สสส. – นนทบุรี ตั้ง “สภานโยบายอาหาร” ยกระดับระบบอาหารปลอดภัยลดเสี่ยง NCDs

ปักธงระบบอาหารปลอดภัยระดับจังหวัด สสส. สานพลัง จ.นนทบุรี ผนึกภาคีเครือข่ายอาหาร ลงนาม MOU ขับเคลื่อน “สภานโยบายอาหารนนทบุรี” พัฒนาแผนยุทธศาสตร์ 3 – 5 ปี เดินหน้ายกระดับระบบอาหารคนเมืองตลอดห่วงโซ่ หนุนอาหารปลอดภัย เป็นธรรม และยั่งยืน เสริมสุขภาวะ ลดความเสี่ยง NCDs – สร้างโอกาสให้เกษตรกรท้องถิ่น

เมื่อเวลา 09.30 น. วันที่ 26 ก.พ. 2569 ที่ ศาลากลางจังหวัดนนทบุรี สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับจังหวัดนนทบุรี หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ และเครือข่ายประชาชน ลงนามบันทึกความร่วมมือ (MOU) เรื่อง “ร่วมขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารนนทบุรี เพื่อพัฒนาแผนยุทธศาสตร์ระดับจังหวัดที่สอดคล้องกับประเด็นด้านอาหาร และกำหนดกรอบแผนการดำเนินงานเป็นระยะ (ระยะ 3 ปี และระยะ 5 ปี)” เพื่อยกระดับระบบอาหารของจังหวัดอย่างเป็นระบบตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การกระจายอาหาร ไปจนถึงการบริโภคและการคุ้มครองผู้บริโภค

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า ข้อมูลจาก กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค พบว่า ปัจจุบันโรคไม่ติดต่อ (NCDs) เป็นสาเหตุการเสียชีวิตของคนไทยมากกว่า 400,000 คนต่อปี หรือ 74% ของการเสียชีวิตทั้งหมด การปรับพฤติกรรมรายบุคคลเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่ต้องขับเคลื่อน “กลไกการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ” ตั้งแต่ต้นทางการผลิต สภาพแวดล้อมการเข้าถึงอาหารของคนเมือง ไปจนถึงการบริโภค เพื่อให้ทั้งระบบอาหารเอื้อต่อสุขภาวะและลดความเหลื่อมล้ำอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งระบบอาหารเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมโยงสุขภาพ เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม สสส. ร่วมกับภาคีเครือข่ายขับเคลื่อนยุทธศาสตร์โดยมุ่งดำเนินงาน 3 แนวทางหลัก ได้แก่ 1. การสร้างความรอบรู้ด้านอาหาร 2. การเฝ้าระวังอาหารปลอดภัย และ 3. การพัฒนาระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

“หัวใจสำคัญของ MOU ครั้งนี้ คือการพัฒนาและขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารนนทบุรี ให้เป็นพื้นที่กลางในการแลกเปลี่ยนข้อมูล ความรู้ ประสบการณ์ และข้อเสนอเชิงนโยบาย การลงนามครั้งนี้ไม่ใช่ข้อผูกพันทางกฎหมายในลักษณะสัญญา แต่เป็นการแสดงเจตนารมณ์ร่วมกันเชิงนโยบายของทุกภาคส่วนในการบูรณาการการทำงาน ใช้ทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และขับเคลื่อนระบบอาหารของจังหวัดไปในทิศทางเดียวกัน โดยยึดประโยชน์สุขของประชาชนเป็นศูนย์กลาง พร้อมกำหนดกรอบแผนการดำเนินงานเป็นระยะในกรอบ 3 ปี และ 5 ปี เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมตั้งแต่การกำหนดวาระนโยบาย การออกแบบแนวทางดำเนินงาน ไปจนถึงการติดตามและประเมินผลลัพธ์ร่วม (Collective Impact) เพื่อให้การขับเคลื่อนงานด้านอาหารเกิดผลเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง” ดร.นพ.ไพโรจน์ กล่าว
 

นางระวีพรรณ แก้วเพียงเพ็ญ รองผู้ว่าราชการจังหวัดนนทบุรี กล่าวว่า จังหวัดนนทบุรีกำลังเผชิญความท้าทายจากการขยายตัวของเมือง การลดลงของพื้นที่เกษตร ความเปราะบางด้านอาหารของคนเมือง และปัญหาสุขภาพของประชาชน ซึ่งล้วนเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ MOU ครั้งนี้จึงเป็นกลไกสำคัญในการบูรณาการการทำงานของทุกหน่วยงาน ลดความซ้ำซ้อน และเพิ่มพลังในการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง โดยประชาชน โดยเฉพาะเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบาง จะเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัย มีคุณค่าทางโภชนาการ และเหมาะสมกับวิถีชีวิตมากขึ้น ขณะที่เกษตรกรและผู้ผลิตอาหารในพื้นที่จะได้รับการสนับสนุนให้มีตลาดรองรับและมีความมั่นคงในอาชีพ

