เปิดอินไซต์ 'คนรุ่นใหม่' ให้ความสำคัญ ‘นวัตกรรมวัสดุกรีน’ ตกแต่งบ้าน แลกสุขภาพดีเทรนด์สถาปนิก’70

การสร้างบ้านในปัจจุบันไม่ได้ให้ความสำคัญเพียงความสวยงามหรือฟังก์ชันการใช้งานอีกต่อไป แต่การออกแบบตกแต่งและงานสถาปัตยกรรมกำลังเปลี่ยนไปตามพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ ที่ต้องการบ้านซึ่งเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ดีต่อสุขภาพ และพร้อมรับมือกับสภาพอากาศที่แปรปรวนรุนแรงมากขึ้น

ตั้งแต่นวัตกรรมสีและวัสดุก่อสร้างที่ลดสารเคมี ลดกลิ่นฉุน ช่วยจัดการฝุ่น ไปจนถึงวัสดุที่ลดการสะสมของแบคทีเรีย สะท้อนให้เห็นว่าการเลือกวัสดุสร้างบ้านยุคใหม่ไม่ได้มองแค่ความสวยงามหรือราคา แต่ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตของผู้อยู่อาศัยในระยะยาว

วันนี้จะพาไปอัปเดตเทรนด์ดังกล่าว ผ่านมุมมองของ ‘พัฒนา รัตนนาวาทอง’ รองประธานจัดงานสถาปนิก’70 ที่เปิดเผยทิศทางการเปลี่ยนแปลงของวงการสถาปัตยกรรม ทั้งกระแสรักษ์โลก นวัตกรรมวัสดุก่อสร้าง และการเข้ามาของ AI ในงานออกแบบ

วัสดุกรีนมาแรง! จากกระแสรักษ์โลก สู่การสร้างบ้านที่ดีต่อสุขภาพ

พฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่กำลังเปลี่ยนผ่าน จากเดิมที่อาจให้ความสำคัญกับความสวยงาม ราคา และความคุ้มค่าของวัสดุเป็นหลัก สู่การเลือกสินค้าที่ตอบโจทย์ทั้งสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของคนในบ้าน โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ใส่ใจเรื่องคุณภาพชีวิตมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความต้องการของผู้บริโภคในตลาดที่อยู่อาศัยส่วนบุคคลมีจุดเน้นที่น่าสนใจ คือ ไม่ได้มองเรื่องโลกร้อนหรือการลดคาร์บอนเพียงอย่างเดียว เพราะเป็นประเด็นที่หลายคนอาจรู้สึกว่าอยู่ไกลตัว แต่กลับให้ความสำคัญกับเรื่อง Well-being หรือสุขภาวะของตัวเองและสมาชิกในครอบครัวอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

หนึ่งในนั้นคือการเลือก สีทาบ้าน สีตกแต่งภายใน และกาวที่มีเทคโนโลยีลดสารเคมีและกลิ่นฉุน เพื่อลดโอกาสสัมผัสสารที่อาจเป็นอันตรายต่อร่างกาย โดยเฉพาะในพื้นที่ปิดหรือห้องที่ต้องใช้ชีวิตอยู่เป็นเวลานาน เพราะบ้านไม่ควรเป็นเพียงพื้นที่สวยงาม แต่ต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัยต่อสุขภาพด้วย

อีกความต้องการที่เพิ่มขึ้นคือวัสดุและนวัตกรรมที่ช่วยจัดการปัญหาฝุ่นละออง โดยเฉพาะ PM2.5 ซึ่งกลายเป็นความกังวลของคนไทยในชีวิตประจำวัน ทำให้สินค้าและระบบภายในอาคารที่มีคุณสมบัติช่วยดักจับฝุ่นหรือจัดการคุณภาพอากาศได้รับความสนใจมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ยังมีนวัตกรรมวัสดุและพื้นผิวสัมผัสที่ช่วยลดการสะสมของแบคทีเรีย เช่น ประตูและวัสดุตกแต่งที่พัฒนาให้ตอบโจทย์ด้านสุขอนามัย เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีต่อการอยู่อาศัย

เทรนด์เหล่านี้สะท้อนว่าผู้บริโภคไม่ได้เลือกวัสดุจากรูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น แต่เริ่มพิจารณาลึกไปถึงส่วนประกอบ คุณสมบัติ และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับร่างกายในระยะยาว โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และสัตว์เลี้ยง ซึ่งต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นพิเศษ

