
SHORT CUT
เลือกตั้งล่วงหน้าปัญหาเพียบ เขียนรหัสหน้าซองผิด-ลงทะเบียนแล้วไม่ได้เลือก ผู้ใช้สิทธิกังวลบัตรเสีย ไม่โปร่งใส
การเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา แม้บรรยากาศจะเป็นไปอย่างคึกคัก มีผู้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิทั่วประเทศกว่า 2.4 ล้านคน แต่กลับมี "รอยด่าง" จากความผิดพลาดในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ในหลายจุด เช่น เขียนรหัสเขตเลือกตั้งที่หน้าซองสำหรับใส่บัตรเลือกตั้งผิด หรือกรอกรหัสจังหวัดผิด ไม่ตรงกับรหัสไปรษณีย์ตามภูมิลำเนาของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง จนนำไปสู่เสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงความโปร่งใสและมาตรฐานการจัดการ
ผู้มีสิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าร้องเรียนผ่าน iLaw พบปัญหาความผิดพลาดในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ในการเลือกตั้งล่วงหน้าที่เทศบาลเมืองบางคูรัด (เขตเลือกตั้งที่ 8 จังหวัดนนทบุรี) โดยเจ้าหน้าที่ระบุเลขเขตหน้าซองใส่บัตรเลือกตั้งผิดพลาด
ผู้ร้องเรียน ซึ่งมีภูมิลำเนาและสิทธิเลือกตั้งอยู่ใน จังหวัดนนทบุรี เขต 6 ได้เดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตที่เทศบาลเมืองบางคูรัด (เขตเลือกตั้งที่ 8 จังหวัดนนทบุรี) โดยผู้ร้องเรียนระบุว่า เจ้าหน้าที่ประจำที่รับผิดชอบหน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าจังหวัด นนทบุรี เขต 1-6 ได้เขียนเลขเขตที่หน้าซองใส่บัตรเลือกตั้งเป็น “เขต 8” ทั้งหมด แทนที่จะเป็น “เขต 6” ซึ่งเป็นเขตที่มีสิทธิเลือกตั้งของผู้ร้องเรียน ผู้ร้องเรียนเปิดเผยว่า ตนได้ทักท้วงและสอบถามเจ้าหน้าที่ 3 คนเพื่อความถูกต้องก่อนหย่อนบัตร แต่ได้รับคำยืนยันตรงกันว่า “ให้เขียนระบุเขตที่มาเลือกตั้ง [เขต 8]” ผู้ร้องเรียนจึงจำยอมหย่อนบัตรลงหีบ
ภายหลังจากตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมและได้สอบถามกับประธานกรรมการหน่วยอีกครั้ง ได้รับการยืนยันว่า “ต้องระบุเขตตามสิทธิของผู้มาเลือกตั้งคือเขต 6 ไม่ใช่เขต 8” ซึ่งคาดการณ์ว่า ซองใส่บัตรเลือกตั้งของผู้มีสิทธิในกลุ่มนนทบุรี เขต 1-6 ที่มาลงคะแนนที่หน่วยนั้นแล้ว ถูกเจ้าหน้าที่เขียนหน้าซองเป็นเขต 8 ทั้งหมด
เบื้องต้น เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยยอมรับความผิดพลาดและได้กล่าวขอโทษ โดยชี้แจงแนวทางแก้ไขว่าจะดำเนินการแก้ไขตัวเลขหน้าซองจากเลข 8 เป็นเลข 6 ให้ถูกต้องหลังจากปิดหีบเลือกตั้ง โดยจะตรวจสอบความถูกต้องจาก รหัส 4 หลัก บนหน้าซอง (รหัสจังหวัดและเขต) ซึ่งในกรณีของผู้ร้องเรียนระบุรหัส 1106 ซึ่งถูกต้องตรงกับเขต 6