“ความร่วมมือครั้งนี้จะนำไปสู่การพัฒนาระบบอาหารสุขภาวะในหลายมิติควบคู่กัน 1. การส่งเสริมอาหารปลอดภัยในโรงเรียน 2. การเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารของชุมชนเมือง 3. การสนับสนุนเกษตรกรรายย่อยให้เข้าถึงระบบรับรองและตลาดที่เป็นธรรม 4. การพัฒนาตลาดเขียวและช่องทางจำหน่ายอาหารคุณภาพ 5. การจัดตั้งระบบเฝ้าระวังและเตือนภัยด้านความปลอดภัยอาหาร เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคอย่างเป็นระบบ” ผู้ว่าราชการจังหวัดนนทบุรี กล่าว

นางวัลลภา แวนวิลเลียนส์วาร์ด คณะกรรมการที่ปรึกษาสภานโยบายอาหารนนทบุรี กล่าวว่า สภานโยบายอาหารเป็นกลไกที่หลายประเทศใช้รับมือกับวิกฤตด้านอาหาร สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม การที่จังหวัดนนทบุรีนำกลไกนี้มาใช้สะท้อนความพร้อมในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ โดยกระบวนการภายใต้ MOU จะทำให้ “สภานโยบายอาหารนนทบุรี” เป็นพื้นที่กลางที่ทุกภาคส่วนร่วมกันใช้ข้อมูล หลักฐานเชิงประจักษ์ และองค์ความรู้ในการกำหนดวาระนโยบาย ออกแบบแนวทาง และติดตามประเมินผลร่วมกันอย่างต่อเนื่อง การมีกรอบแผนยุทธศาสตร์ 3 ปี และ 5 ปี จะช่วยให้การขับเคลื่อนมีทิศทางชัดเจน เชื่อมโยงมิติสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน และทำให้งานด้านอาหารของจังหวัดเกิดความต่อเนื่องในระยะยาว จนสามารถยกระดับระบบอาหารให้ปลอดภัย เป็นธรรม และยั่งยืนได้จริง

ทพญ.จันทนา อึ้งชูศักดิ์ ประธานกรรมการกำกับทิศทางแผนอาหารเพื่อสุขภาวะ สสส. กล่าวว่า การขับเคลื่อนระบบอาหารระดับจังหวัดคือการวางรากฐานระบบอาหารสุขภาวะของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม เพราะช่วยให้เกิดฐานการผลิตอาหารที่กระจายตัว รู้แหล่งที่มา ตรวจสอบได้ เสริมความมั่นคงทางอาหาร และลดความเปราะบางจากการพึ่งพาระบบอาหารที่ต้องผ่านหลายขั้นตอน ขณะเดียวกัน กลไกระดับจังหวัดยังทำให้นโยบายอาหารสุขภาวะของประเทศเกิดผลจริง ช่วยปรับโครงสร้างตลาดอาหารให้เอื้อต่อสุขภาพ สร้างตลาดที่มั่นคงให้เกษตรกรรายย่อย และยกระดับความรอบรู้ของผู้บริโภค เป็นการเชื่อมโยงสุขภาพ เศรษฐกิจฐานราก และสิ่งแวดล้อม ไปสู่ความยั่งยืนของระบบอาหารไทยในระยะยาว โดยจังหวัดนนทบุรีถือเป็นตัวอย่างสำคัญที่มีทั้งองค์ความรู้ เครือข่าย และกลไกการขับเคลื่อนที่เข้มแข็ง และมีศักยภาพต่อยอดเป็นต้นแบบสู่ระดับประเทศในอนาคต

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• Senior’s Power: วัยเก๋าไม่มีแก่ – สสส. สานพลังเครือข่าย ขับเคลื่อนสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน
• สสส. เปิดเวที สานพลังชุมชนท้องถิ่น ปี 68 สร้างฐานรากชุมชนสู่การจัดการสุขภาวะอย่างยั่งยืน
• ต้นแบบรถยนต์ไฟฟ้าดัดแปลง ช่วยลดฝุ่น PM 2.5 ภายใต้การสนับสนุนของ สสส.