จีนออกกฎ ห้าม ‘คนรวย-คนวงการเทคฯ’ เดินทางออกนอกประเทศ

ทางการจีนโดยสภาแห่งรัฐประกาศใช้กฎระเบียบควบคุมชายแดนฉบับใหม่ซึ่งมีผลบังคับใช้แล้ว เพื่อยับยั้งการไหลออกของสินทรัพย์สำคัญสองประการของประเทศ ได้แก่ ‘เงินทุน’ และ ‘บุคลากรระดับมันสมอง’ โดยเปลี่ยนจากการใช้อำนาจห้ามเดินทางแบบเฉพาะกิจในอดีต มาเป็นการใช้กฎหมายเข้าแทรกแซงและจำกัดสิทธิ์การออกนอกประเทศของประชาชนอย่างเข้มงวด

มาตรการใหม่นี้มุ่งเป้าไปที่กลุ่มนักวิจัยและบุคลากรด้านเทคโนโลยี โดยให้อำนาจเจ้าหน้าที่สั่งห้ามพลเมืองเดินทางออกนอกประเทศทันที หากพบว่าการเดินทางดังกล่าวเข้าข่ายละเมิดกฎหมายควบคุมการส่งออก หรืออาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งชาติ ซึ่งครอบคลุมอุตสาหกรรมสำคัญ เช่น แร่หายาก แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า และแผงโซลาร์เซลล์ เพื่อรักษาความได้เปรียบทางนวัตกรรมและการแข่งขันทางเทคโนโลยีกับสหรัฐอเมริกา

นอกจากนี้ กฎหมายยังเพิ่มแรงกดดันต่อกลุ่มครัวเรือนผู้ร่ำรวยที่ต้องการย้ายสินทรัพย์หรือย้ายถิ่นฐานไปต่างประเทศ โดยเปิดทางให้หน่วยงานท้องถิ่นมีฐานอำนาจทางกฎหมายในการระงับการเดินทางของบุคคลที่อยู่ระหว่างการตรวจสอบภาษีจากทรัพย์สินต่างแดน พร้อมกันนี้ยังห้ามบริษัทต่างชาติเข้ามาดำเนินธุรกิจบริการด้านการย้ายถิ่นฐานในจีนแผ่นดินใหญ่ และบังคับให้เอเจนต์ต้องรายงานข้อมูลพนักงานภาครัฐและบุคลากรทางทหารที่ขอสัญชาติหรือถิ่นพำนักถาวรในต่างประเทศโดยผิดกฎหมายด้วย

นักวิเคราะห์มองว่า กฎระเบียบชุดนี้มีจุดประสงค์หลักคือเพื่อป้องกันไม่ให้เจ้าหน้าที่ทุจริตหลบหนีหรือโอนทรัพย์สินไปต่างประเทศ ซึ่งไม่เพียงแต่เพิ่มอำนาจให้เจ้าหน้าที่ในการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด แต่ยังเป็นการเพิ่มอำนาจต่อรองทางการเมืองและเศรษฐกิจของจีนต่อบริษัทและรัฐบาลต่างชาติ ส่งผลให้การย้ายถิ่นฐาน การซื้ออสังหาริมทรัพย์ในต่างประเทศ และการทำธุรกรรมของตัวกลางในฮ่องกงและสิงคโปร์ต้องชะลอตัวลงอย่างเห็นได้ชัด

ขณะที่ปี่เหยา (Piyao) ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสำหรับการหักล้างข่าวลือและตรวจสอบข้อเท็จจริงของรัฐบาลจีน ได้เผยแพร่แถลงการณ์ว่า กฎใหม่นี้ "ไม่ได้จำกัดการเดินทางของประชาชนทั่วไป แต่เป็นมาตรการป้องกันสำหรับจุดหมายปลายทางที่มีความเสี่ยงสูงและบุคคลที่มีรูปแบบการเดินทางที่ผิดปกติ" ทั้งยังถูกใช้เพื่อแก้ไขปัญหาอื่นๆ เช่น การที่ประชาชนถูกหลอกให้เดินทางออกนอกประเทศ หรือเข้าไปเกี่ยวข้องกับการพนันที่ผิดกฎหมายและกิจกรรมฉ้อโกงในต่างประเทศ