เปิดอินไซต์! คนรุ่นใหม่อายุลง เริ่มสนใจลงทุน ‘หุ้นกู้ดิจิทัล’ มากขึ้น

ท่ามกลางเศรษฐกิจไทยที่ยังขยายตัวในระดับต่ำราว 2% พฤติกรรมของนักลงทุนรายย่อยกำลังเปลี่ยนไปอย่างน่าสนใจ โดยเฉพาะการเข้าถึงตลาดตราสารหนี้ผ่านช่องทางดิจิทัลที่ง่ายขึ้น ทำให้คนรุ่นใหม่และนักลงทุนรายย่อยเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของตลาดหุ้นกู้มากขึ้น

หนึ่งในภาพสะท้อนที่เห็นได้ชัด คือการเติบโตของหุ้นกู้ดิจิทัล ซึ่งเปิดให้นักลงทุนจองซื้อผ่านแอปพลิเคชันด้วยเงินลงทุนขั้นต่ำเพียง 1,000 บาท จากเดิมที่การลงทุนในหุ้นกู้ภาคเอกชนมักต้องใช้เงินก้อนใหญ่ ส่งผลให้โครงสร้างผู้ลงทุนเริ่มเปลี่ยนจากตลาดที่เข้าถึงได้เฉพาะผู้มีเงินทุนสูง ไปสู่ตลาดที่คนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้มากขึ้น

ข้อมูลจากการเสนอขายหุ้นกู้ดิจิทัลของ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) หรือ SIRI ผ่านวอลเล็ตซื้อขายหุ้นกู้บนแอปพลิเคชัน เป๋าตัง ซึ่งร่วมพัฒนากับธนาคารกรุงไทย สะท้อนภาพดังกล่าวได้ชัดเจน โดยหุ้นกู้มูลค่า 1,000 ล้านบาท สามารถจำหน่ายหมดภายในเวลาเพียง 67 วินาที

น่าสนใจว่า ฐานนักลงทุนไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะคนรุ่นใหม่ แต่ครอบคลุมตั้งแต่อายุ 20 ปี ไปจนถึง 90 ปี ขณะที่นักลงทุนอายุ 60 ปีขึ้นไปมีมูลค่าการลงทุนรวมกว่า 320 ล้านบาท สะท้อนว่าการลงทุนผ่านช่องทางดิจิทัลกำลังขยายไปสู่หลายช่วงวัย

ขณะเดียวกัน ข้อมูลผู้ลงทุนยังสะท้อนการกระจายตัวทางภูมิศาสตร์ โดยนอกจากกรุงเทพฯ และปริมณฑลแล้ว ยังมีเงินลงทุนจากจังหวัดเศรษฐกิจสำคัญ เช่น ชลบุรี ซึ่งมีเงินลงทุนกว่า 30 ล้านบาท และเชียงใหม่กว่า 27 ล้านบาท รวมถึงราชบุรี นครราชสีมา และนครปฐม

อีกข้อมูลที่น่าสนใจคือ นักลงทุนที่มียอดซื้อหุ้นกู้ต่ำกว่า 100,000 บาท คิดเป็น 39% หรือ 831 รายการ จากทั้งหมด 2,145 รายการ สะท้อนว่าการลดขั้นต่ำการลงทุนเหลือ 1,000 บาท สามารถเปิดทางให้ผู้ลงทุนรายย่อยเข้ามาในตลาดตราสารหนี้ได้มากขึ้น

ขณะเดียวกัน นักลงทุนหญิงมีสัดส่วน 55.6% คิดเป็นมูลค่ากว่า 556 ล้านบาท จาก 1,298 ธุรกรรม แสดงให้เห็นว่าการลงทุนในหุ้นกู้ดิจิทัลไม่ได้จำกัดอยู่ในกลุ่มนักลงทุนชายหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินเท่านั้น