ยอมจ่ายแพงขึ้น แลกสุขภาพดี มองความคุ้มค่าระยะยาว 60-70 ปี

แม้ว่าวัสดุกรีนและวัสดุเพื่อสุขภาพบางประเภทจะมีต้นทุนเริ่มต้น (Initial Cost) สูงกว่าวัสดุทั่วไป แต่ผู้บริโภคยุคใหม่มีแนวโน้มยอมจ่ายมากขึ้น หากสินค้าเหล่านั้นช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและลดความเสี่ยงด้านสุขภาพของคนในบ้าน

เพราะการสร้างบ้านไม่ได้จบลงเพียงวันที่ซื้อวัสดุหรือวันที่ก่อสร้างเสร็จ แต่เป็นการลงทุนเพื่อการอยู่อาศัยในระยะยาว อาจนาน 5 ปี 10 ปี หรือยาวไปตลอด 60-70 ปีของชีวิต

ดังนั้น การเลือกวัสดุจึงต้องมองให้ไกลกว่าราคาซื้อครั้งแรก แต่ต้องพิจารณาถึงประโยชน์ที่จะได้รับตลอดอายุการใช้งาน ทั้งสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว คุณภาพอากาศภายในบ้าน และความสามารถในการรับมือกับสภาพอากาศแปรปรวนรุนแรง (Extreme Climate) ที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตมากขึ้น

ส่วนในระดับโครงการขนาดใหญ่ ทั้งคอนโดมิเนียมและอาคารสำนักงาน กระแสวัสดุกรีนยังได้รับแรงขับเคลื่อนจากเกณฑ์ ESG Rating ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย รวมถึงมาตรฐานอาคารเขียวของสถาบันอาคารเขียวไทย (TGBI) ที่ผลักดันให้ภาคธุรกิจและสถาปนิกต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ปัจจุบันองค์กรสถาปนิกขนาดใหญ่เริ่มพัฒนาเครื่องมือคำนวณคาร์บอน (Carbon Calculator) และจัดทำคลังวัสดุสีเขียว (Green Material Library) ที่รวบรวมวัสดุซึ่งมีข้อมูลและการรับรองด้านการลดคาร์บอน เพื่อใช้เป็นทางเลือกในการนำเสนอลูกค้า ซึ่งนอกจากช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังเพิ่มมูลค่าให้กับโครงการและตอบโจทย์การดำเนินธุรกิจในระยะยาว

AI แย่งงานสถาปนิกจริงหรือ? เทคโนโลยีใหม่ที่ต้องปรับตัว

อีกหนึ่งความเปลี่ยนแปลงสำคัญของวงการสถาปัตยกรรม คือการเข้ามาของ AI และเทคโนโลยีดิจิทัล ที่ทำให้เกิดคำถามว่าในอนาคต AI จะเข้ามาแทนที่สถาปนิกและแย่งงานคนในวิชาชีพหรือไม่

จากมุมมองของผู้เชี่ยวชาญในวงการ เทคโนโลยี AI ยังไม่ได้เข้ามาแทนที่สถาปนิกในวงกว้าง เนื่องจากงานสถาปัตยกรรมไม่ได้จบเพียงการออกแบบหรือสร้างภาพให้สวยงาม แต่ยังเกี่ยวข้องกับวิศวกรรม โครงสร้างอาคาร การก่อสร้าง และการทำงานร่วมกับแรงงานหลายฝ่าย ซึ่งยังต้องอาศัยความเชี่ยวชาญและการตัดสินใจของมนุษย์

แม้แต่เทคโนโลยี BIM (Building Information Modeling) ซึ่งเป็นระบบสร้างแบบจำลองข้อมูลอาคาร ปัจจุบันประเทศไทยก็ยังไม่สามารถนำมาใช้งานได้อย่างครบวงจร 100% สะท้อนว่าการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมก่อสร้างต้องใช้เวลาและการปรับตัว

สิ่งที่ AI จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นจึงเป็นการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดขั้นตอนที่ซ้ำซ้อน และทำให้สถาปนิกทำงานได้รวดเร็วขึ้น ไม่ใช่การเข้ามาแทนที่บุคลากรทั้งหมด

นอกเหนือจากการใช้ AI สร้างภาพหรืองานนำเสนอ (AI Rendering) เทคโนโลยีที่น่าจับตายังรวมถึงระบบอัตโนมัติ (Automation) ระบบวางแผนงานอัตโนมัติ (Automated Planning) และการจัดการข้อมูลภายในองค์กร ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้อย่างมาก

ปัจจุบันบริษัทสถาปนิกขนาดใหญ่ในต่างประเทศเริ่มลงทุนวิจัยและนำระบบเหล่านี้มาใช้งานแล้ว ขณะที่ประเทศไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น เนื่องจากการนำ AI มาใช้ให้เกิดประโยชน์จริงจำเป็นต้องมีระบบจัดเก็บและบริหารจัดการข้อมูลภายในองค์กรที่ดี ซึ่งยังเป็นความท้าทายของหลายบริษัท

หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่การนำ AI มาใช้เพียงเพราะเป็นเทรนด์ แต่ต้องเริ่มจากการมองหาปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในองค์กร แล้วเลือกเทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยแก้ไข เพราะหากลงทุนผิดทิศทาง อาจกลายเป็นการเพิ่มต้นทุนโดยไม่สร้างผลตอบแทนที่คุ้มค่า

ขณะที่ทักษะด้านเทคโนโลยีกำลังกลายเป็นความได้เปรียบของบุคลากรในสายงานนี้ โดยเฉพาะผู้ที่สามารถใช้ซอฟต์แวร์ออกแบบและประมวลผล เช่น Revit, Rhino, AutoCAD รวมถึงเครื่องมือ AI เพื่อเพิ่มศักยภาพการทำงานขององค์กร

สถาปนิก’70 เปิดพื้นที่โชว์นวัตกรรมเขียว-เทคโนโลยี AI

สำหรับงานสถาปนิก’70 ครั้งนี้ ยังเตรียมยกระดับพื้นที่จัดแสดง บูธนวัตกรรม และเวทีเสวนาให้เข้มข้นขึ้น โดยต่อยอดจากการแข่งขันสร้างภาพด้วย AI (AI Rendering Competition) ไปสู่การนำเสนอองค์ความรู้และตัวอย่างการประยุกต์ใช้ AI ในการทำงานจริงขององค์กร

ไฮไลต์สำคัญคือการเปิดพื้นที่ให้บริษัทสถาปนิกในประเทศไทยนำกรณีศึกษาการใช้เทคโนโลยีที่ปกติอาจเป็นองค์ความรู้ภายในองค์กรออกมาแบ่งปัน เพื่อให้สถาปนิกและบริษัทขนาดเล็กที่มีทรัพยากรจำกัดสามารถเรียนรู้และนำไปปรับใช้ได้

พร้อมจัดแสดงนวัตกรรมวัสดุก่อสร้าง วัสดุกรีน และผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์สุขภาวะ เพื่อให้ผู้ประกอบการ สถาปนิก และผู้บริโภคได้เห็นทิศทางการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมอย่างชัดเจน

ทั้งหมดสะท้อนภาพอนาคตของการสร้างบ้านและงานสถาปัตยกรรมที่กำลังเปลี่ยนไป จากการออกแบบเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว สู่การสร้างพื้นที่อยู่อาศัยที่ดีต่อโลก ดีต่อสุขภาพ และใช้เทคโนโลยีเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพ เพื่อให้บ้านสามารถตอบโจทย์ชีวิตคนยุคใหม่ได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว

นอกจากนี้ นายอเส สุขยางค์ นายกสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ เปิดเผยว่า การจัดงานสถาปนิก’70 ครั้งที่ 39 ภายใต้แนวคิด Unheard Heights: สู่ระดับใหม่ มุ่งยกระดับวิชาชีพสถาปัตยกรรมไทยให้พร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของโลก ทั้งด้านเทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม และการเชื่อมโยงองค์ความรู้ระดับสากล โดยไม่ได้เป็นเพียงเวทีจัดแสดงผลงานและนวัตกรรมวัสดุก่อสร้าง แต่เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และเปิดโอกาสให้บุคลากรในวงการสถาปัตยกรรมนำองค์ความรู้ใหม่ไปพัฒนาทักษะและต่อยอดการทำงานให้เท่าทันโลกยุคใหม่

สำหรับงานสถาปนิก’70 จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 27 เมษายน – 2 พฤษภาคม 2570 ณ อาคารชาเลนเจอร์ อิมแพ็ค เมืองทองธานี โดยรวบรวมนวัตกรรมและเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์ก่อสร้างจากผู้ประกอบการแบรนด์ชั้นนำกว่า 1,000 ราย พร้อมมุ่งผลักดันแนวคิดการออกแบบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมคุณภาพชีวิต ผ่านโครงการ ASA SUSTAINABLE 100 ที่ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 เพื่อยกระดับการจัดงานสู่ต้นแบบด้านการจัดการพลังงานและคาร์บอน ลดการใช้ทรัพยากรและปริมาณขยะ สะท้อนทิศทางใหม่ของอุตสาหกรรมสถาปัตยกรรมและก่อสร้างที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนมากขึ้น