กว่าที่ซีรีส์ หนัง คอนเทนต์ไทยจะไปทั่วโลก : ต้องฝ่าด่านหินอะไรบ้าง
ถอดรหัสและเจาะลึกถึงเส้นทางซีรีส์ไทย จากไอเดียบนกระดาษสู่หน้าจอระดับสากล ต้องผ่านกี่กระบวนการ และใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะพิชิตใจผู้ชมทั่วโลก
SHORT CUT
- การสร้างคอนเทนต์ไทยสู่สากลต้องเริ่มต้นจากการพัฒนาบทที่น่าสนใจในระดับโลก (Glocal) และผ่านด่านการเจรจาด้านลิขสิทธิ์และกฎหมายที่ซับซ้อนกับแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่
- กระบวนการผลิตต้องอาศัยการร่วมทุนระหว่างประเทศเพื่อยกระดับงบประมาณ และต้องผ่านมาตรฐานทางเทคนิคที่เข้มงวด ทั้งด้านภาพ (4K) เสียง และการแปลซับไตเติ้ลที่รักษาบริบทวัฒนธรรม
- ก่อนเผยแพร่ต้องผ่านการตรวจสอบและจัดเรตติ้งให้สอดคล้องกับกฎหมายของแต่ละประเทศ ควบคู่กับการวางแผนการตลาดที่อาศัยพลังของแฟนคลับข้ามชาติเพื่อสร้างความสำเร็จ
ถอดรหัสและเจาะลึกถึงเส้นทางซีรีส์ไทย จากไอเดียบนกระดาษสู่หน้าจอระดับสากล ต้องผ่านกี่กระบวนการ และใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะพิชิตใจผู้ชมทั่วโลก
การเติบโตของบันเทิงไทยในเวทีสากลในช่วงเวลาที่ผ่านมา หนังไทย ซีรีส์ไทยได้รับการยอมรับมากขึ้น เป็นผลลัพธ์ของห่วงโซ่การผลิตระดับมืออาชีพ
ความเปลี่ยนแปลงเมื่อสตรีมมิ่งยักษ์ใหญ่หลายเจ้าเข้ามากระตุ้นการแข่งขัน ทำให้ซีรีส์ไทยกลายเป็นสินทรัพย์วัฒนธรรมมูลค่าสูง เบื้องหลังผลงานที่ติดชาร์ตโลก
และรู้หรือไม่ว่า ซีรีส์ไทย 1 เรื่องต้องผ่าน 6 ด่านสำคัญ และใช้เวลารวมอาจเป็นหลักปี เลยทีเดียว กว่าจะสู่สายตาผู้ชมทั่วโลก
1. ด่านพัฒนาบทและ Pitching เสนอขายไอเดียสตรีมมิ่ง (ระยะเวลา 3-6 เดือน)
จุดเริ่มต้นอยู่ที่การพัฒนาบทแบบ "Glocal" นำแก่นเรื่องสากลผสานวัฒนธรรมท้องถิ่น ครีเอเตอร์ต้องเตรียม Pitch Package 5 ฉบับ ได้แก่ Screener, One-pager, Sales deck, Rights schedule และ Technical specs
เนื่องจาก Netflix ไม่รับพิจารณาไอเดียจากบุคคลทั่วไปโดยตรง ผู้ผลิตจึงต้องเสนอขายผ่าน Sales Agents หรือร่วม Pitching ในตลาดคอนเทนต์ เช่น BICM หรือ Asia TV Forum (ATF) ขั้นตอนนี้ใช้เวลานาน 3-6 เดือน
2. ด่านโครงสร้างสิทธิ์ลิขสิทธิ์และการตรวจสอบกฎหมาย (ระยะเวลา 2 - 4 เดือน)
สิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญา (IP) เป็นปราการสำคัญที่มักทำให้ข้อตกลงล้มเหลว ทีมกฎหมายจะตรวจเอกสารสิทธิ์อย่างละเอียด (Rights Chain Audit) ยืนยันว่าไม่มีพันธะซ้ำซ้อน โดยจัดสรรสิทธิ์เชิงพื้นที่ (Territory Rights) สิทธิ์แพลตฟอร์ม (Platform Rights) และสิทธิ์ดัดแปลงทำใหม่ (Format Rights) การเจรจากับแพลตฟอร์ม Tier 1 มักใช้เวลา 2 ถึง 4 เดือน ตกลงระยะเวลาฉายเอ็กซ์คลูซีฟและสัดส่วนรายได้