เมื่อความมั่นคงเริ่มสำคัญกว่าดอกเบี้ย

อีกปรากฏการณ์ที่น่าจับตาคือการเปลี่ยนแปลงวิธีคิดของนักลงทุน จากเดิมที่การลงทุนในหุ้นกู้มักให้ความสำคัญกับอัตราดอกเบี้ยหรือผลตอบแทนเป็นหลัก กลับเริ่มให้น้ำหนักกับความสามารถในการชำระหนี้ ความแข็งแกร่งของบริษัทผู้ออก และโอกาสที่จะได้รับเงินต้นคืนมากขึ้น

ในอดีต หุ้นกู้ที่ให้อัตราดอกเบี้ยสูงอาจดึงดูดนักลงทุนได้มากกว่า แต่หลังตลาดตราสารหนี้เผชิญกรณีผิดนัดชำระหนี้หลายครั้ง นักลงทุนเริ่มตระหนักว่าผลตอบแทนที่สูงขึ้นมาพร้อมความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น และการสูญเสียเงินต้นอาจมีผลกระทบมากกว่าการพลาดโอกาสรับดอกเบี้ยในระดับสูง

‘วิชาญ วิริยะภูษิต’ ประธานผู้บริหารสายการเงิน บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) เปิดเผยว่า การเสนอขายหุ้นกู้ดิจิทัลแสนสิริบนแอปพลิเคชัน เป๋าตัง ได้รับการตอบรับอย่างมากจนสามารถจำหน่ายหมดภายใน 67 วินาที ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่มีต่อบริษัทในระยะยาว แม้ภาพรวมธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ยังเผชิญความท้าทาย โดยปัจจัยสำคัญมาจากความเชื่อมั่นต่อโครงสร้างทางการเงินและศักยภาพของบริษัทในระยะยาว

กรณีของหุ้นกู้แสนสิริจึงเป็นอีกภาพสะท้อนหนึ่ง โดยหุ้นกู้ชุดล่าสุดมีอายุ 5 ปี และอัตราดอกเบี้ย 3.7% แต่สามารถปิดการขายได้ภายใน 67 วินาที ขณะที่คำสั่งซื้อขนาดใหญ่ระดับหลักล้านบาทถูกจับคู่เต็มภายในช่วง 10 วินาทีแรก ส่วนเวลาที่เหลือเป็นการจับคู่คำสั่งซื้อในระดับหลักพันและหลักหมื่นบาท

ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่า สำหรับนักลงทุนบางส่วน ชื่อเสียงของบริษัท ความแข็งแกร่งทางการเงิน และความเชื่อมั่นต่อธุรกิจ อาจกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจไม่แพ้ตัวเลขผลตอบแทน

ดิจิทัลลดกำแพง แต่ไม่ได้ลดความเสี่ยง

จุดเด่นสำคัญของหุ้นกู้ดิจิทัลคือการลดข้อจำกัดในการเข้าถึงตลาดทุน นักลงทุนสามารถจองซื้อผ่านระบบออนไลน์พร้อมกัน และไม่จำเป็นต้องเป็นลูกค้ารายใหญ่หรือมีความสัมพันธ์กับสาขาธนาคาร ขณะเดียวกัน เงินลงทุนขั้นต่ำระดับ 1,000 บาทช่วยให้คนที่มีเงินออมหลักพันหรือหลักหมื่นบาทสามารถเข้าถึงหุ้นกู้ของบริษัทเอกชนได้

อย่างไรก็ตาม ความสะดวกในการซื้อไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงของตราสารจะลดลง นักลงทุนยังต้องพิจารณาข้อมูลของบริษัทผู้ออก อันดับความน่าเชื่อถือ เงื่อนไขของหุ้นกู้ ความสามารถในการชำระหนี้ รวมถึงความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ เพราะหุ้นกู้เป็นตราสารหนี้ที่ผู้ลงทุนมีโอกาสสูญเสียเงินต้นได้ หากบริษัทผู้ออกประสบปัญหาทางการเงินและไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามเงื่อนไข

