เลิกทำลายปอดลูกฉัน! พลังแม่ Mums For Lungs ทวงคืนอากาศสะอาด

ถ้าไม่สนใจตัวเอง ก็สนใจอนาคตของลูกฉันบ้าง!

ในโลกที่ผู้ใหญ่จดจ้องอยู่แต่กับตัวเลขการเติบโตทางเศรษฐกิจและกราฟกำไรขาดทุน มีความจริงที่น่าเจ็บปวดซ่อนอยู่ใต้หมอกควันที่เรามองเห็นจนชินตา นั่นคือลมหายใจของเด็กเล็กๆ ที่กำลังถูกพรากไปทีละนิดน้อยในทุกวินาทีที่พวกเขาสูดอากาศเข้าปอด อากาศที่ควรจะเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ธรรมชาติมอบให้ฟรี กลับกลายเป็นสิ่งที่ทำลายพัฒนาการสมอง กัดกินเนื้อเยื่อปอดที่กำลังเติบโต และทิ้งรอยโรคไว้ในร่างกายของเด็กๆ 

กำเนิด Mums For Lungs เมื่อความโกรธเกี้ยวของแม่เปลี่ยนเป็นพลังสู้

แรงผลักดันจาดความกังวลที่ปนไปด้วยความรัก คือจุดเริ่มต้นของกลุ่ม Mums For Lungs องค์กรนี้ไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นในห้องประชุม แต่เกิดจากหัวอกคนเป็นแม่ในย่านบริกซ์ตัน (Brixton) ของลอนดอน เมื่อปี 2017 โดยมี Jemima Hartshorn เป็นผู้ริเริ่มรวมกลุ่มแม่ๆที่ทนเห็นลูกๆ ของตัวเองต้องไอจนตัวโยนและต้องเผชิญกับภาวะหอบหืดรุนแรงตั้งแต่อายุยังน้อยไม่ไหวอีกต่อไป พวกเธอตระหนักว่าในฐานะพ่อแม่ เราดูแลเรื่องอาหาร ความปลอดภัย และการศึกษาให้ลูกอย่างดีที่สุด แต่เรากลับล้มเหลวในการมอบ ‘อากาศสะอาด’ ให้กับพวกเขา  

การรวมตัวกันภายใต้ชื่อ Mums For Lungs จึงถือกำเนิดขึ้นด้วยภารกิจที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง คือการทวงคืนอากาศที่สะอาดพอสำหรับเด็กทุกคน เพราะปอดของเด็กที่กำลังพัฒนานั้นเปราะบางกว่าผู้ใหญ่หลายเท่า มลพิษจากไอเสียและฝุ่นควันจึงไม่ใช่แค่เรื่องของความรำคาญใจ แต่มันคือความเป็นตายของเด็กๆ ที่เราปล่อยให้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยไม่มีใครลุกขึ้นมาแสดงความรับผิดชอบอย่างจริงจัง ซึ่งความโกรธเกี้ยวนี้เองที่ถูกเปลี่ยนเป็นพลังในการขับเคลื่อนแคมเปญที่พุ่งเป้าไปที่ ‘ต้นตอ’ ของปัญหาอย่างจริงจัง

แคมเปญ School Streets คืนพื้นที่ปลอดภัยหน้าโรงเรียน

หนึ่งในความสำเร็จที่โดดเด่นที่สุดคือโครงการ School Streets ซึ่งเป็นการกดดันให้มีการปิดถนนบริเวณหน้าโรงเรียนในช่วงเวลาเช้าที่เด็กเข้าเรียนและช่วงบ่ายที่เลิกเรียน เหตุผลที่ต้องทำเรื่องนี้เพราะในช่วงเวลาดังกล่าวคือช่วงที่มลพิษจากไอรถเสียรถยนต์จากการจอดแช่เครื่องยนต์ทิ้งไว้เพื่อรอรับส่งลูกหลาน

แคมเปญ Ditch Diesel ล้างบางต้นตอก๊าซพิษ

นอกจากพื้นที่โรงเรียน พวกเธอยังพุ่งเป้าไปที่การกำจัดต้นตอมลพิษในระดับโครงสร้างผ่านแคมเปญ Diesel-Free Future ซึ่งเป็นการรณรงค์ให้ยกเลิกการใช้รถเครื่องยนต์ดีเซลภายในปี 2030 เพราะรถเหล่านี้คือตัวการหลักที่ปล่อยก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ (NO2) มหาศาลลงสู่ถนน