3. ด่านจัดหาทุนและการร่วมทุนสร้างระดับสากล (ระยะเวลา 3 - 5 เดือน)
เมื่อบทและสิทธิ์ชัดเจน ซีรีส์จะเข้าสู่การจัดหาทุนสร้าง นิยมใช้รูปแบบร่วมทุน (Co-production) ระหว่างค่ายไทยกับสตรีมมิ่งหรือสตูดิโอต่างชาติ ยกระดับงบประมาณสู่มาตรฐานสากล พร้อมยื่นขอมาตรการจูงใจภาครัฐ เช่น คืนเงินส่วนลด (Cash Rebates) หรือทุนสนับสนุนจาก CEA กระบวนการรวบรวมทุนและเซ็นสัญญาร่วมทุนใช้เวลาราว 3-5 เดือนก่อนเปิดกล้อง
4. ด่านถ่ายทำและงาน Post-Production สเปก 4K (ระยะเวลา 3 - 6 เดือน)
การถ่ายทำซีรีส์ความยาว 8-16 ตอน ใช้เวลาหลายเดือน แต่จุดวัดคุณภาพจริงอยู่ที่งานหลังการผลิต (Post-Production) สตรีมมิ่งระดับโลกกำหนดสเปกมาสเตอร์ 4K UHD และระบบเสียง 5.1 Surround
งานทำซับไตเติ้ล (Subtitling) ต้องใช้นักแปลมืออาชีพรักษาบริบทวัฒนธรรม โดยจัดไทม์มิ่งตรงเฟรมภาพ ไม่เกิน 2 บรรทัดต่อการ์ด และไม่เกิน 42 ตัวอักษรต่อบรรทัด ขั้นตอนนี้ใช้เวลา 3-6 เดือน
5. ด่านการตรวจพิจารณาเนื้อหาและจัดเรตติ้ง (ระยะเวลา 2 - 3 เดือน)
ก่อนเผยแพร่ ซีรีส์ต้องผ่านการประเมินและจัดประเภทเนื้อหา (Content Rating) ในแต่ละประเทศเป้าหมาย เนื่องจากเกณฑ์ตรวจพิจารณาต่างกัน เช่น ฉากความรุนแรงที่ผ่านเรตติ้งทั่วไปในไทย อาจถูกจัดเป็นเรตผู้ใหญ่ (TV-MA) ในต่างประเทศ หรือต้องตัดต่อแก้ไขตามกฎหมายพื้นที่ ผู้ผลิตจึงต้องใช้เวลา 2-3 เดือน ทำไฟล์ตัดต่อเฉพาะส่งมอบ final maste
6. ด่านจัดจำหน่ายและการตลาดพลังแฟนด้อม (ระยะเวลา 2 - 4 เดือน และต่อเนื่องหลังฉาย)
ด่านสุดท้ายคือวางกลยุทธ์จัดจำหน่ายผ่านสตรีมมิ่ง เช่น Netflix, WeTV, iQIYI หรือ Viu
ปัจจุบัน ความสำเร็จของซีรีส์ไทยพึ่งพาพลังแฟนด้อมข้ามชาติ (Fan Economy) อย่างมาก ผู้สร้างต้องโปรโมตล่วงหน้าด้วยตัวอย่างภาพยนตร์ที่มีประสิทธิภาพ พร้อมจัดกิจกรรม เช่น Live Streaming, Fan Meeting และขายสินค้าลิขสิทธิ์ , โปรโมตล่วงหน้า 2-4 เดือนและทำต่อเนื่องเพื่อสร้างรายได้ยั่งยืน
เส้นทางของซีรีส์ไทย 1 เรื่อง ไม่ได้ใช้แค่ความคิดสร้างสรรค์ แต่ต้องผ่านกระบวนการทำงานที่เป็นระบบ มาตรฐานเทคนิคที่เข้มงวด และระยะเวลาบ่มเพาะรวมเกือบ 2 ปี กว่าจะก้าวไปส่องสว่างบนหน้าจอระดับโลกได้สำเร็จ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง