัดโดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันการปะปนระหว่างเงินส่วนตัวกับเงินวัด

พื้นที่เปิดบัญชีและทางเลือก E-passbook

ในด้านการจัดทำบัญชี ธนาคารที่วัดจะไปเปิดบัญชีรับเงินบริจาค ต้องเป็นธนาคารที่มีสำนักงานตั้งอยู่ในเขตจังหวัดที่วัดตั้งอยู่ หรือจังหวัดที่มีเขตติดต่อใกล้เคียงเท่านั้น โดยวัดสามารถเลือกเปิดบัญชีได้ทั้งรูปแบบมีสมุดคู่ฝากปกติ หรือใช้ระบบบัญชีไม่มีสมุดคู่ฝาก (E-passbook) เพื่อความสะดวกในการทำธุรกรรมดิจิทัล

เงินบริจาคผ่านกี่มือ เปิดตัว 3 ผู้มีอำนาจลงนาม

เมื่อเงินบริจาคเข้าสู่บัญชีวัด การจะนำเงินออกมาใช้งานต้องผ่านการพิจารณาและลงนามจากคณะบุคคลอย่างน้อย 3 รูป/คน ประกอบด้วย

1. เจ้าอาวาส
2. ไวยาวัจกร
3. บุคคลที่เจ้าอาวาสเห็นสมควร

กฎเหล็กเบิกถอน "2 ใน 3" เจ้าอาวาสต้องเซ็นทุกครั้ง

ตามระเบียบและมติมหาเถรสมาคม วัดทุกวัดไม่ให้อยู่ในสถานะถือครองเงินสดเกิน 100,000 บาท โดยหากมีเงินสดหรือเงินบริจาคส่วนที่เกิน 100,000 บาท จะต้องนำไปฝากเข้าบัญชีธนาคารในนามของวัดทันที โดยกระบวนการเบิกถอนหรือโอนเงินวัด ไม่ว่าจะเป็นการเซ็นเช็ก ใบถอนเงิน หรือการทำธุรกรรมออนไลน์ ธนาคารจะกำหนดเงื่อนไขให้ต้องมีผู้ลงนามสั่งจ่ายอย่างน้อย 2 ใน 3 คน โดยมีเงื่อนไขสำคัญที่สุดคือ "ต้องมีเจ้าอาวาสลงนามสั่งจ่ายด้วยทุกครั้ง" จึงจะไม่สามารถเบิกเงินออกไปใช้ตามใจชอบโดยบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้

บัญชีรับ-จ่ายต้องทำทุกเดือน ส่งรายงาน พศ. ทุกปี

วัดทุกวัดมีหน้าที่ต้องบันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่ายทุกครั้งที่มีรายการเข้าออก และทำสรุปเป็นรายเดือนรวม 12 เดือน พร้อมจัดทำรายงานเงินคงเหลือประจำเป็นประจำทุกสิ้นเดือน จากนั้นต้องนำส่งสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) หรือสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด (พศจ.) ภายในวันที่ 20 มกราคมของปีถัดไป และเก็บสำเนาเอกสารหลักฐานไว้ที่วัดเพื่อรอการตรวจสอบ

ใครบ้างมีหน้าที่ตรวจสอบเงินวัด

การตรวจสอบเงินวัดมีทั้งหน่วยงานภายในและภายนอกร่วมดูแล โดยเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์มีหน้าที่กำกับดูแลเจ้าอาวาส หากปล่อยปละละเลยจะมีความผิดฐานละเมิดจริยาพระสังฆาธิการ

ขณะเดียวกัน สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) จะประสานงานกับหน่วยงานตรวจสอบภาครัฐ เช่น สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.), สำนักงานตรวจสอบภายในระดับจังหวัด, สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) และ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) เพื่อเข้าทำการตรวจสอบเอกสารและบัญชีเงินฝากของวัดตามกฎหมาย

ที่มา : มหาเถรสมาคม