อีกด้านหนึ่ง การเปิดขายผ่านระบบดิจิทัลยังทำให้การแข่งขันในการจองซื้อสูงขึ้น โดยเฉพาะหุ้นกู้ที่ได้รับความสนใจจำนวนมาก นักลงทุนต้องติดตามกำหนดเวลาและดำเนินการด้วยตัวเอง ขณะที่การซื้อผ่านระบบออนไลน์ไม่ได้หมายความว่าจะมีเจ้าหน้าที่การลงทุนคอยให้คำแนะนำเป็นรายบุคคลเหมือนการให้บริการผ่านช่องทางบางรูปแบบ

67 วินาที สู่โจทย์ใหม่ของตลาดทุน

แม้การขายหมดภายใน 67 วินาทีจะสะท้อนถึงความต้องการของนักลงทุน แต่ในอีกด้านหนึ่งก็เกิดเสียงสะท้อนจากรายย่อยที่ไม่สามารถจองซื้อได้ทัน เนื่องจากคำสั่งซื้อเข้ามาพร้อมกันเป็นจำนวนมาก

ประเด็นนี้ทำให้แสนสิริอยู่ระหว่างการศึกษาแนวทางจัดสรรหุ้นกู้ในอนาคต โดยหนึ่งในแนวคิดที่กำลังพิจารณาคือการจัดสรรโควตาแบบล็อตเล็ก หรือ Small-lot Allocation เพื่อเพิ่มโอกาสให้ผู้ลงทุนรายย่อยที่ต้องการลงทุนในวงเงินไม่สูงได้รับการจัดสรรอย่างทั่วถึงมากขึ้น

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนโจทย์ใหม่ของตลาดหุ้นกู้ดิจิทัล จากเดิมที่ความสำเร็จอาจวัดจากการระดมทุนได้ครบและรวดเร็ว ไปสู่คำถามว่าระบบจะออกแบบอย่างไรให้การเข้าถึงตลาดทุนเกิดขึ้นอย่างทั่วถึง และนักลงทุนรายย่อยมีโอกาสได้รับการจัดสรรอย่างเป็นธรรมมากขึ้น

Green Bond อีกเทรนด์ที่ตลาดทุนจับตา

นอกจากหุ้นกู้ดิจิทัลแล้ว ตลาดตราสารหนี้ยังมีแนวโน้มเชื่อมโยงกับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ผ่านการออก Green Bond และ Green Loan เพื่อสนับสนุนโครงการที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและการลดผลกระทบด้านสภาพภูมิอากาศ

แม้การออกตราสารลักษณะดังกล่าวมีต้นทุนและกระบวนการตรวจสอบเพิ่มเติม ทั้งการประเมินโดยบุคคลที่สามและการกำหนดเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อม แต่ภาคธุรกิจยังให้ความสำคัญกับการระดมทุนที่สอดคล้องกับแนวทาง ESG และทิศทางตลาดทุนโลก

ทั้งหมดนี้ทำให้ตลาดหุ้นกู้ดิจิทัลไม่ได้เป็นเพียงช่องทางใหม่ในการซื้อขายตราสารหนี้ แต่กำลังสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างตลาดทุนไทย เมื่อเทคโนโลยีเข้ามาลดข้อจำกัดในการเข้าถึง ขณะที่นักลงทุนรุ่นใหม่และนักลงทุนรายย่อยมีบทบาทมากขึ้น

โจทย์สำคัญจากนี้จึงไม่ใช่เพียงการทำให้คนเข้าถึงการลงทุนได้ง่ายขึ้น แต่ต้องทำให้ผู้ลงทุนเข้าใจความเสี่ยงมากขึ้นควบคู่กันไป เพราะในตลาดที่ผลตอบแทนไม่ได้เป็นคำตอบเดียว ความแข็งแกร่งของผู้ออกหุ้นกู้ ความสามารถในการชำระหนี้ และโอกาสได้รับเงินต้นคืน กำลังกลายเป็นปัจจัยที่นักลงทุนให้ความสำคัญมากขึ้น