ผู้ใช้สิทธิรายหนึ่ง ระบุว่า เธอมีสิทธิเลือกตั้งที่เขต 8 จังหวัดบุรีรัมย์ และลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตที่โรงเรียนสมุทรปราการ ตอนที่รับบัตรเลือกตั้งและซองบรรจุบัตร กปน.เขียนรหัสเขตว่า เป็นเขต 7 แต่ตอนนั้นเธอไม่ได้สังเกตอะไร ระหว่างที่เธอกำลังอยู่ในคูหา มีคนทักท้วงว่า กปน.เขียนเขตผิด เธอจึงมองหน้าซองตัวเองและทราบว่า ผิด จึงนำบัตรเลือกตั้งใส่ซองและเดินออกจากคูหาไปสอบถาม ตอนนั้นเห็นว่า มีคนทักท้วงประมาณ 3 คน ท้ายสุดกปน.ก็ยอมรับว่า เขียนรหัสเขตผิด จึงขีดฆ่ารหัสเขต 7 และเป็นเขต 8 และเซ็นชื่อกำกับ
ผู้ใช้สิทธิคนที่ 2 มีสิทธิเลือกตั้งที่มีภูมิลำเนาอยู่ใน จังหวัดบุรีรัมย์ เขต 9 ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า ที่โรงเรียนสมุทรปราการ โดยก่อนเข้าคูหาได้ทำการตรวจสอบรายชื่อและจำลำดับรวมถึงเลขเขตด้วยตนเองเพื่อแจ้งแก่เจ้าหน้าที่ กปน. ในการรับบัตรและซองใส่บัตร ขณะที่ผู้เลือกตั้งกำลังเตรียมลงคะแนนภายในคูหาสังเกตเห็นว่าบนหน้าซองสำหรับใส่บัตรเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่เขียนระบุเป็น เขต 8 ซึ่งไม่ตรงกับเขตจริงของผู้เลือกตั้งคือ เขต 9
เมื่อมีการทักท้วงในครั้งแรก เจ้าหน้าที่กลับยืนยันว่าข้อมูลดังกล่าวปกติ จนกระทั่งผู้เลือกตั้งทักท้วงซ้ำเป็นรอบที่สอง เจ้าหน้าที่ชายผู้คุมหน่วยจึงเข้ามาตรวจสอบอีกครั้งและยอมรับว่ามีความผิดพลาดจริง
วิธีการแก้ไขของเจ้าหน้าที่ในขณะนั้นคือการ ขีดฆ่าเลข 8 ทิ้ง แล้วเขียนเลข 9 ลงไปแทน โดยไม่มีการเปลี่ยนซองใหม่ให้ ซึ่งสร้างความกังวลให้แก่ผู้เลือกตั้งและผู้เห็นเหตุการณ์คนอื่น ๆ ว่าบัตรจะกลายเป็นบัตรเสียหรือไม่ อย่างไรก็ตาม เมื่อประธาน กปน. เข้ามาสมทบและตรวจสอบ ได้ชี้แจงว่าหากมีการเขียนกำกับแก้ไขเช่นนี้ บัตรยังสามารถใช้สิทธิได้ตามปกติ ไม่เป็นโมฆะ
กรณีที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ผู้ร้องเรียนพาคุณตาซึ่งลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้าอย่างถูกต้องไปใช้สิทธิ แต่กลับถูกเจ้าหน้าที่ปฏิเสธและตะคอกไล่ แม้จะแสดงหลักฐานจากระบบราชการที่ระบุชัดเจนว่าหน่วยดังกล่าวเป็นจุดใช้สิทธิ ทำให้สุดท้ายต้องพาคุณตากลับบ้านและเสียสิทธิไปอย่างน่าเสียดาย
ที่บริเวณหน่วยเลือกตั้ง วิทยาลัยเทคนิคราชสิทธาราม เขตบางบอน เจ้าหน้าที่ติด QR Code แสดงข้อมูลผู้สมัคร สส. ปี 2566 แทนปี 2569 ซึ่งหลังจากเจ้าหน้าที่ทราบจึงรีบนำแผ่นกระดาษที่ให้ข้อมูลผิดไปทิ้ง และพรินต์แผ่นใหม่มาติดแทน
เฟซบุ๊กของ นายศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์ นักวิชาการอิสระ โพสต์รายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้ง ที่เขตเลือกตั้งล่วงหน้าที่ 1 ใน จ.ชลบุรี โดยระบุว่า ไม่มีรายชื่อผู้สมัครจากพรรคประชาชน เขต 1 จ.ลำปาง นางทิพา ปวีณาเสถียร ผู้สมัคร สส.จังหวัดลำปาง เขต 1 เบอร์ 8 พรรคประชาชน ระบุว่า จากการตรวจสอบ พบว่า ไม่มีรูป และหมายเลขของตัวเองจริง แต่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะที่ชลบุรี แต่เกิดขึ้นทั้งหมด 4 จังหวัด คือ จ.ชลบุรี เชียงราย นครปฐม และพระนครศรีอยุธยา