แคมเปญ Wood Burning ตีแผ่การเผาใกล้ตัว

อีกหนึ่งประเด็นที่กล้าหาญคือการตีแผ่ความจริงเรื่องการเผาฟืนในที่พักอาศัย หรือ Wood Burning ซึ่งมักถูกจะถูกมองว่าเป็นภาพลักษณ์ที่ดูอบอุ่นและโรแมนติกในยุโรปแต่ความจริงแล้วมันคือแหล่งกำเนิดฝุ่น PM 2.5 ที่ร้ายแรงที่สุดอย่างหนึ่งในเขตที่อยู่อาศัย

Mums For Lungs ออกมาให้ข้อมูลว่าการเผาไหม้ในบ้านอาจสร้างมลพิษได้มากกว่ารถบรรทุกหลายตันรวมกัน การรณรงค์นี้ทำให้คนในชุมชนตระหนักว่าความสบายชั่วครู่ในบ้าน อาจกำลังทำลายลูกหลานเพื่อนบ้านอย่างช้าๆ และกดดันให้ภาครัฐมีมาตรการควบคุมที่เข้มงวดขึ้นในเรื่องของการเผาไหม้ทุกรูปแบบ

ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ เมื่อนโยบายเปลี่ยนตามเสียงของประชาชน

ผลลัพธ์จากการต่อสู้อย่างไม่จำยอมจำนนของเหล่าคุณแม่กลุ่มนี้ไม่ได้สูญเปล่า ความกดดันที่พวกเธอสร้างส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายครั้งใหญ่ เช่นการขยายเขตควบคุมมลพิษต่ำเป็นพิเศษ หรือ Ultra Low Emission Zone (ULEZ) ในลอนดอน ซึ่งช่วยลดระดับมลพิษในอากาศริมถนนลงได้เกือบ 50% ในบางพื้นที่

ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่สถิติ แต่มันคือจำนวนเด็กนับหมื่นคนที่ได้รับโอกาศในการมีสุขภาพที่ดีขึ้น มีปอดที่แข็งแรงขึ้น และลดโอกาศเสียชีวิตก่อนวัยอันควร นี่คือเครื่องพิสูจน์ที่ชัดเจนที่สุดว่า เมื่อความรักของแม่เปลี่ยนเป็นพลังขับเคลื่อนนโยบายที่สามารถเขย่าฐานรากของอำนาจรัฐและสร้างโลกที่น่าอยู่ขึ้นได้จริง

บทเรียนถึงประเทศไทย ความหวังที่ต้องแลกมาด้วยการไม่ยอมจำนน

เมื่อมองย้อนกลับมาที่ประเทศไทย เราพบว่าหัวอกของพ่อแม่ไทยก็ไม่ได้ต่างกันเลย ฝุ่น PM 2.5 ที่ปกคลุมเมืองไม่ใช่เพียงแค่ทัศนวิสัยที่แย่ แต่มันคือวิกฤตสุขภาพที่กำลังกัดกินลูกหลานของเราในทุกวัน ภาพความสำเร็จของ Mums For Lungs คือกระจกสะท้อนความหวังชั้นดีว่าเราไม่จำเป็นต้องยอมรับอากาศพิษเป็นเรื่องปกติของชีวิตอีกต่อไป

วันนี้ในประเทศไทยเริ่มมีสัญญาณของการตื่นรู้ที่เข้มแข็งขึ้นทั้งการผลักดัน ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด ที่พยายามจะสร้างกลไกการจัดการมลพิษอย่างยั่งยืน ความหวังสำหรับอากาศสะอาดในประเทศไทยนั้นยังมีอยู่เสมอ แต่มันไม่ได้มาจากการนั่งรอ มันต้องมาจากการส่งเสียงให้ดังและชัดเจนพอ เพื่อให้วันหนึ่งท้องฟ้าที่สะอาดและลมหายใจที่ปลอดภัยจะกลับมาเป็นของขวัญที่ยั่งยืนให้เด็กไทยทุกคนอย่างแท้จริง